Sint-Petersburg is populaire fietsbestemming

Santiago de Compostella mag dan een populair doel zijn voor een lange afstands fiets- of wandeltocht, zo langzamerhand kan dat ook gezegd worden van Sint-Petersburg. Opnieuw vertrok eergisteren een groep fietsers voor een tocht van ruim drie weken naar Sint-Petersburg in het spoor van de Vriezenveense Rusluie. Hun reis is te volgen op een website. En vanmorgen lazen we in de Tubantia dat twee fietsers uit Vriezenveen Sint-Petersburg bereikt hebben en werden ingehaald door de Vriezenveense Harmonie die daar dit weekend optreedt.


Afbeelding: Utrechtse studenten waren in 1966 de eersten die in het spoor van de Rusluie met een huifkar naar Sint-Petersburg trokken, al maakten ze wel een omweg via Moskou

Waarom de tocht zo populair is valt alleen maar te raden. Wellicht omdat de afstand in (ruim) drie weken, dus binnen een vakantieperiode, te fietsen is en omdat je in gebieden fietst die niet tot de bekende vakantiegebieden behoren en waar je niet zo snel komt: Noord-Duitsland – Polen – Kaliningrad – Baltische staten, en misschien omdat je vaak de (westen)wind mee hebt?

De route is trouwens niet alleen per fiets afgelegd maar ook per koets. In onze Overijssel collectie bevinden zich drie reisbeschrijvingen, waarover ik al eens geblogd heb. Voor wie plannen heeft raad ik aan deze publicaties eens te lezen:

Met de huifkar tussederusse (1966)

In draf naar Sint Petersburg (1992)

Eeuwenoude Hanzeroute op de fiets (2002)

Activiteiten voor kinderen in de zomervakantie 2013 in musea etc. in Overijssel

Kijk hier voor 2014

Denekamp Natura Docet Wonderryck Twente
o.a. Funky Forest

Deventer Speelgoedmuseum
Diverse activiteiten

Enschede Rijksmuseum Twenthe
De toffe koffer en andere activiteiten

Enschede TwentseWelle
Speurkofferweken

Giethoorn De Oude Aarde
Lucky Luck

Hengelo Twents Techniekmuseum HEIM
Doemiddagen

Holten Natuurdiorama
Speurtochten

Ommen Nationaal Tinnen Figuren Museum
Diverse activiteiten

Zie voor overige (eendaagse) activiteiten en evenementen: Uit-agenda Overijssel en Uit met kinderen

Plan klaar voor digitaliseren Twentse kranten

Er zijn weinig onderwerpen waar ik op dit blog zo vaak over geschreven heb als de noodzaak/de plannen tot digitalisering van het Twentse krantenbestand. Het begon met de constatering dat bij het omvangrijke project Historische Kranten van de KB waarbij 10 miljoen krantenpagina’s uit de afgelopen vier eeuwen gedigitaliseerd worden – in juli 2012 was men op de helft - Twente zo’n beetje als enige regio ontbrak.


Afbeelding: De belangrijkste Twentse kranten vanaf 1844

In oktober 2011 werd bekend gemaakt dat de Twentsche Courant Tubantia samen met het Gemeentearchief Enschede het plan heeft opgevat een begin te maken met de digitalisering van de Twentsche Courant (en mogelijk andere kranten uit Twente). De Regio Twente lijkt bereid een ‘kwartiermaker’ te bekostigen die moet inventariseren en een plan van aanpak moet maken. Daarna is het zaak hulp te krijgen van erfgoedinstellingen en geld te verwerven (2 tot 3 miljoen) bij gemeenten, provincie, fondsen en particulieren.

In september 2012 stelt de Regio Twente daadwerkelijk een budget ter beschikking voor het uitwerken van een projectplan. Siebe Rossel (hij is antropoloog, historicus, publicist en tentoonstellingsmaker) gaat het projectplan schrijven. Het gaat om de digitalisering van liefst 3 miljoen krantenpagina’s en 1 miljoen foto’s.

In april 2013 bericht de Tubantia: ‘Een groot deel van het papieren archief van de Twentsche Courant is binnen afzienbare tijd digitaal te raadplegen. De Koninklijke Bibliotheek in Den Haag gaat komend najaar 44.000 krantenpagina’s uit de periode 1845 tot 1951 digitaliseren. Het Stadsarchief Enschede zag zijn aanvraag daartoe deze week gehonoreerd.’

Nu is het rapport van Siebe Rossel klaar. Als het plan wordt uitgevoerd kunnen de begrote kosten van 5 miljoen voor digitalisering van het complete Twentse krantenarchief worden teruggebracht naar 370.000 euro. Dit kan door het digitaliseringsplan te koppelen aan een Twents werkgelegenheidsproject. Zo snijdt het mes aan twee kanten. Een langdurige wens van velen die iets hebben met de geschiedenis van Twente gaat in vervulling en 217 mensen (fulltime) worden gedurende drie jaar aan het werk gehouden. Het gaat om mensen met enige afstand tot de reguliere arbeidsmarkt (o.a. werkzaam bij Sociale Werkplaatsen) die onder begeleiding de vele duizenden pagina’s moeten scannen, rubriceren en van data voorzien.

Of het plan ten uitvoer wordt gebracht…? Er moeten nogal wat instanties en bestuurders aan mee willen werken en er moet ergens geld vandaan gehaald worden. Kiekn wat wordt, maar intussen is het wel een mooi plan!

Welke kranten nu precies gedigitaliseerd worden wordt (nog) niet vermeld en hoe het zit met de 44.000 pagina’s Twentsche Courant die de KB voor haar rekening zou nemen kan ik ook nog nergens terugvinden.

Archief Alphons Ariëns bij KDC gedigitaliseerd

Het Katholiek Documentatie Centrum (KDC) in Nijmegen heeft zijn volledige archief over Alphons Ariens, priester en grondlegger van de katholieke arbeidersbeweging in Nederland, die vooral in Twente zijn werkterrein had, laten digitaliseren. Wie op de website van het KDC in het zoekveld de term Ariëns invult, kan kennis nemen van Ariens' geschriften. "Hij zal dan wel het moeilijk leesbare handschrift van Ariëns voor lief moeten nemen. Het archief is namelijk wel gedigitaliseerd, maar niet getranscribeerd. Niettemin maakt dit het gedachtegoed van Ariens een stuk toegankelijker," aldus Jan Hinke, secretaris van het Ariens Comité.



In het themanummer `Digitaliseren' van de KDC-nieuwsbrief `Impressie' gaat Lodewijk Winkeler, hoofd van het KDC, in op dit archief. Zo schrijft hij over het ruim dertig jaar geleden verschenen boek van toenmalig KDC-directeur Jan Roes: `Bronnen van de katholieke arbeidersbeweging. Toespraken, brieven en artikelen van Alphons Ariens 1887-1901'. Winkeler: "Het moet een van de eerste boekuitgaven zijn geweest waar een computerprogramma aan te pas kwam. De afdeling Informatie Verzameling en Verwerking van de Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen had toen net een van de eerste tekstverwerkers ontworpen, NUTEXT genaamd. In het ruim 650 bladzijden tellende boek krijgt de lezer een selectie aangeboden van teksten van Alphons Ariens uit zijn Enschedese kapelaanstijd. De selectie werd gemaakt uit het acht meter grote archief van Ariens dat bij het KDC berust en dat in 1977-1978 vakkundig was geïnventariseerd. De gekozen teksten werden ontcijferd, uitgetypt, van aantekeningen voorzien waar er iets toelichting behoefde, en alle doorhalingen en invoegingen door Ariens werden getrouw genoteerd. `Engelengeduld' en `monnikenwerk' waren de woorden waarmee Jan Roes dit project typeerde. Vermeldde Ariens in 1891 in een toespraak in Deventer ter gelegenheid van de oprichting van de plaatselijke RK Werkliedenvereniging in het voorbijgaan het nuttige werk van de Vereeniging Utile Dulci, dan kunnen we in een voetnoot onder andere lezen dat deze vereniging in 1845 was opgericht en een gulden contributie per jaar kostte. Ariens geldt tot op de dag van vandaag als de architect van de katholieke sociale beweging: de arbeidersorganisatie en de drankbestrijdingsorganisatie Sobrietas. [...] Voor de ontstaansgeschiedenis van de katholieke sociale beweging is het omvangrijke archief van Ariens van onschatbare waarde. En omdat het archief nog steeds met grote regelmaat onderzoekers trekt, heeft het KDC het volledige archief laten digitaliseren." Het priegelige handschrift van Ariens is nu dus online te lezen, gekoppeld aan de archiefinventaris. "Maar die leerzame en gedetailleerde toelichtingen op zijn toespraken, brieven en artikelen - die zult u in het boek moeten blijven opzoeken," aldus Winkeler tot besluit.

Bron: KDC-Nieuwsbrief

Rijssen-Holten voor Wierden en Oldenzaal beste gemeente van Overijssel

Opnieuw een nieuwe winnaar, zowel landelijk als in Overijssel, in het jaarlijkse onderzoek dat Elsevier i.s.m. Bureau Louter verricht naar het woongenot in Nederlandse gemeenten. De gemeenten worden beoordeeld op een aantal woonaspecten:
* Basisvoorzieningen (o.a. winkels, zorg, sport)
* Plusvoorzieningen (o.a. cultuur, historisch decor, horeca)
* Arbeidsmarkt
* Groene en blauwe kwaliteit (recreatie, water, groen)
* Rust en ruimte
* Harmonieus leefklimaat (o.a. saaamhorigheid, veiligheid)
* Bereikbaarheid
* Woonlasten

Pelmolen te Rijssen (foto: Wikimedia Commons)

Dat er telkens een nieuwe volgorde in de ranglijst te zien is heeft ook te maken dat het onderzoek aan verandering onderhevig is. Door het beschikbaar komen van steeds meer statistische bronnen worden de verschillen tussen de gemeenten als aantrekkelijke woonplaats aangescherpt. Wel is het zo dat de verschuivingen per jaar niet groot zijn.

Beste gemeente van Nederland
In 2011 was de top 3: 1. Haren 2. Bloemendaal 3. Naarden
In 2012: 1. Haren 2. Bloemendaal 3. Rozendaal
Of de rellen er iets mee te maken hebben gehad weet ik niet maar dit jaar heeft Rozendaal de gemeente Haren van de eerste plaats verstoten. De ranglijst is als volgt:
1. Rozendaal
2. Naarden
3. Haren
4. Blaricum
5. Heemstede
6. Laren
7. Bloemendaal
8. Hattem
9. Voorschoten
10. Muiden

Beste gemeente van Overijssel
Al drie jaar staan dezelfde gemeenten in de top 10 - de volgorde is echter telkens anders. Hieronder de uitslag van dit jaar met tussen haken de plek vorig jaar en daarachter de plek op de landelijke lijst met daarachter weer de landelijke de plek van vorig jaar.
1. (4) - 33 (47) Rijssen-Holten
2. (5) - 41 (49) Wierden
3. (1) - 44 (23) Oldenzaal
4. (2) - 57 (29) Borne
5. (3) - 58 (40) Zwolle
6. (10) - 168 (195) Dinkelland
7. (6) - 75 (68) Hof van Twente
8. (7) - 112 (80) Hengelo
9. (9) - 114 (114) Kampen
10. (8) - 129 (107) Haaksbergen
11. (11) - 131 (137) Dalfsen
12. (17) - 156 (205) Zwartewaterland
13. (15) - 162 (192) Raalte
14. (16) - 168 (195) Deventer
15. (12) - 177 (151) Staphorst
16. (21) - 185 (266) Ommen
17. (13) - 193 (174) Losser
18. (22) - 224 (267) Hellendoorn
19. (19) - 230 (249) Tubbergen
20. (20) - 248 (258) Olst-Wijhe
21. (14) - 250 (185) Twenterand
22. (23) - 254 (287) Hardenberg
23. (18) - 280 (226) Enschede
24. (25) - 344 (331) Steenwijkerland
25. (24) - 380 (315) Almelo

Top 20 per categorie
Per aspect waarop de gemeenten beoordeeld worden zijn Top 20 lijstjes gemaakt. Opmerkelijk is dat in de categorieën Bereikbaarheid, Rust en ruimte, Groene en blauwe kwaliteit, Arbeidsmarkt en Plusvoorzieningen geen enkele Overijsselse gemeente in de Top 20 voorkomt.

Zwolle staat op plaats 15 bij Basisvoorzieningen.

Bij Harmonieus leefklimaat scoort Overijssel het best van alle provincies. Achter winnaar Littenseradiel staat Tubbergen op 2, Dinkelland op 3, Dalfsen op 9, Wierden op 12 en Hof van Twente op 20.

Kijk hier voor de uitslagen van 2012 en hier voor 2011

Historische musea in de provincie (gastblog)

Soms krijg je als blogger verzoeken om (gratis) reclame te plaatsen op je blog. Wanneer er geen link is met je blog, hetgeen nooit het geval is, moet je dat niet doen, vind ik. Annika Haverkort van de website uitmetkorting.nl was niet alleen vasthoudend, maar ook bereid een tekst te schrijven die eigenlijk wel heel toepasselijk is voor deze periode van het jaar waarbij de zomervakanties voor de deur staan. In ruil daarvoor mag zij best een beetje reclame maken voor haar handige website.

Foto: De Waag in Deventer

Hierbij het gastblog van Anja Haverkort:

De provincie Overijssel en haar steden gaan al een tijdje mee. De naam Overijssel werd pas in 1528 voor het eerst gebruikt, in de eeuwen daarvoor werd het gebied aangeduid als Oversticht. Sommige plaatsen in de provincie hebben een lange geschiedenis. In het geval van Deventer gaat de geschiedenis maar liefst terug tot de 9e eeuw! Met zoveel historie zijn er ook genoeg musea in Overijssel te bezoeken die zich wijden aan allerlei geschiedkundige elementen. Hier volgt een rijtje van must-see musea.

Historisch Museum het Palthe-Huis

In Oldenzaal vind je het Palthe-Huis. Dit historisch museum bevindt zich in een historisch object! Dat is namelijk de voormalige woning van de familie Palthe, een familie die al sinds begin veertiende eeuw op deze wereldbol rondloopt. Het huis stamt uit de zeventiende eeuw, uit omstreeks 1650. Daarnaast is het Koetshuis ook nog onderdeel van het museum. Het hoofdgebouw is zo ingericht dat het net lijkt alsof je een woonhuis uit de achttiende eeuw binnenstapt. Neem een kijkje in de keuken, de woonkamer en de eetkamer, alle drie ingericht als stijlkamer. In de voorkamer vind je nog allerlei authentieke spulletjes van dokter Landgreben Michgorius. Denk maar aan de boekhouding en het instrumentarium. Op de boevenverdieping van het gebouw wordt de bezoeker nog meer geïnformeerd over het verleden van de stad Oldenzaal. Die historie gaat terug tot 1049, toen de stad marktrechten kreeg. De Koetshuis is de plek waar het personeel en de paarden van de familie Palthe verbleef. Ook hier zie je nog allerlei oude elementen van uit de achttiende eeuw terug.

Historisch Museum Hengelo

Niet ver van Oldenzaal vandaan ligt de plaats Hengelo. Hier vind je het Historisch Museum Hengelo, waar de geschiedenis en cultuur van het plaatsje in beeld wordt gebracht. Ook dit museum bevindt zich in een oud pand, namelijk een patriciërswoning uit 1881. De collectie van het museum is erg uitgebreid en bestrijkt een lange periode. Zo bekijk je er vondsten die door de allereerste bewoners van de streek werden gemaakt en gebruikt, maar wordt er ook aandacht gegeven aan de huidige ontwikkelingen van het gebied. En natuurlijk is er ruimte voor alle gebeurtenissen die tussen deze twee periodes hebben plaatsgevonden! Er wordt dieper ingegaan op de textielindustrie, die in de negentiende eeuw zo belangrijk was in het oosten van Overijssel. En het kan niet anders dat de Tweede Wereldoorlog ook wordt behandeld in het Historisch Museum Hengelo. Sta stil bij het artsen verzet in de oorlog, maar ook bij de wederopbouw van Hengelo na 1945. De plaats moest tijdens de Tweede Wereldoorlog verschillende bombardementen trotseren.

Historisch Museum Deventer

Zoals gezegd is Deventer al een heel oude stad: het behoort zelfs tot de vijf oudste steden van het land! Het zal je dan ook niet verbazen dat je in het Historisch Museum Deventer zelfs archeologische vondsten kunt bezichtigen die uit de prehistorie afkomstig zijn. Maar ook van na die tijd zijn er bijzondere stukken te bekijken. Zo is de Vier Evangelisten van Hendrick ter Brugghen (1588-1629) één van de topstukken van het museum. De vaste collectie bestaat verder uit objecten zoals zilverwerk, kledij en andere gebruiksvoorwerpen. Ook in dit museum is er aandacht geschonken aan de industriële historie en kom je meer te weten over de befaamde Deventer koek, het Deventer tapijt en drukkers uit deze Hanzestad. Verder zijn er wisselende tentoonstellingen, die in het teken staan van een specifiek onderwerp uit de Deventer geschiedenis. Oh ja, en niet alleen de collectie van het museum is de moeite waard: het museum is namelijk te vinden in het monumentale gebouw de Waag, dat uit 1528 stamt!

Eerste nummer online Overijssels historisch tijdschrift Mijn Stad Mijn Dorp is uit!

Met enige trots - als mede-redactielid - meld ik hierbij de geboorte van een 'nieuw' online geschiedenis magazine voor Overijssel. Mijn Stad Mijn Dorp was een papieren tijdschrift dat nu dus als E-zine verschijnt. Of de trots gepast is kunt u hier zelf beoordelen.

Meer weten? Ga naar de website van het Historisch Centrum Overijssel. Hier kunt u zich ook aanmelden, zodat u het tijdschrift, dat 4x per jaar verschijnt, voortaan gratis rechtstreeks ontvangt.