Genomineerden Overijssels Boek van het Jaar 2012 zijn bekend

Voor de vijfde keer organiseren Historisch Centrum Overijssel (HCO), Overijsselse Bibliotheek Dienst (OBD) en Stadsarchief en Athenaeumbibliotheek (SAB) de verkiezing van Overijssels Boek van het Jaar. Voor de tweede keer is er ook een aparte fictie-prijs.

De prijsuitreiking vindt plaats in de boekenweek op donderdagavond 21 maart in de Bibliotheek Hengelo. Daar zal presentator Peter Schoof korte interviews houden met de auteurs van de genomineerde boeken en zal gedeputeerde Hester Maij de winnaars bekend maken.

Klik op de afbeelding hierboven voor meer informatie over de boeken, de jury’s en de winnaars en genomineerden in voorgaande jaren.

Genomineerd in de categorie non-fictie (over geschiedenis en cultuur van Overijssel)

Armenzorg en Nabuurschap: de armvoogdij Muggenbeet / door Jos Mooijweer, [vormgeving: Frank de Wit]. Kampen, IJsselacademie – over de meer dan drie eeuwen oude geschiedenis van de armenzorg maar ook over de geschiedenis van Muggenbeet in bredere zin.

Dwangarbeid in Staphorst: Joodse werkkampen in Staphorst en Rouveen / door Gert-Jan Westhoff, [vormgeving: Slotemaker Santema]. Kampen, IJsselacademie – over drie ‘werkverruimingskampen’ in Staphorst, die het voorportaal vormden voor de vernietigingskampen.

Eerst de waarheid, dan de vrede: Jacob Revius 1586-1658 / door Enny de Bruijn. Zoetermeer : Boekencentrum – biografie over de Deventer dichter, predikant en hoogleraar, onder meer gebaseerd op nieuwe bronnen

Geknoopt & geweven. De kleurrijke geschiedenis van de Deventer tapijtindustrie / door Sam de Visser en Nina Herweijer. Stichting Industrieel Erfgoed Deventer – over de geschiedenis van de Deventer tapijtindustrie, bekend van de handgeknoopte tapijten met verfijnde dessins en een hoge kunstzinnige waarde.

Grensgang. Een historische reis langs de randen van Overijssel / door Jan ten Hove, [vormgeving: Slotemaker Santema]. Kampen : IJsselacademie - een imaginaire historische reis langs de provinciale grenzen, waarbij aan de hand van een aantal gevarieerde verhalen en veel oude en nieuwe kaarten een rijk geschakeerd beeld van de grensgeschiedenis geschetst wordt.

Hoe God verscheen in Saksenland: Widukinds knieval voor Karel de Grote / door Dirk Otten ; [red.: Sybrand Buve]. Deventer Universitaire Pers – de geromantiseerde verhalen over de kerstening van de Saksen blijken niet te kloppen, de leer van Gods liefde werd met terreur verbreid. Het was uiteindelijk de relikwieëncultus die de Saksen aansprak.

Jonker in de 19e eeuw: George van Heeckeren van Wassenaer, de kleine heer van Twickel / door Christine Sinninghe Damsté-Hopperus Buma. Uitgave in eigen beheer – dit boek geeeft niet alleen een beeld van het leven op een buitenplaats, maar ook inzicht in de opvoeding en educatie van kinderen uit adellijke families in de 19e eeuw.

Onze man in Constantinopel: Frederik Gijsbert Baron van Dedem (1743-1820) / door Henk Boom. Zutphen : Walburg Pers – over een opmerkelijke Overijsselse baron, die Nederlands langst zittende ambassadeur in Constantinopel zou worden, en moest laveren tussen prinsgezinden en patriotten.

Een perfecte lantcaerte van Overijssel: de kaarten van Overijssel door Nicolaas ten Have in het licht van hun tijd / C.M. Hogenstijn, [vormgeving: Frank de Wit]. Kampen : IJsselacademie – over de in 1648 uitgebrachte beroemde kaart van Ten Have die tot in de 19e eeuw (!) herdrukt zou worden en lange tijd als basis diende voor andere kaarten.

Troebelen in de Twentse textiel: 100 jaar sociale strijd / door Wim H. Nijhof. WBOOKS Zwolle - nergens in Nederland hebben arbeiders feller voor hogere lonen en kortere werktijden gevochten dan in de Twentse katoenindustrie, zoals blijkt in dit standaardwerk.

Genomineerd in de categorie fictie (romans, verhalen, gedichten)

Ozkan Akyol. Eus: Een schelmenroman. Amsterdam : Prometheus - autobiografisch verhaal van een tweedegeneratie Turkse Nederlander, die geleidelijk afglijdt naar het criminele milieu, maar naar eigen zeggen net op tijd het licht ziet doordat hij in de bajesbieb kennismaakt met de literatuur!

Sandra Di Bortolo. Spaghetti met hutspot: hoe het jongste zusje verstrikt raakte in een Italiaanse familiehiërarchie. Haren : Mooi Media - over een tweede generatie Italiaans immigrantengezin dat na de dood van de ouders in disbalans raakt. Als de vier kinderen hun ouderlijk huis leegruimen, komen oude spanningen en frustraties naar boven.

Lenze L. Bouwers. Loutering. Utrecht [etc.] : Uitgeverij de Contrabas - in vanouds vormvaste verzen roept de voormalige stadsdichter van Zwolle een wereld op die inderdaad 'gelouterd' lijkt te zijn.

Miriam Janssen. Voeten in vandaag. Oosterbeek : Uitgeverij Kontrast - de dichter vouwt haar persoonlijke, innerlijke landkaart voor je open. Niet langs de drukke snelwegen van het lawaaierige alledaagse, maar langs voorzichtig aftastende gevoelspaden.

Almar Otten. Blauw goud. Amsterdam : Sijthoff - een met vaart geschreven deels in Deventer spelende thriller met levensechte personages en gebeurtenissen, waarin een middeleeuws boek, corruptie en macht een rol spelen.

Rina Steenstra & Hilde Traas. Moordmissie. Uitgave in eigen beheer – in deze in Twente spelende thriller neemt een vrouw na 20 jaar wraak op personen die haar destijds hebben aangezet om mee te doen aan seksspelletjes.

Beppie van Zutphen. Van slag. Soest : Boekscout.nl - deze roman speelt gedeeltelijk in Twente, in de buurt van het Springendal bij Vasse en Ootmarsum en is gebaseerd op ervaringen van de zoon van de auteur die in Spanje betrokken raakte bij een verkeersongeval.

Peter de Zwaan. De bruiloften van Annika Kommer. Amsterdam : Cargo – Enschede en Twente vormen de plaats van handeling, er is een ingewikkelde plot en misdadige en eigenaardige personages hebben de overhand in de roman. In de wereld van De Zwaan is geen plaats voor saaie normale mensen.

Regionale uitgaven 2013-3

Rubriek met aanschafinformaties voor collectioneurs in de bibliotheken van Overijssel, maar uiteraard ook voor iedere belangstellende.

Ga voor bestellingen (bibliotheken) naar Bicat Wise – Titels – Besteladministratie – Kies voor IAI’s – Week 2013-05

IAI’s 2013-3

Geniet van het Twentse buitengebied / Harry Wonink. - Denekamp : Heinink, 2012. - 120 p. – ISBN 9789491640018. - € 24,95

Harry Wonink, oud-journalist, die zijn leven lang door de Oost-Nederlandse natuur zwierf en daar vele boeken en artikelen over schreef, schetst in dit boek vooral het boerenland, dat je meteen tegenkomt wanneer je je stad of dorp uit rijdt. Wat er speciaal valt te genieten in bepaalde jaargetijden komt bijvoorbeeld aan de orde maar ook geeft hij een inkijkje in het functioneren van een landbouwbedrijf.

Natuurlijk Vechtdal : Ommen - Hardenberg - Duitse grens / Johan Poffers ... [et al.] ; red. Theo van de Vliet. - Denekamp : Heinink, 2012. - 120 p. – ISBN 9789081590792. - € 24,95

Zes auteurs schreven mee aan dit boek dat ‘vooral met foto’s, ondersteund door relevante teksten, wil laten zien hoe mooi het Vechtdal is tussen Ommen, Hardenberg en de Duitse grens. U kijkt naar de Vecht zelf en naar de natuur eromheen’. Ook wordt aandacht besteed aan het ontstaan van het Vechtdal en aan de plannen voor de toekomst.

Watersnood Almelo : februari 1946 / C.B. Cornelissen. - Denekamp : Heinink, 2012. - 120 p. – ISBN 9789081590778. - € 19,95

De gebeurtenis trok destijds landelijk niet zoveel aandacht. Er waren ook geen slachtoffers te betreuren. Toch staat de Watersnood van februari 1946 in de herinnering gegrift van de Almeloërs die erbij waren. Want veel huisraad, huisdieren en vee ging verloren. Honderden panden raakten zwaar beschadigd. Zo vlak na de oorlog liep de hulpverlening nog niet op rolletjes. De auteur interviewde de betrokkenen van toen en toont vele nooit eerder gepubliceerde foto’s.

Hanzelijn : oude en nieuwe land verbonden / Ingrid D. Jacobs e.a. - Utrecht : Matrijs, 2012. - 143 p. - Uitgave in samenwerking met: ProRail. – ISBN 9789053454558. - € 24,95

In 1986 werd voor het eerst gesproken over de Hanzelijn, in 2007 werd eraan begonnen en nu is de spoorlijn Lelystad-Zwolle klaar. Dit rijk geïllustreerde boek schetst een compleet beeld van de totstandkoming van de Hanzelijn aan de hand van verschillende thema’s als organisatie, landschap, geschiedenis, architectuur en techniek. Op deze manier komen veel onderwerpen aan bod, van de geschiedenis van de inpoldering tot de stationsarchitectuur, maar ook de infrastructurele en bestuurlijke uitdagingen. Tenslotte dragen interviews met uiteenlopende betrokkenen bij de totstandkoming van de Hanzelijn bij aan een gevarieerd boek.

Tubantia : verzameling van plaatjes en prentjes van Twentsche huizen, hoeven & merkwaardige momenten / G.J. ter Kuile [ fotokeuze: Herman Hagens, red.: Jan van Alsté]. - Enschede : Vereniging Oudheidkamer Twente, 2012. - 153 p. – ISBN 9789461909732. - € 25,-

Uit een aan de Oudheidkamer Twente geschonken fotoalbum van de bekende schrijver over Twentse geschiedenis G.J. ter Kuile (1871-1954) zijn de meest bijzondere foto’s geselecteerd en gebundeld, waarbij de oorspronkelijke bijschriften zoveel mogelijk zijn overgenomen.
Het boek wordt als ebook gratis ter beschikking op de website van de OKT.

Kleurrijk Denekamp : vanaf 1950 / Wim Journée. - Denekamp : Boekwinkel Heinink, 2012. - 120 p. – ISBN 9789491640025. - € 24,95

Selectie van foto’s van Denekamp vanaf de jaren zestig, waarin aanvankelijk veel verdween omdat historisch besef bij de bestuurders ontbrak, maar de rond 1970 uitgevoerde Doorbraak (‘een het centrum van Denekamp splijtende racebaan’) werd in het afgelopen decennium omgetoverd tot een nieuw dorpshart.

Zwolle in vogelvlucht : de groei van een stad / fotografie John Davids. - Zwartsluis : John Davids Fotografie, 2012. - 147 p. – ISBN 9789082005103. - € 29,95

Recente luchtfoto’s van Zwolle, die in volgorde van de groei van de stad zijn weergegeven, van het oude centrum tot en met de bouw van de Hanzelijn.

De Eeshof - Tubbergen : hearfst en toch ... de wörmte van de zun / Gerard Droste. - Denekamp : Boekwinkel Heinink, 2012. - 168 p. - € 24,95

Interviews met bewoners, medewerkers en andere betrokkenen bij het verzorgingstehuis de Eeshof in Tubbergen, waarbij de auteur niet alleen de vaak bijzondere levengeschiedenissen heeft opgetekend, maar ook vraagt naar de mening van de geïnterviewden over een veelheid aan onderwerpen.

Deventer jaarboek 2012 / red.: J.C. Bedaux ... [et al.]. - Jrg. 26. - Deventer : Corps 9 Publishers, 2012. - 144 p. – ISBN 9789079701193. - € 15,-

Gevarieerd jaarboek met kortere en langere artikelen over onderwerpen uit de geschiedenis van Deventer en een aantal vaste rubrieken, waaronder een archeologische kroniek.

Levensschetsen / opgetekend door Henk Klifman. - Hardenberg : Heijink, 2012. - 81 p. – ISBN 9789491391033. - € 14,95

De auteur schetst zijn eigen leven en dan vooral zijn werkzame leven. Klifman werkte zijn leven lang in de zuivelindustrie onder meer als kalverschetser, een nu uitgestorven beroep – hij schetste de vlekken van het kalf op een kaart, nodig voor de herkenning van het kalf. Het boek geeft een inkijk in de veehouderij en zuivelindustrie na de Tweede Wereldoorlog.

Köklenmek : wortelen : drie generaties Turkse Zwollenaren vertellen / met medew. van Herman Aarts, Bea Mol ... [et al.]. - Zwolle : Historisch Centrum Overijssel, 2012. - 99 p.

Een aantal personen uit de Turkse gemeenschap in Zwolle is in het kader van het project 'Cultureel erfgoed andere culturen' geïnterviewd. In de interviews wordt openhartig verteld hoe de eerste Turken als gastarbeider naar Zwolle kwamen, hoe ze na verloop van tijd hun gezin lieten overkomen uit Turkije, hoe ze geleidelijk hun draai vonden in Zwolle en hoe allerlei Turkse organisaties en verenigingen werden opgericht. Deze interviews zijn gebundeld tot de uitgave Köklenmek (=wortelen).

Heleen Bosma is Dichter bij Overijssel

Vanmiddag werd de titel Dichter bij Overijssel door gedeputeerde Hester Maij toegekend aan Heleen Bosma uit Deventer. Tijdens de periode 2013-2015 zal zij als provinciedichter optreden. Dat wil zeggen dat zij in opdracht van de provincie ten minste 6 gedichten per jaar zal schrijven. Hester Maij deed ook een oproep aan de diverse stads- en dorpsdichters om inbreng te leveren.

Er waren vijf dichters genomineerd: naast Heleen Bosma waren dat Benne Solinger (Raalte), Paul Gellings (Zwolle), Reinier de Rooie (Hengelo) en Alet Boukes (Zwolle). De dichters lazen eerst voor uit eigen werk en werden geïnterviewd, alvorens het oordeel van de jury bekend werd gemaakt. De uitverkiezing gebeurde in samenwerking met het Netwerk Overijsselse Bibliotheken en de Stichting Literaire Wandelingen in Overijssel.

Heleen Bosma is de derde Dichter bij Overijssel. De afgelopen periode (2011-’12) bekleedde Dick Schlüter de eervolle functie. Kijk hier voor zijn oeuvre dat hij naliet als provinciedichter. De eerste provinciedichter was in de jaren 2009-2010 Koos Geerds.

Geschiedenis Polder Mastenbroek

Een originele vorm van geschiedschrijving. De geschiedenis en het leven van de bewoners van de polder Mastenbroek komt tot leven op de negen kruispunten in de polder. Vanaf half februari zullen op elk van de kruispunten betonnen zuiltjes met een QR-code geplaatst worden. Door het scannen van de code krijgt de passant direct de informatie over het betreffende kruispunt op het scherm.

Uiteraard zal de informatie ook terug te vinden zijn op de website Polder Mastenbroek. Hier zijn op dit moment ook al veel verhalen te vinden over bewoners, gebeurtenissen en vele onder werpen uit de geschiedenis van de polder Mastenbroek.

Oudheidkamer Twente strikt babyboomers

In de jaren 80 werd de VUT-regeling ingevoerd en kregen met name werknemers in grote bedrijven zulke mooie ‘aanbiedingen’ om vervroegd te stoppen, dat ze er haast niet onderuit konden. Veel van deze fitte Vutters werden lid van een historische vereniging en stortten zich op vrijwilligerswerk, dat bestond uit knippen van kranten, verzamelen en beschrijven van foto’s, genealogisch onderzoek en later het scannen en digitaliseren van foto’s etc.

(afbeelding: Bas Köhler)


Nu veel van dat werk klaar is en de beruchte babyboomers eraan komen heeft de Oudheidkamer Twente bedacht hierop in te spelen. Zij willen deze jongste generatie ouderen graag binnen hun vereniging halen, en hebben iets bedacht om hen te paaien.

De Oudheidkamer Twente heeft een start gemaakt met het Activeer de babyboomers project, waarvoor ook subsidie is verkregen. Met de (hopelijk) nieuwe toestroom van actieve en relatief ‘jonge’ leden (de babyboomers dus) wil men de focus naar naoorlogs cultureel erfgoed verleggen en meer activiteiten op het gebied van naoorlogs cultureel erfgoed organiseren. Denk hierbij aan muziek, mode, kunst, taal, sport, beroepen, architectuur, wonen, bedrijvigheid, onderwijs, religie en vrijetijdsbesteding. Het gaat over de periode dat de babyboomers jong waren. De OKT hoopt dat velen zich zullen aanmelden en mee willen helpen werkgroepen te vormen voor genoemde thema’s.

Interesse? Kijk op de website van de Vereniging Oudheidkamer Twente (OKT)

Muziek uit het oosten (58): Sticks

Een speciale rubriek – voor de liefhebbers van muziek. Van alles wat – in ’t Engels of in ’t plat. Goud en oud, nieuw of fout.


De Zwolse rapper Sticks kwam onlangs met een nieuw album getiteld Stick Bukowski, genoemd naar zijn favoriete auteur. Sticks (Junte Uiterwijk) is behalve rapper ook docent aan de Utrechtse Herman Brood Academie, samen met Erben Wennemars ambassadeur van PEC Zwolle United, dat projecten in wijken organiseert en begeeft zich op het pad der literatuur. Kijk hier voor een uitgebreid interview.

Verrassende websites

De genomineerden in de drie categorieën (Musea en Themasites, Verenigingen en Particulieren, Archiefdiensten) voor de Online Geschiedenis prijs zijn bekend gemaakt, evenals de 20 websites die aan kop staan bij de verkiezing van de Publieksprijs en waar tot 8 februari op gestemd kan worden. Onder de 35 sites zijn geen Overijsselse te vinden.
Kijk hier voor de genomineerden en hier voor de (voorlopige) top 20.

Er zijn veel prijzen maar het mooie van deze verkiezing vind ik altijd dat je zoveel goeie websites bij elkaar vindt. Ik kom dan vaak verrassende websites tegen die ik nog niet kende. Eén ervan is IS Geschiedenis – klik op de afbeelding – die ik ooit wel bekeken had maar nu veranderd en sterk uitgebreid blijkt te zijn. De website brengt historische achtergronden bij het nieuws en er staan inmiddels zo’n 1700 bijdragen op. Dagelijks komen er nieuwe bij.

Enkele andere websites uit de lijst die ik hierbij als tip geef:

Middelburg Dronk – hier heb ik het al vaker over gehad en ik heb er dit jaar ook op gestemd

Oud Nieuws – naar eigen zeggen het damesblad onder de websites, met genoeg interessante artikelen voor mannen

Gouden Eeuw – de site bij de tv-serie. Elke dag een krant met 1 jaar nieuws uit 104 Gouden Eeuw jaren