A History of Pop(ular) Music (355): Blondie - Rapture (1981)

Een chronologische reis door de populaire muziek van de afgelopen honderd jaar. De uit de New Yorkse new wavescene voortgekomen band Blondie brak het eerst door in Nederland. Met Denis scoorden ze in 1978 een hit in Europa. De groep bleef de jaren daarna populair, al moet gezegd worden dat dit ook te danken was aan commerciële uitstapjes zoals met de discohit Heart of Glass. Met dit nummer braken ze wel door in de VS, maar dit gebeurde pas definitief in 1981 met Rapture.
Zangeres Deborah Harry en gitarist Chris Stein haalden bij het schrijven van Rapture inspiratie uit de Bronx. Ze raakten eind jaren 70 gefascineerd door de prille hiphopscene. De directe aanleiding voor het nummer was hun bezoek aan een live rapfeest in de South Bronx, dat werd georganiseerd door hiphoppionier Fab 5 Freddy. In het rap-gedeelte van het nummer verwijst Debbie Harry naar de grondleggers van het genre. De tekst van Rapture is een surrealistische mix van hiphopinvloeden en sciencefiction-achtige en apocalyptische teksten. Het succes van de single zorgde ervoor dat platenlabels en het grote publiek hiphop serieus begonnen te nemen.

Nederlander ontwierp website Thousand Castles met 57.000 historische locaties wereldwijd

Van middeleeuwse burchten en paleizen tot vestingsteden en landhuizen. De website Thousand Castles brengt bijna 57.000 historische locaties wereldwijd samen in een digitale catalogus. Thousand Castles is een gratis, onafhankelijke en meertalige online database en wereldranglijst van historische verdedigingswerken en adellijke huizen. Het project is een hobby-initiatief van de Nederlander Jelle Drok, die zijn passie voor geschiedenis, fotografie en kunstmatige intelligentie heeft gecombineerd om dit platform op te zetten.

De website brengt historische locaties in kaart, verspreid over meer dan 170 landen. Dit omvat niet alleen middeleeuwse burchten, maar ook paleizen, vestingen, landhuizen, vestingsteden en kerken. De catalogus is ontwikkeld en gevuld met behulp van kunstmatige intelligentie (AI), onder andere voor het verzamelen en selecteren van de informatie en de getoonde foto's. Omdat AI-data fouten kan bevatten, kunnen bezoekers zelf correcties of beoordelingen doorgeven om de database te verbeteren. Bezoekers kunnen locaties ontdekken via een interactieve wereldkaart en per land ranglijsten of top 10-lijstjes van de mooiste kastelen bekijken. De website bundelt locaties in specifieke historische thema's (zoals de Romeinse Limes of kruisvaarderskastelen). Gebruikers kunnen bovendien eigen collecties aanmaken en deze exporteren naar Google Maps om een reis te plannen.
Lees verder op De Erfgoedstem.

A History of Pop(ular) Music (354): Rush - Tom Sayer (1981)

Een chronologische reis door de populaire muziek van de afgelopen honderd jaar. De Canadese band Rush wordt meestal ingedeeld bij de ‘progressive (hard)rock’, al wordt er in hun lange bestaan ook geëxprimenteerd met andere muziekstijlen. De bandleden van het eerste uur Geddy Lee (zang, bas), Alex Lifeson (gitaar) en de iets later toegetreden Neil Peart (drums) blijven decennia lang deel uit maken van de groep. Neil Peart is de belangrijkste componist en tekstschrijver. Eind jaren zeventig wordt de synthesizer, bespeeld door Geddy Lee, geintroduceerd in hun muziek.
De groep treedt nog op tot 2016. In 2020 overlijdt Neil Peart. In juni 2026 is Rush weer begonnen aan een tournee. De bezetting bestaat uit de overgebleven bandleden Geddy Lee en Alex Lifeson en de drumpartijen worden gespeeld door de Duitse drumvirtuoze Anika Niles.
Het nummer Tom Sawyer, afkomstig van het album Moving Pictures, is geinspireerd door de gelijknamige roman van Mark Twain. Het gaat over een vrije geest en verzet tegen sociale en ideologische uniformiteit.

Welke provinciale websites over geschiedenis en provinciale erfgoedportalen zijn er?

Een aantal jaren geleden heb ik een overzicht gemaakt van provinciale geschiedeniswebsites (erfgoed, genealogie, archieven, verenigingen etc.). Die lijst klopt niet meer, er is nogal wat veranderd. Dus heb ik met behulp van AI een update gemaakt, die hieronder weergegeven wordt. Opvallend is dat ChatGPT op precies dezelfde vraag veel meer informatie geeft dan Google Gemini.

Groningen
Alle Groningers
Groninger Archieven
De verhalen van Groningen
Historiek Groningen
Blog Groninganus

Friesland
Alle Friezen
Tresoar
Historiek Friesland
Toen en Toen

Drenthe
Drents Archief
Drents Museum Geheugen van Drenthe
Drentse Historische Vereniging

Overijssel
Collectie Overijssel
MijnStadMijnDorp
Overijsselacademie
Vereeniging tot beoefening van Overijsselsch Regt en Geschiedenis

Flevoland
Het Flevolands Archief
Flevolands Geheugen

Gelderland
Gelders Archief
Collectie Gelderland
Mijn Gelderland
Verhaal van Gelderland
Vereniging Gelre

Utrecht
Het Utrechts Archief
Verhaal van Utrecht
Historiek Utrecht

Noord-Holland
Noord-Hollands Archief
Oneindig Noord-Holland

Zuid-Holland
Geschiedenis van Zuid-Holland
Nationaal Archief - Zuid-Holland

Zeeland
Zeeuws Archief
Collectie Zeeland
Historiek Zeeland

Noord-Brabant
Het Geheugen van Brabant
Erfgoed Brabant

Limburg
Limburgs Erfgoed
Historisch Centrum Limburg
Aezel
Ons Limburgs Museum
Historiek Limburg

Ik zag dat sommige informatie die de AI-chtbots leverden al verouderd was.
Nog opmerkingen of aanvullingen? Ik hoor het graag.

A History of Pop(ular) Music (353): Siouxsie & the Banshees - Spellbound (1981)

Een chronologische reis door de populaire muziek van de afgelopen honderd jaar. Siouxsie & the Banshees had door optredens op festivals en in het clubcircuit zonder platencontract al een flinke naam opgebouwd tot ze bij Polydor onderdak vonden en veel artistieke vrijheid kregen. Blikvanger was zangeres Susan Ballion, die zich de indiaanse naam Siouxsie Sioux aanmat. Uit de vele door muziekcritici benoemde stromingen werd Siouxsie beschreven als een postpunk, goth- en darkwavesound band. De vijf albums die tussen 1978 en 1982 verschenen werden wisselend ontvangen maar over het album Juju (1981) waren de critici het eens: dat staat als een huis. Vooral het gitaarwerk van John McGeoch en het drumwerk van Peter ‘Budgie’ Clark zijn daar debet aan. Van deze elpee is het nummer Spellbound afkomstig. Het duistere nummer waarin horror, vervreemding en desoriëntatie samenkomen is vernoemd naar de gelijknamige psychologische thriller van Alfred Hitchcock.

Met 'Enschede en de VOC' van Christian Rijnberg wordt een voor velen onbekend stukje geschiedenis ontsluierd

'Enschede en de VOC' klinkt als 'Staphorst en carnaval'. Onlangs werd het boek, een uitgave van de Nedersaksische Uitgeverij, in Lonneker gepresenteerd. Tijdens het betoog van auteur Christian Rijnberg bleek al gauw dat over vrijwel elke plaats een dergelijk boek geschreven kan worden. Want een miljoen Nederlanders (en ook buitenlanders) reisden in dienst van de VOC tussen 1602 en 1795 naar Azië, verreweg de meesten als matrozen of soldaten. Natuurlijk waren daar ook Enschedeërs bij. Christian Rijnberg nam de moeite vele uren te steken in onderzoek in de VOC-archieven en andere bronnen naar de Enschedese opvarenden van de VOC-schepen.
Na een inleiding over de opkomst en ondergang van de VOC en een verklaring waarom zovelen, ondanks de gevaren die eraan verbonden waren, in dienst traden van de VOC, volgt er een opsomming en beschrijving van de 76 Enschedeërs die de auteur heeft weten te traceren (liefst driekwart overleefde de reizen niet!). Bij al deze namen heeft hij functie, reizen, datums, maar ook allerlei andere feiten weten te achterhalen. Aan sommigen, zoals verstekelinge Catharine Backers (ze vluchtte voor haar echtgenoot) en dominee Gervordinck zijn meerdere bladzijden gewijd. Met dit boek, met vele mooie illustraties, is een voor velen onbekend stukje geschiedenis ontsluierd.
Zeer lezenswaardig!
Kijk ook hier.

A History of Pop(ular) Music (352): The Sound - Winning (1981)

Een chronologische reis door de populaire muziek van de afgelopen honderd jaar. The Sound was een cultband, niet bekend bij het grote publiek, maar met een vaste schare liefhebbers en gewaardeerd door muziekcritici. De laatsten hebben het over ‘het atmosferische geluid’ dat de groep voortbrengt. Hun bekendste nummer Winning heeft wel iets van I Will Follow van U2, dat een jaar later op debuutelpee Boy werd uitgebracht. Naar mijn smaak doet het er zeker niet voor onder. Winning gaat over het overwinnen van mentale worstelingen en somberheid. Oprichter van de band Adrian Borland schreef het nummer. Hij maakte in 1999 een einde aan zijn leven. De band was in Nederland populair en trad regelmatig op in de kleinere muziektheaters. Bijzonder is dat Winning in 2024 no. 1 stond in de Snob 2000 van de website Ondergewaardeerde Liedjes.