maandag 15 juli 2013

Mark Deckers: Bibliotheek ++ is een solide investering

Afbeelding: OB Amsterdam met 750 studieplekken die bijna altijd bezet zijn (foto: Wikimedia Commons)

Wie kent dat niet - zit je in de auto en wordt er onverwacht een mooi nummer gedraaid op de radio. Je zet het meteen hard en je wordt er subiet vrolijk van. Soms heb je dat met een tekst. Mark Deckers kreeg ruimte in het AD-Utrechts Nieuwsblad een stuk te schrijven over de geplande nieuwe bibliotheek in Utrecht. Mooi stuk, geen woord te veel of te weinig, klinkt als een klok, valt niets op af te dingen, kortom een plezier om te lezen. Eigenlijk zou het opgestuurd moeten worden naar alle gemeenteraadsleden en wethouders. Lees het zelf.

zondag 14 juli 2013

Muziek uit het oosten (64): Jeffrey Spalburg - Hengelo-o-o

Een speciale rubriek – voor de liefhebbers van muziek. Van alles wat – in ’t Engels of in ’t plat. Goud en oud, nieuw of fout.


Cabaretier Jeffrey Spalburg is van Surinaamse afkomst maar werd geboren en groeide op in Hengelo, waardoor hij zowel het 'Surinaams' als het Twents beheerst. Voor zijn theatershow Thuus schreef hij het reggae-rap-nummer Hengelo-o-o. Het werd vorig jaar december als single uitgebracht. Vorige week was de videoclip klaar, opgenomen in een koeienstal en op het platteland, en waaraan o.m. Jörgen Raymann (met wie Jeffrey in diens show de Pappies speelt), cabaretier Thijs Kemperink oet Albergen en soapster Jasmine Sendar meewerkten evenals een aantal schone dames. De gekke en vrolijke clip en de aanstekelijke muziek zorgden voor een hype via Facebook en Twitter. Binnen een halve dag werd het filmpje 50.000 keer bekeken. Nu, nog geen drie dagen later staat de teller al op meer dan 250.000

Stolpersteine

Afgelopen vrijdag werden in Goor 16 Stolpersteine gelegd. Goor is de twaalfde plaats in Overijssel, waar je de struikelstenen tegenkomt. Landelijk zijn op tientallen plekken Stolpersteine geplaatst, maar Overijssel springt eruit. Niet zo vreemd want in Overijssel – om precies te zijn in Borne – is het voor Nederland allemaal begonnen. Annette Evertzen kwam in een mooi huisje in Oud-Borne wonen. Ze ontdekte een deel van de geschiedenis van haar huis, toen een buurvrouw haar een oude foto liet zien van voormalige bewoners. Het ging om de 90-jarige Izak Zilversmit. Hij was in 1943 naar Sobibor weggevoerd omdat hij Joods was.
Niet veel later was ze in Berlijn en struikelde daar bijna over de Stolpersteine, kleine persoonlijke documenten ter nagedachtenis aan de slachtoffers van het nazi-regime.

Stolpersteine in Goor. Klik op de afbeelding om de website te bekijken

Het Stolpersteine-project
Kunstenaar Gunter Demnig kwam op het idee van de Stolpersteine nadat hij in zijn woonplaats Keulen met een witte lijn de weg markeerde die duizenden Roma en Sinti liepen naar het station en hun deportatie. Een oude vrouw sprak hem aan, ze had veel lof voor het initiatief, maar volgens haar hadden er nooit zigeuners in haar buurt gewoond. Hun geschiedenis bleek vergeten. Als antwoord bedacht Demnig het Stolpersteine project om de buurtgeschiedenis weer zichtbaar te maken. Hij besloot kleine betonnen vierkante stenen te maken, waarbij aan de bovenkant een messinglaag is bevestigd waarin de gegevens over de voormalige bewoners van het pand, waar de stenen in de stoep worden geplaatst, met de hand zijn gestanst. In 1997 werden de eerste stenen gelegd in de Berlijnse wijk Kreuzberg. In het deceniium daarna werden meer dan 15.000 stenen gelegd op verschillende plekken in onder meer Duitsland, Oostenrijk, Hongarije en Italië.


Stolpersteine in Nederland
Terug naar Borne. Annette Evertzen was enthousiast geworden over het Stolpersteine project en schakelde buurtgenoten Gé Nijkamp en Jaap Grootenboer in, die behalve buurtgenoot ook zeer deskundig waren wat betreft de geschiedenis van Borne. Er werd een stichting opgericht en in november 2007 werden de eerste 16 Stolpersteine in Borne gelegd, o.a. voor Izak Zilversmit.
Veel Nederlandse steden en dorpen volgden het initiatief, waaronder de Overijsselse plaatsen Wierden, Enter, Holten, Ommen, Kampen, Hardenberg, Haaksbergen, Enschede, Glanerbrug en Almelo. Meestal werd eerst een stichting opgericht of ging het initiatief uit van de lokale historische vereniging. Vaak ook verscheen er een boek, en soms zelfs een website, zoals in Goor waar afgelopen vrijdag de stenen gelegd werden.

donderdag 11 juli 2013

Longlist van de Libris Geschiedenis Prijs 2013 bekendgemaakt


Afgelopen week zijn 10 boeken uit een aanbod van meer dan 300 op de longlist voor de Libris Geschiedenis prijs geplaatst.
Aan de prijs is een geldbedrag van 20.000 euro verbonden. De Libris Geschiedenis Prijs bekroont historische boeken die een algemeen publiek aanspreken. De criteria zijn dat het boek een oorspronkelijk onderwerp heeft, prettig leesbaar is geschreven en op gedegen historisch onderzoek stoelt.

Onder de 10 genomineerden bevinden zich vier biografische werken: over ontdekkingsreiziger Jacob Roggeveen, over jurist en politicus Rutger Jan Schimmelpenninck, over de dichter Willem Kloos en het naslagwerk ‘10001 vrouwen uit de Nederlandse geschiedenis van Els Kloek.
Verder boeken over de Boerenoorlog, over een bijzondere oorlogsgeschiedenis, over de moord op de gebroeders De Witt, over de Nederlandse literatuur van 1300-1400, over de geschiedenis van de provincie Flevoland en ‘Reizen zonder John’ van Geert Mak.

Kijk voor uitgebreidere informatie over de boeken op Historiek.net

Winnaars afgelopen jaren:
2012 Bart van der Boom. Wij weten niets van hun lot
2011 Jaap Scholten. Kameraad Baron
2010 David van Reybrouck. Congo, een geschiedenis.
2009 Jolande Withuis. Weest manlijk, zijt sterk. Pim Boellaard, 1903-2001: het leven van een verzetsheld.
2008 Luuc Kooijmans. Gevaarlijke kennis. Inzicht en angst in de dagen van Jan Swammerdam.
2007 Auke van der Woud. Een nieuwe wereld. Het ontstaan van het moderne Nederland.

maandag 8 juli 2013

Regionale uitgaven 2013-12

Rubriek met aanschafinformaties voor collectioneurs in de bibliotheken van Overijssel, maar uiteraard ook voor iedere belangstellende.

Ga voor bestellingen (bibliotheken) naar Bicat Wise – Titels – Besteladministratie – Kies voor IAI’s – Week 2013-27

IAI’s 2013-12

Verhalen van Schokland: de lotgevallen van een eilandbevolking / Bruno Klappe. - Eindhoven : Eigenboekuitgeven.com, 2013. - 246 p. – ISBN 9789491439179. - € 22,50



In 1859 werd op last van de Rijksoverheid het eiland Schokland om gezondheidsredenen ontruimd, een unieke gebeurtenis. Een kleine 700 bewoners moesten elders op het vasteland een nieuw bestaan opbouwen. Auteur Bruno Klappe publiceerde al veel over Schokland, onder meer samen met Wim Veer het monumentale boek ‘Schokland verlaten’. Een aantal verhalen die hij eerder schreef over onderwerpen als de visserij en de gevaren van de zee, over rampen en overstromingen, over bruiloften en begrafenissen, over vreugde en verdriet, werden herzien en zijn nu gebundeld.

Langs IJssel, bongerd en boerderij: vier fietsroutes / Stichting IJsselhoeven en Stichting IJsselboomgaarden. – 2013. - (54) p. - In ringband. - € 7,50



Vier fietsroutes langs de IJssel van rond de dertig kilometer, die alle het Veer Olst-Welsum als beginpunt hebben en ook zijn te combineren. De vier fietsroutes lopen langs karakteristieke IJsselboerderijen en mooie boomgaarden waarover achtergrondinformatie gegeven wordt. De route loopt grotendeels niet via de bekende fietsknooppunten, maar deze worden ter oriëntatie wel op de kaartjes weergegeven.

Kijkwijzer landgoed-luiken Overijssel / Ewout van der Horst. - Kampen : IJsselacademie, 2013. - 30, [72] p. – ISBN 9789066972339. - € 4,95



Hoe vaak zouden fietsers of wandelaars zich afgevraagd hebben, terwijl ze door het Overijsselse landschap struinden, hoe dat nou zit met die gekleurde luiken van boerderijen. Ewout van der Horst geeft het antwoord. Hij onderzocht het verschijnsel van de landgoed-luiken. Hij ontdekte dat 35 kastelen en buitenplaatsen in het bezit zijn van pachtboerderijen met gekleurde luiken. De kleuren verwijzen meestal naar het familiewapen van de adellijke bewoners. De Kijkwijzer bevat een boekje en een kleurenwaaier. Het boekje bevat een beknopte inleiding op het verschijnsel van heraldisch kleurgebruik in Overijssel. In de waaier wordt, uitgaande van de landgoedluiken en het familiewapen, per buitenplaats het heraldisch kleurgebruik omschreven en kort toegelicht. Het boekje is door het formaat wellicht niet zo handig uit te lenen voor bibliotheken en mede gezien de prijs beter door de liefhebber zelf aan te schaffen.

Patriot en populist avant la lettre: Joan Derk van der Capellen tot den Pol / Ewout Klei. - 1e dr. - Soest : Boekscout.nl, 2013. - 148 p. – ISBN 9789462068704. - € 19,35



Van der Capellen (1741-1784) was een der voornaamste leiders in de strijd van de Patriotten tegen het stadhouderschap. Hij wordt vaak Nederlands "eerste democraat" genoemd en is auteur van het patriottisch pamflet "Aan het volk van Nederland". Hij wist in Overijssel een einde te maken aan de gehate drostendiensten. Pim Fortuyn noemde hem zijn "illustere voorganger en voorbeeld". Van der Capellen verzette zich tegen de politieke elite. Hoe wist hij bij zijn zaak de publieke opinie te betrekken? Met welke strategieën voerde Van de Capellen zijn strijd? Hoe succesvol was hij? Wat is zijn politieke erfenis en wie zijn zijn politieke erfgenamen? Dit boek is een geactualiseerde bewerking van de doctoraalscriptie van Ewout Klei. Hij won hiermee in 2005 de Radix scriptieprijs.

Merkwaardig en zeldzaam: 160 jaar Deventer museumgeschiedenis / Henk Nalis. - Deventer : Vereniging de Waag i.s.m. Corps 9 Publishers, 2013. - 168 p. – ISBN 9789079701209. - € 19,50



Boek over de geschiedenis van Vereniging en (Historisch) Museum De Waag in Deventer, met aandacht voor onder meer de achtereenvolgende directeuren van het museum, het Speelgoedmuseum, archeologisch onderzoek, monumenten en bouwfragmenten en Gerard ter Borchs portretten in Deventer.

Ootmarsum in de negentiende eeuw. Dl. 2: Van bloei naar verval / Ben Morshuis Stichting . – Ootmarsum, 2013. - 132 p. - € 17,50



Ootmarsum was eeuwenlang één van de meest bloeiende steden in Noordoost Twente. Toch kwam aan al die grandeur een einde. De achteruitgang voltrok zich voornamelijk in de negentiende eeuw, tussen 1800 en 1900. In een tijdsbestek van minder dan honderd jaar veranderde het florissante stadje in een armoedig aandoende plattelandsgemeente met smalle, kronkelige en vooral slecht onderhouden straatjes. Voornaamste oorzaken van het verval waren een bestuurlijke herindeling in de Franse tijd waardoor Ootmarsum veel bestuurlijke invloed verloor en het feit dat Ootmarsum verstoken bleef van goede verbindingen. Toch gebeurde er nog wel wat in dit stadje, zoals we in dit tweede deel over dit onderwerp kunnen lezen.

Geen echte kerels: familieverhalen uit de vorige eeuw / Aukje R. Dragtstra. - Krommenie : Boekenmaker, 2013. - 120 p. – ISBN 9789088421389. - € 14,95



Korte verhalen over de belevenissen van de schrijfster en haar familie in de twintigste eeuw. Ze spelen zich hoofdzakelijk af in Steenwijk en omgeving.

Dari mana datang...: dari Vossenbosch sampé Wierden / Werkgroep De Schatkamer met medew. van Sylvia Pessireron ... [et al.]. - Wierden : Werkgroep De Schatkamer, 2013. - 60 p. - € 10,-



In 2011 was het 60 jaar geleden dat de eerste gerepatrieerde Molukse gezinnen naar Nederland kwamen. In Wierden werden Molukkers in het voormalige interneringskamp De Vossenbos geplaatst. In “Dari mana datang” (“Waar komen wij vandaan”) wordt een indruk gegeven van de geschiedenis van de Wierdense Molukkers aan de hand van foto's, muziekinstrumenten, een maquette van kamp de Vossenbosch etc. Het boek bevat naast foto’s ook interviews, ook met jongeren, verhalen en gedichten. Behalve Molukkers komen in dit boek ook Nederlanders aan het woord die binding hadden met kamp Vossenbosch.

Officiële jaarboek PEC Zwolle 2012/2013 / [teksten en eindred.] Koen te Riele en Jelle van merongen ;[ fotografie Martijn Kleingeerts ... et al.]. - De Stentor [etc.], 2013. - 134 p. – ISBN 9789080196902. - € 30,95



Aan de hand van exclusief fotomateriaal, wedstrijdverslagen, quotes, statistieken en nieuwsberichten wordt teruggeblikt op het Eredivisieseizoen 2012/2013 van PEC Zwolle.

Gerechtigheid / Arjan Boes. - Soest : Boekscout, 2013. - 259 p. – ISBN 978946206805. - € 19,95



Enschedeër Arjan Boes heeft inmiddels de halve wereld gezien. Hij schreef gedichten, (reis)verhalen en blogs. Dit is zijn eerste boek.
Flaptekst: Op een rockfestival in Berlijn wordt een Nederlandse studente zwaar toegetakeld door leden van de motorbende de Scorpions. Haar oudere broer zweert wraak en wil gerechtigheid voor zijn zusje. Als politie en justitie dreigen te falen gaat hij zelf op zoek naar de daders. Ondertussen maakt ook een speciaal onderzoeksteam al jaren jacht op deze motorbende. Een op handen zijnde grote wapendeal in de haven van Hamburg is voor alle partijen cruciaal is. In een spannend en meeslepend kat-en-muisspel is de grote vraag: wie trekt er aan het langste eind?

zondag 7 juli 2013

Genealogie en open data



Bob Coret, een van Nederlands meest deskundigen op het gebied van genealogie en de man achter Genealogie Online heeft prachtig op een rij gezet hoe je een stamboom niet hoeft te beperken tot een saaie opsomming van genealogische gegevens, maar deze kunt verrijken en in een context kunt plaatsen door gebruik te maken van gegevens die je kunt vinden in open databronnen.

Zo geeft hij allerlei voorbeelden van bronnen met open data met betrekking tot:
- de familienaam
- geboortedag en andere belangrijke datums
- over plekken en plaatsen

Lees zelf op zijn blog wat hij hierover te melden heeft.

Topografische kaart van 1849 (29): Weerselo-Tubbergen

Een van de meest bijzondere kaarten uit de Overijssel Collectie is de Topografische kaart van Overijssel, 1849, vervaardigd in opdracht van de provincie Overijssel. Door de systematische kartering door het Kadaster en triangulatie van Krayenhoff konden er toen voor het eerst kaarten op grote schaal gemaakt worden, die ook nog nauwkeurig waren. Deze kaart was de eerste kaart van Overijssel, waarop o.m. gedetailleerd grondgebruik en administratieve grenzen werden weergegeven. De kaart is in 32 katernen op linnen geplakt.
Deze kaart, die vrij zeldzaam is, verscheen zo'n tien jaar eerder dan de bekende Topografische Militaire Kaart.

Hieronder een gedeelte van de kaart dat het gebied Weerselo-Tubbergen bestrijkt. Daaronder een kaartgedeeltes in detail. Klik erop voor vergroting.



In dezelfde tijd dat deze kaart tot stand kwam gaf A.J. van der Aa zijn Aardrijkskundig woordenboek der Nederlanden uit (1839-1851) met topografische beschrijvingen. Dit 13-delige woordenboek is tegenwoordig full-text op Google Books te vinden.

Van steden, dorpen en zelfs veel gehuchten, maar ook van rivieren en andere geografische namen is in dit naslagwerk een beschrijving te vinden, die de toenmalige situatie weergeeft. Enkele voorbeelden:
Tubbergen
Weerselo