Veel historie bij Schrijversfestival Steenwijkerland

Zoals de Deventer boekenmarkt qua omvang en betekenis in de categorie ‘buitengewoon’ te plaatsen is, geldt dat voor het Steenwijker Schrijversfestival op haar terrein. Bij deze 23e aflevering van het festival, dat op dinsdag 2 maart door Maarten van Rossum geopend wordt in De Meenthe in Steenwijk, zullen een aantal auteurs optreden die een duidelijke link hebben met geschiedenis. Het gaat om de al genoemde:
Maarten van Rossem – opent festival op 2 maart en presenteert zijn nieuwe boek Waarom is de burger boos
Connie Braam over haar boek De handelsreiziger van de Nederlandse Cocaïnefabriek (Bibliotheek Vledder - 25 maart)
Annejet van der Zijl over haar boek Biografie Prins Bernhard (De Rechter – Steenwijk - 31 maart)
Rik Launspach, auteur van 1953 en scenarioschrijver van De Storm (Kulturhus – Giethoorn – 10 maart)

Naast deze auteurs zijn onder meer Jan en Sanne Terlouw, Philip Freriks, dialectschrijver Johan Veenstra, Ursul de Geer en Herman Koch uitgenodigd. Zie het programma.

Prijs Genealogisch Goed voor beste genealogische website

Op initiatief van Bob Coret, de man achter Genealogie Online, wordt voor de eerste keer een prijs beschikbaar gesteld voor de beste genealogische internetpublicatie. In de voorbije periode konden websites worden aangemeld, die kunnen meedingen naar de publieksprijs of de juryprijs. Het zijn er 79 geworden.

Publieksprijs
Iedereen mag t/m 26 februari een stem uitbrengen. Dat gaat heel gemakkelijk op deze website. Onder de stemmers worden ook nog eens prijzen verloot.

Juryprijs
Ook een jury bestaande uit Cees Heystek (HCC!Genealogie), Christian van der Ven (BHIC), Isabelle Heyvaert (RAT), Rob van Drie (CBG), Albert Hoekstra (NGV) en Yvette Hoitink (NA) - zal uit alle genomineerden een winnaar kiezen.

Beide winnaars zullen op 1 maart via verkiezing.genealogieonline.nl en www.twitter.com/bestegenealogie bekend gemaakt worden.

Verrassende vondsten in vakbladen reclamewereld (1911-1983)

Veertien niet meer bestaande titels uit de reclamevakpers uit de periode 1911-1983 zijn gedigitaliseerd door het Reclame-Arsenaal. Totaal 95.000 pagina’s in 2.800 afleveringen.


(Bron: Het Geheugen van Nederland - Collectie Reclame-Arsenaal)

Ik deed een verrassende ontdekking. In één van de tijdschriften worden jaarlijks alle kranten vermeld waarin geadverteerd kan worden, inclusief oplagecijfers. Een aantal jaren geleden heb ik een database gemaakt met de dag-, nieuws- en weekbladen die ooit in Overijssel verschenen zijn. Met de gevonden gegevens kan ik deze database controleren en aanvullen.

Reclame-uitingen en campagnes van verdwenen of nog bestaande Overijsselse merken en bedrijven zijn hier terug te vinden.

Er kan gezocht en gebladerd worden in de tijdschriften. Door het laatste te doen krijg je, meer dan door in kranten te bladeren, een beeld van het dagelijks leven in een bepaalde periode - welke producten waren in opkomst, welke trends waren er en hoe ontwikkelde de reclame zich.

Een voorbeeld: de punk-rage. In het archief van de Leeuwarder Courant zijn veel meer treffers over zo’n onderwerp. In de vakbladen wordt het onderwerp vanuit een andere (commerciële) invalshoek bekeken. Door zowel in krantenarchieven als in dit soort tijdschriften te zoeken krijg je een veel completer beeld van een onderwerp.

Eind jaren zestig deed ik vakantiewerk bij de textielfabriek Spanjaard NV in Borne, waar de helft van de bevolking werkte. Drie producten werden er gemaakt: Kenmore overhemden, Cinderella lakens en Teddy luiers. Wie op deze merken zoekt krijgt verschillende treffers.
In 1968 stond in Ariadne/Revue der reclame een artikel over het nut van TV-reclame voor textielfabrikanten. Een woordvoerder van Spanjaard gaf zijn mening: ‘Het medium is vooralsnog minder geschikt ter introductie van nieuwe producten. Dit is toe te schrijven aan het ontbreken van invloed van de fabrikant op het tijdstip en frequentie van de uitzendingen’. Zou Spanjaard daarom een paar jaar later op de fles zijn gegaan? Onzin natuurlijk, want bijna de gehele Twentse textiel legde in de jaren zeventig het loodje, behalve bedrijven die wisten om te schakelen naar nieuwe producten, zoals ten Cate.

Zo maar wat voorbeelden vanuit mijn eigen interesses. Gewoon eens uitproberen!

Overijsselse bibliotheken steeds aantrekkelijker

Van onderstaande blogpost berust het auteursrecht geheel en al bij mijn college Mark Deckers.

Dat geldt ook voor onderstaande foto van de nieuwe Ideale bibliotheek in Delden.



Vanaf nu beschikken de leden van Overijsselse bibliotheken over de volgende nieuwe extra faciliteiten:
• het lidmaatschap van één bibliotheek geeft recht op het lenen van boeken in alle Overijsselse bibliotheken. Woon je in Vriezenveen en ben je daar lid en werk je in Almelo, dan kun je daar ook in de bibliotheek terecht.
• De liefst 60.000 titels bevattende collectie van de CD-uitleen in Enschede is nu gratis beschikbaar voor alle Overijsselse bibliotheekleden.
• Alle AO-boekjes, die korte feitelijke informatie bevatten over actuele onderwerpen zijn fulltext op internet beschikbaar voor bibliotheekleden.

Meer weten? Zie: blog van Mark Deckers.

Jammer dat nog niet iedereen op de hoogte is van deze nieuwe (digitale) diensten. De oproep van Mark Deckers luidt: Zegt het voort! Bij deze dan.

Uit de Overijssel-collectie van de OBD (7): Moderne Devotie

In de Overijssel Collectie bevindt zich zo’n 12 meter aan boeken over de Moderne Devotie en alles wat daar mee samenhangt. Het grootste deel werd in de jaren tachtig in één koop aangekocht en sindsdien is de collectie zo goed en kwaad als mogelijk is, bijgehouden.

Voor wie niet weet waar dit over gaat: de Moderne Devotie is misschien wel het belangrijkste item uit de Overijsselse geschiedenis. Toch zullen veel Overijsselaars hun wenkbrauwen ophalen. Typisch een geval van wereldberoemd, maar dan vooral buiten onze eigen grenzen.


(Bron: Europeana - bezit: KDC Nijmegen)

Grondlegger van de beweging, die later Moderne Devotie werd genoemd, was Geert Grote (1340-1384). Deze Deventer theoloog kwam in 1374 na een ernstige ziekte tot inkeer. Hij ging in retraite bij de kartuizers en werd daarna een prediker, die in zijn preken kerkelijke en geestelijke misstanden op geduchte wijze te lijf ging. Zijn huis stelde hij ter beschikking van vrome vrouwen om er een gemeenschappelijk en aan God gewijd leven te leiden. Ook elders ontstonden mede door zijn bemiddeling religieuze gemeenschappen van mannen en vrouwen, die later de naam kregen van Broeders en Zusters van het Gemene Leven. Geert Grote heeft echter de bloei van de Moderne Devotie niet meer meegemaakt. Die vond pas later plaats in de 15e eeuw.
Centraal in de gedachten van Geert Grote stond de persoon van Christus. Het nemen van Christus en met name de lijdende Christus als uitgangspunt en richtlijn voor het leven op aarde heeft later vooral verbreiding gevonden via Geerts leerling Thomas à Kempis, die verbleef in het klooster Windesheim bij Zwolle. Diens boek De navolging van Christus (De imitatione Christi) is één van de meest vertaalde en herdukte boeken ter wereld geworden.
(Bronnen o.a.: Geert Grote en de Moderne Devotie (1984) en De Moderne Devotie/ door R.R. Post (1940)



Vanuit de IJsselstreek verbreidde de Moderne Devotie zich in de 15e en 16e eeuw over Noordwest Europa. Steeds meer kloosters werden gesticht en ook bestaande kloosters sloten zich aan bij de Congregatie van Windesheim. Onder meer Erasmus en Jeroen Bosch werden beïnvloed door de beweging, die eigenlijk vooruit liep op het protestantisme en verbindingen had met de renaissance en het humanisme.

Hoewel na de zestiende eeuw als beweging vrijwel verdwenen, is er altijd veel belangstelling blijven bestaan voor de Moderne Devotie. Daarvan getuigt ook de omvangrijke (Nederlandstalige) verzameling boeken in onze Overijssel Collectie. In Deventer werd onlangs een Geert Grote Universiteit opgericht.

Overijsselse plaatsbeschrijvingen op internet

Enkele maanden geleden is de OBD begonnen met het scannen en op internet zetten van geïllustreerde gidsen van Overijsselse plaatsen en regio’s en tijdschriftartikelen met plaatsbeschrijvingen uit de periode 1880-1930. Dit gebeurt door middel van het weblog Overijssel – Plaatsbeschrijvingen 1880-1930.

Waarom wordt dit gedaan? Het digitaliseren van en het plaatsen op internet van ‘erfgoedmateriaal’ wordt terecht gezien als een mogelijkheid gebruik te maken van de voordelen die internet biedt. Niet alleen archieven en musea houden zich hiermee bezig, ook bibliotheken en andere instellingen. In de Overijssel Collectie van de OBD bevindt zich materiaal dat zeldzaam is en niet meer kan worden uitgeleend. De geïllustreerde gidsen zijn daar een voorbeeld van. Dat deze regionale uitgaven binnenkort gescand zullen worden in het kader van één van de grote digitaliseringsprojecten (Gutenberg, DBNL, Internet Classics Archive, Europeana etc.) valt niet te verwachten. Vandaar dat de keus is gevallen op dit soort uitgaven.

De bezoekersaantallen van het weblog lopen snel op. Van zo’n tien bezoekers per dag drie maanden geleden tot boven dertig de afgelopen maand. Opvallend is het aantal zoekacties, dat drie tot vier keer zo veel bedraagt als het aantal bezoekers. Normaal is er op een weblog een verhouding van circa 1 op 2. Ook komt het regelmatig voor dat bezoekers 1 tot 2 uur op het weblog verblijven.

Tien uitgaven staan nu op internet: Geïllustreerde gidsen van Hengelo (1897), Denekamp (1910), Enschede (1889), Deventer (1890), Zwolle (1895), Dalfsen (1903) en tijdschriftartikelen over Twente (1910), Tubbergen (1900), Nijverdal (1902) en Giethoorn (1900).

Regionale en locale historische verhalen

Het Nationaal Historisch Museum – in voorbereiding – is op haar website/blog jijmaaktgeschiedenis.nl een inventarisatie gestart van websites waarop regionale en lokale historische verhalen gepubliceerd staan. Het gaat dan met name om de initiatieven, waarbij de interactie belangrijk is, en waar iedereen zijn of haar verhaal kan toevoegen. Wie nog websites uit deze categorie kent, kan deze aanmelden op de genoemde website. Ikzelf zal er ook enkele doorgeven.


De Achteruitkijkspiegel Enschede: De Krim in 1930 (Fotocollectie Elsevier)

Voorbeelden van websites met historische verhalen:

Geheugen van Almere

Amsterdam: Geheugen van Oost

Amsterdam – Geheugen van West

Delft – Onder Anderen

Verhalen van Dordrecht

Enschede: De achteruitkijkspiegel

Flevolands geheugen

Het verhaal van Groningen

Zicht op Maastricht

Het geheugen van Tilburg

Geschiedenis Zeeland

(Verhalen in) Zeeuws dialect

BHIC – Verhalen uit Noordoost Brabant

Verhalenarchief – Nederlanders in New York

Toegevoegd:

Goudanet dossiers

Mijn Gelderland: nieuwe verhalen

Het verhaal van Drenthe