Nieuwe website Tradities in Overijssel

Nederland heeft vorig jaar het UNESCO Verdrag ter Bescherming van het Immaterieel Cultureel Erfgoed ondertekend en daarmee tradities en rituelen als erfgoed erkend. Eén van de verplichtingen die Nederland met de ondertekening op zich heeft genomen, is het samenstellen van een Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed.

Overijssel is de eerste provincie die zich daadwerkelijk inzet om het aandachtsveld immaterieel erfgoed vorm te geven. De provincie heeft middelen beschikbaar gesteld voor het project ‘Levend erfgoed in Overijssel’, dat het immaterieel erfgoed in kaart brengt. Uitvoering van dit inventarisatieproject ligt in handen van de Stichting IJsselacademie, het Historisch Centrum Overijsel en het Nederlands Centrum voor Volkscultuur en Immaterieel Erfgoed. In het project wordt samengewerkt met historische verenigingen en andere cultuurhistorische organisaties.

De eerste resultaten van het project werden gisteren in het Buitencentrum van Staatsbosbeheer bij Nijverdal gepresenteerd tijdens een inspiratiedag met de onthulling van een digitaal platform voor tradities in Overijssel. De website Tradities in Overijssel bevat tal van voorbeelden van immaterieel erfgoed in Overijssel.

Delpher, nieuw portal digitale collecties boeken, kranten en tijdschriften

De Universiteitsbibliotheken van Amsterdam (UvA), Groningen, Leiden en Utrecht en de Koninklijke Bibliotheek (KB) stelden gisteren een nieuwe online dienst beschikbaar: Delpher. Delpher geeft toegang tot Nederlandse historische teksten uit de digitale collecties van wetenschappelijke instellingen, bibliotheken en erfgoedinstellingen. Delpher maakt het mogelijk om miljoenen gedigitaliseerde pagina’s uit Nederlandse boeken, kranten en tijdschriften op één centrale plek op woordniveau te doorzoeken.

Op dit moment bevat Delpher ruim 90.000 boeken, 1,5 miljoen pagina’s uit 80 tijdschrifttitels en bijna 100 miljoen artikelen uit kranten. Het gaat om materiaal dat momenteel al op internet beschikbaar is en op diverse plekken gevonden kan worden. Het bestand zal de komende jaren groeien met nieuwe gedigitaliseerde publicaties en nieuwe functionaliteiten. Voordeel van dit portal is naast dat het zoeken nu eenvoudiger wordt, de bronnen uniform gepresenteerd worden en op een eenduidige manier doorzoekbaar zijn.

Regionale uitgaven 2013-18

Rubriek met aanschafinformaties voor collectioneurs in de bibliotheken van Overijssel, maar uiteraard ook voor iedere belangstellende.

Ga voor bestellingen (bibliotheken) naar Bicat Wise – Titels – Besteladministratie – Kies voor IAI’s – Week 2013-47

IAI’s 2013-18

Boerderijen in Salland / Everhard Jans, Ewout van der Horst, Robert Kemper Alferink ; fotografie Alex Witteveen ; eindredactie Godelieve Riezebosch. - Bathmen : Stichting Sallands erfgoed, 2013. - 320 p. - Met boerderijenregister en bronnenlijst. – ISBN 9789081861113. - € 29,95

Standaardwerk waarin de historische ontwikkeling en bouwkundige constructie van alle zeven typen Sallandse boerderijen beschreven wordt, maar ook een licht geworpen wordt op alle bijgebouwen zoals kippenhokken, varkensschuren, hooibergen, kook- en 'kakhuussies', karnhuizen, aardappelkelders en bijenstallen. De feitelijke informatie wordt afgewisseld met interviews met bewoners van de boerderijen en met zo’n 500 afbeeldingen. Dit prachtig uitgegeven werk is een must voor iedereen die iets met het Sallandse platteland heeft.

Het huis van Hengelo: de stenen de mensen de verhalen / Marco Krijnsen ; [eindredactie Niels Bakker, Hans Janssen]. - Hengelo : Uitgeverij Kroost, 2013. - 139 p. – ISBN 9789490891060. - € 19,95

Aanleiding voor dit boek is dat vijftig jaar geleden het markante Hengelose stadhuis werd geopend. Het gebouw van architect Berghoef heeft op het gebied van architectuur landelijke uitstraling. Het werd ontworpen als ‘huiskamer’ van de stad en ‘huis van de democratie’ met een grote centrale hal, waar tal van activiteiten hebben plaatsgevonden. Deze activiteiten worden door Marco Krijnsen beschreven: concerten, exposities, demonstraties met spandoeken, trouwerijen, debatten, congressen. De vele anekdotes, afkomstig van ambtenaren en bestuurders, en de vele mooie afbeeldingen maken dit werk tot een prettig bladerboek.

Twickel / [red.: Aafke Brunt, Jan Haverkate, Lucia den Ouden; ills. Roderik zu Castell-Rüdenhausen; fotogr.: Alphons B. ter Brake]. - Delden : Stichting Twickel, 2013. - 296 p. – ISBN 9789082096408. - € 19,90

Dit een compleet boek over Twickel. Hoewel de opzet was een gids samen te stellen voor de bezoeker van het landgoed bij Delden, is dit boek meer dan een gids. Het gaat over de geschiedenis van huis en bewoners, over de architectuur en kunstschatten, over de tuinen, over het landschap, over Delden en de Deldeneresch en over wandelen op het landgoed en omgeving. Vele mooie afbeeldingen, waaronder plattegronden, verhogen het kijkplezier. Jammer dat het leesplezier iets minder is. De enorme hoeveelheid informatie wordt weergegeven in een (te) klein lettertype.

Wat is er gebeurd?: kroniek van de Zwolse ziekenhuizen / red.: A.G.P.Cremers ... [et al.] ; eindred.: Steven ten Veen ... [et al.]. - Corps 9 Publishers, 2013. - 128 p. – ISBN 9789079701261. - € 17,50

Hoe hebben het Sophia Ziekenhuis en het ziekenhuis De Weezenlanden in de tweede helft van de vorige eeuw de basis gelegd voor Isala als grootste niet-academisch ziekenhuis van Nederland? Het antwoord staat in deze kroniek "Wat is er gebeurd?" In dit boek worden onder meer de ontwikkeling van specialismen als de hartchirurgie en neonatologie beschreven. Ook innovaties, de groei van de gezondheidszorg en de medische ethiek komen aan bod. Aandacht is er ook voor de historie van de beide ziekenhuizen.

Mystiek aan de IJssel: biddend leven / Mink de Vries. - Zoetermeer : Boekencentrum, 2013. - 168 p. – ISBN 9789023927303. - € 12,90

AI tekst: ‘Mystiek aan de IJssel beschrijft op een beeldende manier de relatie met het goddelijke. Het boek is een voorbeeld van christelijke mystiek vanuit protestantse traditie. De schrijver Mink de Vries uit Zwolle heeft het Woord als uitgangspunt genomen om zijn ervaringen en openbaringen met God te beschrijven Het boek is opgebouwd uit twaalf teksten/woorden uit de Bijbel die op een directe manier tot de schrijver zijn gekomen in openbaringen en ervaringen. Deze woorden, de zogenaamde roepende woorden, hebben alle twaalf een appel gedaan op en in het leven van de schrijver. Zijn leven wordt sterk gekleurd door deze twaalf roepingen, zij wijzen richting in zijn leven, als bakens in de rivier’.

Canon van de gemeente Hellendoorn / door Johan Alferink ... [et al.]. - Nijverdal : Uutgeverieje 'n Boaken, 2013. - 119 p. – ISBN 9789076272276. - € 12,50

De canon van Hellendoorn, vanaf medio 2012 al digitaal beschikbaar, nu ook in boekvorm mede door toedoen van CSG Reggesteyn. De canon is namelijk bij uitstek geschikt voor het onderwijs, waarin gelukkig steeds meer aandacht is voor de omgevingsgeschiedenis.

De canon van de gemeente Hardenberg: een geschiedenis in veertig vensters / [tekst en tekstredactie Theo Huisman.]. - Gramsbergen : Gaasbeek Media Groep, 2013. - [81] p. - € 7,50

AI-tekst: ‘De Canon van de gemeente Hardenberg biedt een kleurrijk overzicht van de cultuur en de historie van deze grote gemeente, waarin de sfeer van vroeger nog steeds te proeven is in haar oude buurtschappen. De verhalen uit deze Canon gaan over de mensen die hier sinds de prehistorie hebben gewoond en gewerkt: de jagers uit de oudhied, de boeren en kloosterlingen uit de middeleeuwen, maar ook over de avonturiers uit de tijd van de grote verveningen, de ondernemers en plannenmakers uit de laatste eeuwen. Hun geschiedenis wordt hier verteld in 40 vensters'.

De toon gezet!: 25 jaar Valerius Ensemble / [teksten en eindred.:] Cock Lodder ; Stichting Valerius Ensemble, 2013. - 223 p. + 1 DVD. – ISBN 9789082036404. - € 25,-

Uit het voorwoord: ‘Wat bezielde die jonge Enschedese musici, René Geesing en André Kerver, die de oprichters waren van het Valerius Ensemble? En wat vinden Jan Willem de Vriend, Jacob Slagter of Jaap van Zweden van het Valerius? In dit boek leest u hun verhalen. Ook is er een overzicht van de concerten en de vele andere activiteiten die het Ensemble heeft uitgevoerd. Daarnaast zijn er veel interessante verhalen en interviews opgenomen. Componisten en musici met hun eigen verhaal komen ook aan het woord, zoals jazzpianist en componist Bert van de Brink, vertelt over het componeren voor het ensemble en de samenwerking tijdens de repetities. Frank Deiman verhaalt over zijn werk dat hij samen met Willem Wilmink heeft gemaakt en over zijn compositie Oda a la Sal die hij voor Intervocaal en het Valerius maakte.’

Twentse almanak voor het jaar 2014 / [auteurs: Bonne Altena ... et al. ; eindred.: Harry Nijhuis]. - 135e jrg. - Enschede : Twentse Welle, 2013. - 256 p. – ISBN 9789071517365. - € 4,95

Almanak waarin opgenomen het weer per maand, de liturgische kalender, een natuurkalender, het korten en lengen der dagen, de opkomst en ondergang van de maan, de zons- en maansverduisateringen, de gemeenten, lokale en regionale oraganisaties etc. Naast deze feitelijke informatie ook een aantal verhalen en gedichten.

Overijssel 1880-1940 (4): Gids voor Deventer (1890)

Gedurende enkele decennia, grofweg tussen 1880 en 1940 waren geïllustreerde ‘VVV-gidsen’ populair. Ze verschenen tegelijk met het opkomend toerisme en bevatten – en dat maakt ze interessant – vaak uitgebreide plaatsbeschrijvingen. Ze werden uitgegeven door plaatselijke verenigingen voor vreemdelingenverkeer, door de ANWB of door uitgevers die zich speciaal toelegden op het uitgeven van deze gidsen. In de Overijssel Collectie van de Rijnbrink Groep bevinden zich tientallen van deze gidsen, waarvan er een aantal te zeldzaam en/of kwetsbaar zijn om uit te lenen.

We hebben ze gescand en op het weblog Overijssel – Plaatsbeschrijvingen 1880-1940 gezet. In deze rubriek telkens aandacht voor één van deze gidsen.

De Gids voor Deventer en omstreken uit 1890, uitgegeven door Joh. H.W. Kreunen, was de eerste van de hand van M.E. Houck. In 1901 verscheen van dezelfde auteur Deventer en Omstreken, uitgegeven door R. Borst en Co., een veel uitgebreider werk (365 pag.). Deze gids heeft echter meer het karakter van een geschiedkundige beschrijving van Deventer. De gids uit 1890 begint ook met een hoofdstuk ‘geschiedenis’, maar bevat vervolgens een aantal wandeltochten met plaatsbeschrijvingen.

Foto: M.E. Houck, de auteur van de Gids voor Deventer en omstreken

M.E. Houck vestigde zich in 1886 in Deventer, vier jaar voor het verschijnen van het boek. In het boek doet hij zich voor als toerist, die logerend in een Deventer ‘logement’, tijdens een week vakantie de Deventer omgeving verkent en verslag doet van wat hij ziet. Misschien had hij deze beschrijvingen van de omgeving, waaraan allerlei historische feiten zijn toegevoegd, al eerder als toerist gemaakt. Het is waarschijnlijker dat de wandeltochten qua tijd en plaats geënsceneerd zijn.

Topografische kaart van 1849 (33): Goor en Enter

Een van de meest bijzondere kaarten uit de Overijssel Collectie is de Topografische kaart van Overijssel, 1849, vervaardigd in opdracht van de provincie Overijssel. Door de systematische kartering door het Kadaster en triangulatie van Krayenhoff konden er toen voor het eerst kaarten op grote schaal gemaakt worden, die ook nog nauwkeurig waren. Deze kaart was de eerste kaart van Overijssel, waarop o.m. gedetailleerd grondgebruik en administratieve grenzen werden weergegeven. De kaart is in 32 katernen op linnen geplakt.
Deze kaart, die vrij zeldzaam is, verscheen zo'n tien jaar eerder dan de bekende Topografische Militaire Kaart.

Hieronder een gedeelte van de kaart dat de regio Goor en Enter bestrijkt. Daaronder twee kaartgedeeltes in detail. Klik erop voor vergroting.

In dezelfde tijd dat deze kaart tot stand kwam gaf A.J. van der Aa zijn Aardrijkskundig woordenboek der Nederlanden uit (1839-1851) met topografische beschrijvingen. Dit 13-delige woordenboek is tegenwoordig full-text op Google Books te vinden.

Van steden, dorpen en zelfs veel gehuchten, maar ook van rivieren en andere geografische namen is in dit naslagwerk een beschrijving te vinden, die de toenmalige situatie weergeeft. Enkele voorbeelden:
Goor
Enter

Boekenfestijn doet Zwolle weer aan

Eens in de paar jaar doet het Boekenfestijn Overijssel aan – locatie: De IJsselhallen in Zwolle. Morgen is het weer zover. Tot en met zondag 17 november is er keus uit meer dan een miljoen boeken.
Kijk hier voor de openingstijden.

Info over het Boekenfestijn
Op de website staat het volgende: ‘In 1981 is De Centrale Boekhandel opgericht. Oprichter Carel van Daalen bood encyclopedieën aan tegen zeer scherpere prijzen door deze rechtstreekse in te kopen en te verkopen thuis en op boekenmarkten. Na een succesvolle start is de boekenkeuze in de loop der jaren enorm uitgebreid met romans, kook-, reis-, kinderboeken, boeken over historie, kunst en nog veel meer. Bovendien werden er nu ook steeds meer aanverwante producten aangeboden zoals cd-roms, kaarten en kalenders. Sinds 1 juli 2009 staan Jan Bloemendaal en Marco Vries aan het hoofd van de Centrale Boekhandel. Beiden waren toen al meer dan 10 jaar betrokken bij de firma. Boekhandels kopen boeken in met recht van retour en kunnen de boeken terugsturen naar de uitgever. De boeken die terugkomen bij de uitgever mogen tegen gereduceerde prijzen wederom op de markt worden gebracht. Het Boekenfestijn koopt deze boeken en restvoorraden op bij uitgeverijen, boekhandelaren en boekenclubs. Ook importeert Het Boekenfestijn boeken, hobby-artikelen en CD-roms rechtstreeks uit Engeland en de Verenigde Staten. Alles wordt vervolgens aangeboden op zelf georganiseerde verkoop­beurzen onder de naam “Het Boekenfestijn”.
Zeventien keer per jaar strijkt het Boekenfestijn neer in verschillende steden in Nederland en België. Elk Boekenfestijn rijden zo’n twaalf trailers vol strips, kinder-, kook-, computerboeken, romans in het Nederlands en Engels en een uitgebreid aanbod hobby-artikelen naar de beurslocatie. Een vast team medewerkers en flexibele oproepkrachten staan elke beurs paraat om de boeken overzichtelijk uit te stallen. Elke dag tijdens de beurs wordt het assortiment opnieuw aangevuld'.

Voor de goede orde, dit is geen advertorial. Als boekenliefhebber wil ik mede-liefhebbers graag wijzen op de mogelijkheid gratis een enorme hoeveelheid boeken tegelijk te aanschouwen.

Cultuurprijs voor tekstschrijver en toneelspeler Jan Roerink

Jan Roerink (foto: Wikipedie - de vrieje ensyklopedie)

Jan Roerink is onderscheiden met de Cultuurprijs 2013. Deze prijs wordt in principe jaarlijks uitgereikt door het Prins Bernhard Cultuurfonds Overijssel aan een persoon of een instelling die zich verdienstelijk heeft gemaakt voor de cultuur dan wel het cultuurbehoud in de provincie Overijssel. Roerink is bekend als lid van Revuegezelschap ‘De Boer’nleu’ uit Lonneker. Hij schrijft en regisseert elke twee jaar een nieuwe revue en is daarnaast één van de hoofdrolspelers. Hij had ook een kleine rol in de tv-serie ‘Van Jonge Leu en Oale Groond’. Burgemeester Peter den Oudsten van Enschede heeft de prijs in zijn functie als vice-voorzitter van het cultuurfonds zaterdagavond in Hardenberg uitgereikt aan Roerink na afloop van een voorstelling van ‘De Boer’nleu’. Na meer dan veertig jaar houdt ‘De Boer’nleu’ na dit seizoen op te bestaan. De prijs bestaat uit een glasobject van de Almelose kunstenares Sien van Meurs en een geldbedrag van 5.000 euro.

Kijk hier voor de prijswinnaars van 1990-2012.