Interessant artikel 'Woonwijken gebouwd tussen 1965 en 1990'. Ze kunnen een voorbeeld zijn voor nu.

[Bron foto: website gebiedsontwikkeling.nu]

De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed heeft 15 naoorlogse woongebieden in kaart laten brengen. Ze worden ‘woonlandschappen’ genoemd, doordat bebouwing, water en groen zorgvuldig zijn samengevoegd. Daarmee hebben ze zeker ook betekenis voor de woon- en verstedelijkingsopgave van nu. Aldus is te lezen in een artikel op de website gebiedsontwikkeling.nu. Ik vond het interessant om te lezen. Voor wie in het onderwerp geinteresseerd is een aanrader.

Top 2000 bevat meer dan 50 ode's aan meisjes/vrouwen. Van Angie tot Valerie.

Ik zat de Top 2000 door te scrollen en ontdekte veel meisjesnamen in de titels. Die heb ik opgeschreven (ik kan er best een paar gemist hebben) en op alfabetische volgorde hieronder weergegeven.

Alie - Angie - Annabel - Annie(2x) - Baba - Babbe - Betty - Billie Jean - Bobby Jean - Candy(2x) - Caroline - Cecilia - Delilah - Diana - Diane - Eileen - Eleanor - Eloise - Grace(2x) - Hélène - Iris - Jeanny - Josephine - Julia - Kayleigh - Layla(2x) - Lea - Lola - Lucy - Maggie May - Margherita - Marian - Marianne - Mary - Mary Jane - Mia - Michelle - Nathalie - Nikita - Pamela - Rosalyn - Rosanna - Rosie(2x) - Roxanne - Sara - Suzanne(2x) - Suzie - Valerie.

Een mooi lijstje, dunkt me voor wie nog een leuke naam wil uitzoeken voor een dochtertje dat geboren gaat worden.
Jolene van Dolly Parton stond ook in de lijst, maar die song was volgens mij niet bedoeld als een ode.
Dit is nog maar het topje van de ijsberg. Er zijn natuurlijk nog veel meer songs met een meisjesnaam in de titel.

Kerstklassiekers: Kroamschudd'n in Mariaparochie, Dinner for one en The fox has left his lair.

Voor nostalgisch aangelegde personen valt er op televisie genoeg te beleven rond de Kerst. De bekende kerstfilms komen weer voorbij. Zo zijn er ook de humoristische kerstklassiekers, al worden die niet meer op tv uitgezonden. Behalve dan natuurlijk Kroamschudd’n in Mariaparochie dat Oost elk jaar weer terecht op het programma zet.
The fox has left his lair met Denny Willis is al meer dan 50 jaar oud. Dinner for one werd een eeuw geleden geschreven. Kroamschudd’n in Mariaparochie bestaat ook al meer dan 35 jaar.

Over de lange Nederlanders: We groeien flink, maar vroeger krompen we ook.

Afbeelding: Marijn Krijger.

Mijn 1.69 meter lichaamslengte weet ik bij wijze van grap weleens aan de sobere tijd, ook qua voeding, waarin in ik opgroeide in de jaren 50 en begin jaren 60. De stelling blijkt niet eens ver bezijden de waarheid te zijn. Zo blijkt uit het artikel van journalist Ronald Frisart die in de geschiedenis van de korte en lange mens duikt in het artikel We groeien flink, maar vroeger krompen we ook, met als ondertitel Lichaamslengte mensen vertelt veel over historische samenlevingen, dat is te vinden op de website Historiek.
Allerlei factoren blijken een rol te spelen, maar vooral sociaal-economische omstandigheden. Maar ook natuurlijke selectie, omdat vrouwen vaak langere mannen als hun levenspartner kiezen. Zo komen er meer interessante eye-openers voorbij in het artikel. Lees het hier.

Geschiedenis van de zomervakantie in online geschiedenismagazine Historiek

Hoe komt het eigenlijk dat schoolkinderen in Nederland zes weken vrij zijn tijdens de zomer, terwijl in andere landen zelfs twaalf weken vakantie wordt gegeven? Een tipje van de sluier: niet de onmisbaarheid van kinderen bij de oogst was in 1830 in Nederland de reden voor het invoeren van een zomervakantie.
Hoe is het trouwens geregeld in andere landen?
Een korte, maar interessante historische reis door de geschiedenis van de zomervakantie kun je maken via het online geschiedenismagazine Historiek.

Sweet Caroline van Niel Diamond schalt weer door de stadions

Vanavond start de Nederlandse competitie weer met de wedstrijd FC Twente-Emmen in Enschede. Ongetwijfeld zal een 30.000 koppig publiek weer uit volle borst Sweet Caroline meezingen.

Neil Diamond schreef het nummer in 1969 in een uur tijd. Het was een ode aan zijn toenmalige vrouw Marcia. De naam paste echter niet in de song. Hij had een naam nodig met drie lettergrepen. Een foto van de toen pas 12-jarige Caroline Kennedy, de dochter van de president, bracht hem de geschikte naam. Het nummer was enorm populair in de VS en werd het lijflied van de supporters van de honkbalploeg Boston Red Sox. In deze eeuw werd het een echt voetbalstadionlied voor enkele ploegen uit de Engelse Premier League, maar dus ook voor FC Twente.

Waarom juist dit lied? Een professor in de muziekanalyse verklaarde: 'Het is een goed voetballied door de eenvoud van het nummer. De teksten met emotie en opbouw zorgen voor een goede feelgood-meezinger'. Neil Diamond heeft laten weten er verguld mee te zijn.

Kauwen in schemering van Westermaat Hengelo: wat brengt ze samen?

[Foto: Tubantia - Erna ter Haar]

Stadsdichter Wouter Munsterman publiceert regelmatig een gedicht over Hengelo in de Tubantia. Hij heeft de gemeente Hengelo opgedeeld in vakken en maakt over al die plekken een gedicht. Ook landelijk gebied komt aan bod. Het gedicht dat hij afgelopen week publiceerde over de kruising van snelwegen tussen Hengelo en Borne trof mij. Al tientallen jaren hoor ik in het tweeduuster het gekweter van kauwen op deze plek. Als je daar fietst wordt je blik naar boven getrokken naar de rondcirkelende vogels die een voor een plek zoeken op een van de takken van het schaarse aantal bomen. Als het duister is ingevallen zien ook de bomen zwart van de vogels. Het geluid en de hoeveelheid van de vogels in de schemering maakt toch altijd indruk.

Ruim 25 jaar geleden was het zoeken van een slaapplaats door de zwarte vogels nog spectaculairder. Het Oosterbosch bestond nog, waardoor de concentratie van vogels nog groter was. In 1996 werd het Van der Valk Hotel gebouwd en in 2002 de Ikea. De laatste kwam precies op de plek van het Oosterbosch. De kauwen zijn naar dezelfde plek blijven komen en zoeken de boomgroepen in de buurt die zijn blijven staan.

Hieronder een kaartje van 30 jaar geleden toen het Oosterbosch nog bestond:

Ik hoorde ooit zo'n 20 jaar geleden een verklaring van een vogeldeskundige over dit verschijnsel. Volgens hem vormde deze kruising van snelwegen omringd door bomen een markeringspunt voor trekvogels. Maar volgens mij is de kauw geen trekvogel. Het blijft voor mij een mysterie.

Overijsselse medaillewinnaars bij de Olympische Spelen van Athene (1896) tot en met Tokyo (2020)

In 2012 maakte ik een overzicht van medaillewinnaars die afkomstig zijn uit Overijssel. Criterium is dat men in Overijssel geboren is – je moet ergens een grens trekken. Gevolg is wel dat bijvoorbeeld de in Tiel geboren, maar in Zwolle opgegroeide ‘roeier van de eeuw’ Nico Rienks niet op de lijst staat, evenals de Oldenzaalse Sanne Wevers, die in Leeuwarden is geboren. De vaak als Drent beschouwde, maar in Hasselt geboren, Gerard Nijboer staat er wel op. Opvallend is dat Olympische sporters voor de Tweede Wereldoorlog voor 50% uit Amsterdam kwamen, verder nog uit Rotterdam, Den Haag, Haarlem. Ook werd een grote groep geboren in Nederlands-Indië. Wat betreft het ‘achterland’ telde alleen Friesland mee. Het lijstje uit 2012 is nu aangevuld met de OS in London (2012), Sotsji (2014), Rio de Janeiro (2016), Pyeongchang (2018) en Tokyo (2020-'21).

Hieronder in chronologische volgorden de Overijsselse medaillewinnaars:

Walter Middelberg (Zwolle) – roeien
Parijs 1900 – 8 met stuurman (brons)

Willem Peter Hubert van Bleijenburgh (Zwolle) – schermen
Stockholm 1912 – teamwedstrijd degen (brons)
Antwerpen 1920 – teamwedstrijd sabel (brons)

Herman Carel Felix Clotilde, jonkheer van Heijden (Weerselo) – voetbal
Antwerpen 1920 – voetbal (brons)

Kea Bouman (Almelo) – tennis
Parijs 1924 – gemengd dubbel met Henk Timmer (brons)

Afbeelding: Kea Bouman

Gerrit Jan Arnold Jannink (Enschede) – hockey
Amsterdam 1928 – hockey (zilver)

Jan Hermannus van Reede (Zwolle) – ruitersport
Amsterdam 1928 – dressuur team (brons)

In Los Angeles (1932) was Overijssel goed vertegenwoordigd met twee atleten die tot de toenmalige wereldtop behoorden: de hardloopster Tollien Schuurman uit Windesheim en hink-stap-spronger Wim Peters. Om uiteenlopende redenen liep hun deelname op een teleurstelling uit.

Hans Schnitger (Enschede) – hockey
Berlijn 1936 – hockey (brons)
Schnitger is met z'n 96 jaar één van de drie oudste nog levende Olympiërs van Nederland en de oudste van Overijssel. Zie RTVOost

Paul Hoekstra (Enschede) – kano
Tokyo 1964 – K2 1.000 m. (zilver)

Jan van de Graaff (Hengelo) – roeien
Tokyo 1964 – vier met stuurman (brons)

Erik Hartsuiker (Balkbrug) – roeien
Tokyo 1964 – twee met stuurman (brons)

Lex Mullink (Almelo) – roeien
Tokyo 1964 – vier met stuurman (brons)

Hennie Kuiper (Denekamp) – wielrennen
München 1972 – individuele wegwedstrijd (goud)

Afbeelding: Hennie Kuiper (foto: Johan Vermeulen - Wikimedia Commons)

Herman Ponsteen (Nijverdal) – wielrennen
Montreal 1976 – 4 kilometer individuele achtervolging (zilver)

Gerard Nijboer (Hasselt) – atletiek
Moskou 1980 – marathon (zilver)

Petra van Staveern (Kampen) – zwemmen
Los Angeles 1984 – 100 m schoolslag (goud)

Noor Holsboer (Enschede) – hockey
Seoul 1988 – hockey (brons)
Atlanta 1996 – hockey (brons)

Ellen van Langen (Oldenzaal) – atletiek
Barcelona 1992 – 800 meter (goud)

Jos Lansink (Weerselo) – ruitersport
Barcelona 1992 – teamwedstrijd (goud)

Henk-Jan Zwolle (Enschede) – roeien
Barcelona 1992 – dubbeltwee met Nico Rienks (brons)
Atlanta 1996 – ‘Holland acht’ (goud)

Dorien de Vries (Enschede) – plankzeilen
Barcelona 1992 – Lechner A-390 klasse (brons)

Kirsten Vlieghuis (Hengelo) – zwemmen
Atlanta 1996 – 400 m vrije slag (brons)
Atlanta 1996 – 800 m vrije slag (brons)

Marten Eikelboom (Zwolle) – hockey
Sydney 2000 – hockey (goud)
Athene 2004 – hockey (zilver)

Jeroen Dubbeldam (Zwolle) – ruitersport
Sydney 2000 – individuele springwedstrijd (goud)

Afbeelding: Jeroen Dubbeldam (foto: Wikimedia Commons)

Marieke Westerhof (Denekamp) – roeien
Sydney 2000 – acht (zilver)

Johan Kenkhuis (Vriezenveen) – zwemmen
Sydney 2000 – 4x 200 m vrije slag (brons)
Athene 2004 – 4x 100 m vrije slag (zilver)

Gretha Smit (Staphorst) – schaatsen
Salt Lake City 2002 – 5.000 m (zilver)

Helen Tanger (Hardenberg) – roeien
Athene 2004 – acht (brons)
Peking 2008 – acht (zilver)

Ester Workel (Haaksbergen) – roeien
Athene 2004 – acht – stuurvrouw (brons)
Peking 2008 – acht – stuurvrouw (brons)

Marleen Veldhuis (Borne) – zwemmen
Athene 2004 – 4x 100 m vrije slag (brons)
Peking 2008 – 4x 100 m vrije slag (goud)
Londen 2012 - 4x 100 m vrije slag (zilver)
Londen 2012 - 50 m vrije slag (brons)

Afbeelding: Marleen Veldhuis (foto: Wikimedia Commons)

Erben Wennemars (Dalfsen) – schaatsen
Turijn 2006 – 1.000 m (brons)

Rianne Guichelaar (Enschede) – waterpolo
Peking 2008 – waterpolo (goud)

Marieke van den Ham (Wierden) – waterpolo
Peking 2008 – waterpolo (goud)

Hinkelien Schreuder (Goor) - zwemmen
Peking 2008 - 4x 100 m. vrije slag (goud)
Londen 2012 - 4x 100 m. vrije slag (zilver)

Mark Tuitert (Holten) – schaatsen
Vancouver 2010 – 1500 m (goud)
Vancouver 2010 – ploegachtervolging (brons)

Gerco Schröder (Tubbergen) - ruitersport
Londen 2012 - springconcours individueel (zilver)
Londen 2012 - springconcours team (zilver)

Michel Mulder (Zwolle) - schaatsen
Sotsji 2014 - 500 m (goud)
Sotsji 2014 - 1000 m (brons)

Stefan Groothuis (Wierden) - schaatsen
Sotsji 2014 - 1000 m (goud)

Lotte van Beek (Zwolle) - schaatsen
Sotsji 2014 - ploegenachtervolging (goud)
Sotsji 2014 - 1500 m (brons)
Pyeongchang 2018 - ploegenachtervolging (zilver)

Jorien ter Mors (Enschede) - schaatsen, shorttrack)
Sotsji 2014 - ploegenachtervolging (goud)
Sotsji 2014 - 1500 m (goud)
Sotsji 2014 - 3000 m (goud)
Pyeongchang 2018 - 1000 m (goud)
Pyeongchang 2018 - shorttrack 3000 m aflossing (brons)

Jan Smeekens (Raalte) - schaatsen
Sotsji 2014 - 500 m (zilver)

Ronald Mulder (Zwolle) - schaatsen
Sotsji 2014 - 500 m (brons)

Elis Ligtlee (Deventer) - baanwielrennen
Rio 2016 - keirin (goud)

Anna van der Breggen (Hasselt) - wielrennen
Rio 2016 - wegwedstrijd (goud)

Rio 2016 - tijdrit (brons)
Tokyo 2020 - tijdrit (brons)

Afbeelding: Anna van der Breggen (foto: Wikimedia Commons)

Boaz Meylink (Deventer) - roeien
Rio 2016 - Holland Acht (brons)

Carlijn Achtereekte (Lettele) - schaatsen
Pyeongchang 2018 3000 m (goud)

Koen Metsemakers (Hasselt) - roeien
Tokyo 2020 - dubbel vier (goud)

Niek Kimmann (Lutten) - BMX-race
Tokyo 2020 - BMX-race (goud)

Roy van den Berg (kampen) - baanwielrennen
Tokyo 2020 - teamsprint (goud)

Jeffrey Hoogland - Nijverdal - baanwielrennen
Tokyo 2020 - teamsprint (goud)
Tokyo 2020 - sprint (zilver)

Emma Oosterwegel (Deventer) - atletiek
Tokyo 2020 - meerkamp (brons)

Kirsten Wild (Almelo) - baanwielrennen
Tokyo 2020 - omnium (brons)

Zestig jaar geleden: Spaghettirellen in Oldenzaal; deze zomer mogelijk herdacht met openluchtvoorstellingen

Dit jaar zestig jaar geleden werden Oldenzaal en Twente opgeschrikt door rellen, die later de Spaghetti-rellen werden genoemd. Ruim een week lang stonden er dagelijks berichten in de kranten, ook in landelijke en buitenlandse (Italiaanse) kranten.

Wat vooraf ging
In de jaren die voorafgingen aan de rellen waren zo’n 1150 Italianen en 350 Spanjaarden naar Twente – Enschede, Almelo, Oldenzaal – en de Achterhoek gekomen om productiewerk te verrichten in de textielindustrie. Ze werden gehaald om veel uren te maken en werden ondergebracht in kosthuizen en pensions. In hun vrije tijd konden ze, in Oldenzaal bijvoorbeeld, wel terecht in een eigen café en een Italiaans centrum, en je zag ze veel in cafetaria’s, waar ze omringd werden door groepen jonge meisjes, op wie de Italianen blijkbaar veel aantrekkingskracht uitoefenden, hetgeen met lede ogen aanschouwd werd door jonge Tukkers. Maar de meestal jonge gastarbeiders wilden ook wel eens uitgaan. Er was onvrede onder de Italianen (en Spanjaarden) vanwege het feit dat hen bij dansgelegenheden regelmatig de toegang geweigerd werd. Ook discriminerende opmerkingen als ‘spaghettivreter’ schoten in het verkeerde keelgat. Tegelijkertijd speelde er het probleem van de aanwezigheid van (brom)nozems, die een belangrijk aandeel in de gebeurtenissen zouden gaan opeisen.

Toegang geweigerd
Op zaterdag 2 april waren er al ongeregeldheden geweest bij cafetaria Wiltie. Op zondag 3 september besloten zaaleigenaren in Oldenzaal, waaronder de Katholieke Arbeiders Beweging (KAB), die in haar gebouw St. Jozef (bijgenaamd De Bond) een openbare dansavond had georganiseerd, een bordje op te hangen met de mededeling dat Italianen niet gewenst waren. Bij aankomst van de Italianen werd de politie gewaarschuwd. De Italianen werden onder grote belangstelling weggestuurd, waarop zij slaags raakten met de politie die hardhandig optrad tegen zich stevig verwerende Italianen. De situatie was dreigend. De Oldenzaalse Italianen riepen de hulp in van hun landgenoten en van Spanjaarden uit Enschede. Veel van hen werden door de politie onderschept, maar een deel wist de Noordergrensweg bij Oldenzaal te bereiken. De Oldenzaalse Italianen verlieten rond middernacht hun café, waar ze zich verzameld hadden, en trokken op brommers en scooters en gewapend met bierflessen en stoelpoten naar dezelfde plek. Een veldslag vond plaats waarbij nogal wat gewonden vielen, met name aan Italiaanse zijde.

Foto: Italianen op straat bijeen na een vergadering

Staking
De Italianen waren de dag na de veldslag verontwaardigd en weigerden aan het werk te gaan. De Italiaanse consul werd na veel aandringen pas toegelaten en hoorde de grieven over met name discriminatie aan. Aan de staking kon hij geen eind maken. Vooral de Spanjaarden (door de Twentenaren vaak aangezien voor Italianen) waren fel. Zie hielden de werkstaking dagenlang vol.

Nasleep
De situatie bleef enige tijd gespannen – vooral in Enschede. De nozems waren uit op rellen. Wanneer er geen Italianen beschikbaar waren, dan moest de politie het ontgelden. De krant (blijkens een hoofdredactioneel commentaar), de burgemeesters en anderen begonnen steeds meer de zaak vanuit Italiaanse kant te belichten. Men was wakker geschud, de Italianen en Spanjaarden hadden laten weten dat zij er niet ‘puur alleen waren om te werken en te slapen’. Toch is in de week na de rellen een derde deel van de Spanjaarden teruggekeerd naar Spanje. Ook Italianen verlieten Twente, sommigen trokken naar de Randstad. Maar uiteindelijk raakten de rellen uit het nieuws. Relatief veel Italianen die waren blijven hangen trouwden met Nederlandse meisjes.

In de film Spaghettivreters van de NPS uit 1995 worden uitgebreid herinneringen opgehaald door Nederlanders en Italianen aan deze tijd in Oldenzaal, waarbij ook de rellen ter sprake komen. Zie ook het Verhalenarchief.

Theatergroep De Jonge Honden
Theatergroep De Jonge Honden wil deze zomer in Twente 20 voorstellingen in de open lucht geven over de Spaghettirellen en start hiervoor een crowdfundingsactie. Lees hier alles daarover.

Website Middelnederlands.nl geopend

Op 1 april 2020 opende het Meertens Instituut na jarenlange voorbereidingen de website Middelnederlands.nl. De website is een naslagwerk voor de dialectvariatie in de dertiende, veertiende en vijftiende eeuw – gedocumenteerd in de vorm van honderden kaarten die aangeven hoe woorden in officiële documenten gespeld werden. Een computerverzameling (een 'corpus') van officiële documenten uit de veertiende eeuw ligt aan de website ten grondslag.

Zie verder het bericht van het Meertens Instituut.

Boven: hoe donkerder weergegeven, hoe vaker in het middelnederlands naar de stad werd geschreven i.p.v. na de stad.

Honderd jaar geleden: Spaanse griep.

De Spaanse griep die woedde in 1918-1919 eiste meer slachtoffers dan de Eerste Wereldoorlog. Wereldwijd stierven 25 miljoen mensen, waarvan 2 miljoen in Europa en 60.000 in Nederland. De piek van de pandemie lag in het najaar van 1918, hoewel het virus in 1919 ook hier en daar weer de kop opstak, met name in augustus.
De ziekte ging gepaard met longontsteking en hoge koorts en de slachtoffers hadden bloedingen uit verschillende slijmvliezen, vooral uit de neus. Ook kregen ze vaak een blauwachtige gelaatskleur. Door het grote verlies aan energie was men niet meer in staat te eten of te drinken. De ademhaling werd steeds moeilijker en binnen enkele dagen trad de dood in.
Verreweg de meeste slachtoffers vielen in de leeftijdsgroep 20-40 jaar. Vermoed wordt dat de ouderen die een eerdere griepepidemie van 1890 hadden meegemaakt, er immuun voor waren geworden.
Ondanks allerlei 'wondermiddelen' die op de markt kwamen viel er niets te doen tegen de ziekte. Pas in 1933 werd een virus als verwekker erkend.

Overijssel
De eerste gevallen in deze provincie waren geconstateerd in Almelo. Bij een man die werkte voor Krupp in het Duitse Essen werd de ziekte op 7 juli vastgesteld. Een tweede en derde patiënt werkten ook bij Krupp. Volgens een opgave uit de Staatscourant werd binnen Overijssel Vriezenveen het zwaarst getroffen. Van juli tot en met oktober overleden daar 146 mensen aan de Spaanse griep. Overijssel behoorde tot de zwaarst getroffen gebieden in Nederland.
Opvallend waren de verschillen binnen de provincie. In Kampen kwam men verpleegsters tekort. In Enschede werden 'semi-artsen' uit Amsterdam gehaald ter ondersteuning van de lokale medici. Maar in Zwolle merkte men weinig van de griep. Terwijl elders scholen gesloten werden, vergaderingen, voorstellingen en kerkelijke activiteiten afgelast werden, gingen in Zwolle toneel- en muziekvoorstellingen gewoon door. Na oktober nam de griepgolf langzaam af en verschenen er steeds meer berichten in de krant over een nieuwe golf: een enorme stroom vluchtelingen - vooral afkomstig uit Frankrijk, Duitsland en België. Maar dat is weer een ander verhaal.

(Bronnen: Wim Coster. Bij nacht en ontij: rampspoed in Overijssel en Wikipedia)

De Boom van het Jaar verkiezing

Tot 15 oktober kan er gestemd worden op de Nederlandse Boom van het Jaar. Uiteraard hebben alle genomineerde bomen een verhaal. Per provincie is een boom geselecteerd. Deze verkiezing maakt onderdeel uit van de Europese Tree of the Year. De winnende Boom van het Jaar wordt de Nederlandse inzending voor de Europese verkiezing in 2019. De verkiezing van de Europese Boom van het Jaar bestaat sinds 2011. Nederland is het 14e Europese land dat aan de verkiezing gaat meedoen.

De Kozakkenlinde bij Diepenveen (foto: Hans Menop)

Maak een keus uit de twaalf bomen. Een aantal bomen gaat al eeuwen mee en zijn stille getuigen geweest bij belangrijke gebeurtenissen. Zo diende de Diepenveense kozakkenlinde als uitkijkpost voor de kozakken bij de belegering van Deventer in 1813-'14. Koploper wat betreft aantal stemmen is momenteel de Troostboom bij Heerlen, een boom die nog veel bezocht wordt om er kaarsen, persoonlijke wensen, kruisjes en zelfs kransen achter te laten. Stem hier.

Mooi tijdsbeeld: kleurenfilm van Londen in 1924

Een unieke film met straatbeelden van Londen uit 1924. Paard en wagen naast de open dubbeldekker en motor met zijspan. Iedereen droeg een hoofddeksel, dat tevens diende om je status aan te geven. Kijk hier.

'Veldnamen in Nederland' van M. Schönfeld online op DBNL

Elke maand verschijnen nieuwe gedigitaliseerde titels in de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (DBNL). Voor de liefhebber van geografie is (voor zover nog niet in eigen bezit) vanaf nu online beschikbaar de klassieker Veldnamen in Nederland. Het boek bevat uitgebreide informatie over de herkomst van allerlei geografische namen.

Woorden van het jaar 2007-2017

De Woorden van het Jaar van de laatste 10 jaar op een rijtje gezet. Vanaf 2009 komen Van Dale en het Genootschap Onze Taal met een eigen woord. In 2015 kozen ze allebei voor hetzelfde woord 'sjoemelsoftware'.
‘Weg met dat woord’ is een verzamelnaam voor woorden die jaarlijks door verschillende bronnen werden genoemd als het meest irritante woord.
Een leuke lijst met irritante woorden is de On-woorden Top 100, die verscheen in december 2011. De top 3 van deze lijst: 1. opstarten (1984) 2. gebeuren (1984) 3. (kosten)plaatje (1982). Er komt een heel vergaderleven aan irritante woorden voorbij: kortsluiten, best wel, ophoesten, monitoren, oppakken, uitdaging, traject, insteek, ervoor gaan, meenemen, schakelen, de kar trekken etc. etc.

Klik voor vergroting

Waar komt 'fijne dag' toch vandaan

Ik kan er nog steeds niet aan wennen. Het is al een aantal jaren de standaard afscheidsgroet in winkels. Maar je komt het nu overal tegen. Vrienden, bekenden, familie, collega’s, iedereen wenst je een fijne dag, fijne avond, fijn weekend, fijne (feest)dagen, fijne vakantie.
Bij mij is het nog steeds ‘tot ziens’ of aju of tjoao, dat laatste niet tegen dames natuurlijk. Als ik in de winkel tot ziens roep krijg ik … eh … tot ziens … en een fijne dag! terug.

Het is natuurlijk - zoals met bijna alles het geval is – overgewaaid uit Amerika. ‘Have a nice day’ is daar een onderdeel van de vriendelijkheid die winkelpersoneel dient uit te stralen. Dat klinkt nogal negatief, maar ik denk dat het ooit bedacht is door iemand uit de marketingwereld. Maar nu doe ik de Amerikanen tekort, want je hoort van iedereen die er geweest is dat Amerikanen echt heel vriendelijk in de omgang zijn.

Toch denk ik dat ‘fijne dag’ in Nederland is geïntroduceerd door iemand die cursussen geeft in klantvriendelijkheid voor winkelpersoneel en het gebruik zich als een olievlek verspreid heeft. Ik zou wel eens willen weten hoe dat gegaan is. Wie was de eerste die iemand ‘een fijne dag’ wenste. Ik ben bang dat daar niet achter te komen is.

In tegenstelling tot houdoe, aju, tot ziens, hoi, goedemiddag etc. bestaat fijne dag als afscheidsgroet nog maar relatief kort. Iemand schreef in een column: ‘ 'fijne dag' is nog lang niet zo'n afgesleten formule als bijvoorbeeld 'goedendag'. Pas als we bij de wens 'fijne dag' niet langer de associatie met een aangename dag zonder zorgen hebben, is 'fijne dag' een neutrale afscheidsgroet geworden. Of beter gezegd: een formaliteit’.

Tegen die tijd zal ik denk ik ook wel overstag zijn gegaan.

Nog meer mysteries: Kaak Thomas à Kempis gevonden in Frans klooster?

Nog een aanvulling op het eerdere bericht Deventer mysteries op website 'In de buurt'. Als ik beter had gekeken, was me opgevallen dat alle 21 plaatsen met een In de buurt website een rubriek Mysteries hebben. Ook Zwolle, Enschede en Hengelo.

Aan de Zwolse mysteries is er onlangs één toegevoegd. Althans, er is een ontdekking gedaan, die mogelijk een mysterie gaat oplossen. Lees het artikel De verdwenen kaak van Thomas a Kempis is opgespoord.

Thomas à Kempis in de nabijheid van zijn klooster op den Sint Agnietenberg. Naar een schilderij. (Foto: Historisch Centrum Overijssel)

Fats

De komende jaren zullen regelmatig berichten verschijnen over het overlijden van muzikanten. In de jaren zestig en zeventig was (pop)muziek belangrijk. Er was nog geen concurrentie van video en games. Veel van de muzikanten zijn inmiddels in de zeventig. Dus.
Fats 'The fat man' Domino was een van de eerste rhythm-and-blues artiesten. Al vroeg in de jaren vijftig startte hij zijn muzikale carrière. Met Chuck Berry, Elvis Presley, Little Richard en Jerry Lee Lewis behoorde hij tot degenen die de rock and roll verbond met de jeugd. Vanaf die tijd zouden de platenspeler, goede boxen en een grote elpee-collectie tot de belangrijkste inventaris behoren voor jongeren die op zichzelf gingen wonen.
Fats maakte in mijn ogen aanstekelijke muziek van een constantie kwaliteit. Zijn muziek kon je net als later CCR, Eagles en Roxy Music rustig bij een feestje opzetten. Bijna niemand die zich er aan stoorde. En live - ik was er 1x bij - was hij samen met zijn band net zo goed als op de plaat.



In de Tubantia vanmorgen een mooi interview met Willem te Wechel die zijn favoriete artiest door heel Europa reed. Kijk hier.

In welke plaatsen in Nederland ben je nog nooit geweest?

Op het prachtige blog van Groninganus, pseudoniem van Harry Perton stond een blogpost over een interactief kaartje, waarop Nederland in vakjes is ingedeeld. Ga je met de muis langs een vakje dan licht er een plaatsnaam op. Ben je ooit in die plaats geweest, klik je op het vakje. Zo ontstaat er een persoonlijke 'ooit geweest kaart'. Bovendien zie je de percentages van de bezochte plaatsen/plekken per provincie verschijnen. Voor mij leverde dat onderstaand kaartje op. Ik heb alleen de plaatsen aangeklikt waar ik gewandeld of gefietst heb. Met de auto er doorheen of langs geldt voor mij niet.
Hier kun je het kaartje vinden.

Hoe 'Bernino' zorgde voor zijn moeder prinses Irmgard en haar kolonel

Gisteren stond in de rubriek Stad & Land in de Tubantia een artikel van de hand van Dinand Webbink, getiteld 'De olympische stalmeester van Warmelo'. Een mooi verhaal voor oranjegezinden (een stukje wellicht onbekende geschiedenis) en voor republikeinen (zie je wel, altijd al gedacht). Het artikel beschrijft onder meer de merkwaardige deelname aan de Olympische Spelen van 1956 van kolonel Alexei Pantchoulidzew, de stalmeester van Warmelo, tevens geliefde van Prins Bernhard's moeder Irmgard. Beschreven wordt hoe Bernhard buiten zijn familie om Warmelo kocht voor zijn moeder, een Olympische deelname paardendressuur ritselde voor de kolonel en zelfs een deel van het Lockheed geld witwaste op Warmelo. Zeer lezenswaardig.