woensdag 25 januari 2012

Twee Overijsselse websites genomineerd voor Geschiedenis Online Prijs



Twee Overijsselse websites zijn doorgedrongen tot de finale van de Geschiedenis Online Prijs. In de categorie Musea en themawebsites staat Historisch Museum Deventer op de shortlist. In de categorie Verenigingen en particulieren vinden we Histoforum van de al jarenlang aan de (digitale) weg timmerende Enschedeër Albert van der Kaap.



Hieronder de shortlists in drie categorieën:

Categorie Archiefdiensten:

DIEP Erfgoedcentrum Dordrecht
Gemeentearchief Venlo
Regionaal Archief Zutphen
Vele Handen
Zeeuwen Gezocht

Categorie Musea en themawebsites:

Geschiedenis van Vlaardingen
Het Verhaal van Groningen
Historisch Museum Deventer
Mijn Gelderland
Zicht op Maastricht

Categorie Verenigingen en particulieren:

De Domaniale Mijn in Beeld
Geschiedenis Beleven
Histoforum
Historisch Educatief Platform Horst aan de Maas
Omnes Viae

Publieksprijs
Naast de juryprijs wordt dit jaar voor het eerst ook een publieksprijs uitgereikt. Stemmen kan nog tot 10 februari aanstaande.

De prijzen worden op 14 februari in het Nationaal Archief uitgereikt.

dinsdag 24 januari 2012

Tuinvogels in Overijssel

Bij de tuinvogeltelling was het afgelopen weekend net zo spannend als bij verkiezingen voor de Tweede Kamer. Niet wat betreft de eerste plek. De huismus blijft baas in eigen tuin. Daarachter waren de verschillen klein en deden sommige vogels het in bepaalde regio’s beter dan elders.

Zelf heb ik niet meegeteld. Zou ook geen zin hebben, want ik kan nog geen mus van een merel onderscheiden. Ik weet dat er in Twente veel geetelings (gietelingen) rondvliegen maar vraag me niet hoe ze er uitzien. Daarom leek het me wel aardig bij de Overijsselse top 10 foto’s te plaatsen. Vooral ook leerzaam voor mezelf.

Huismus



Koolmees



Pimpelmees



Merel



Vink



Houtduif



Turkse tortel



Kauw



Ringmus



Ekster

zondag 22 januari 2012

Crisis toen en nu: zoek de verschillen

De Inslag was een Twents tijdschrift dat verscheen tussen 1980 en 1994. De ondertitel luidde ‘mensen uit de streek vertellen’. Doel was om gewone mensen aan het woord te laten komen. ‘Geen woordvoerders van bedrijven of instellingen, geen directeuren, geen vakbondsbestuurders, geen politici, maar mensen die zelden of nooit in de publiciteit komen’. Er werd veel aandacht besteed aan illustraties. Er werden geen advertenties geplaatst, de redacteuren waren vrijwilligers en werden niet betaald.

Bij toeval kwam ik in dit blad het hieronder weergegeven artikel tegen. Vooral door ouderen, waartoe ik mijzelf dan ook maar reken, die de jaren tachtig als werknemer hebben meegemaakt, worden nogal eens vergelijkingen gemaakt tussen toen en nu. Ik ben geen econoom en zal geen vergaande conclusies trekken. Maar er kunnen wel feiten geconstateerd worden in de onderstaande redactionele inleiding in een themanummer over oudere werklozen. Bijvoorbeeld dat het aantal werklozen in Twente toen ruim drie keer zo hoog lag dan nu. En dat de discussie toen niet ging over hoeveel langer er qua leeftijd doorgewerkt moet worden, maar hoeveel korter er gewerkt moet worden. Juist begin jaren tachtig werden de VUT-regelingen in de CAO’s opgenomen.



Uit: De Inslag 1982

Oudere werklozen; een vergeten groep

Twente telt 29.000 werkloze mannen en 10.000 werkloze vrouwen. Het landelijke werkloosheidspercentage bedraagt 18. In Twente is 22% van de afhankelijke beroepsbevolking werkloos. Ruim de helft van het aantal bij de arbeidsbureaus ingeschreven werkzoekenden in Twente is langdurig werkloos. Die 20.000 mannen en
vrouwen zoeken al langer dan een jaar naar een betaalde baan. Hun kansen op de arbeidsmarkt zijn zeer klein. De geringste mogelijkheden hebben langdurig werklozen met weinig opleiding. Nog kanslozer zijn de ouderen. In Twente zijn enkele duizenden mannen en vrouwen in de leeftijdsgroep van 40 tot 60 jaar langdurig werkloos. Dit zijn de officiële gegevens. Nog eens duizenden werknemers uit met name de sterk gereduceerde textielindustrie zijn in de loop der jaren in de WAO terecht gekomen of staan niet langer als werkzoekenden bij de arbeidsbureaus ingeschreven. Velen hebben de moed opgegeven.

Oudere werklozen veronderstellen dat alle aandacht van overheid, werkgevers en vakbonden de komende jaren gericht zal zijn op het bestrijden van de jeugdwerkloosheid. De 40 tot 60-jarigen vallen in alle opzichten buiten de boot. Een vergeten groep. "Ze denken niet aan de mensen van boven de veertig jaar, die een huishouden hebben", aldus een werkloze bouwvakker uit Losser, die in dit thema-nummer van Inslag aan het woord komt. Een 46-jarige werkloze, die meerdere keren op straat kwam te staan, zegt: "Die jeugdwerkloosheid is hartstikke erg. Er zijn in Nederland 230.000 jeugdige werklozen, maar er wordt niet gesproken over die 600.000 oudere werklozen boven de 23 jaar die hun hele leven gewerkt hebben".

Signalen, die politici, ondernemers en vakbonden ter harte kunnen nemen. Oudere werklozen hebben het extra moeilijk. Soms ontstaan ernstige problemen in de gezinnen. De partners en kinderen spelen een zeer belangrijke rol bij de opvang van oudere werklozen. Dat gaat wel eens mis. Uit de vraaggesprekken in Inslag blijkt ook, dat oudere werklozen niet alleen kommer en kwel ervaren. Uit de sleur van de dagelijkse arbeid ontdekken sommigen, dat vrijwilligerswerk en meer tijd besteden aan partner en kinderen, ook voordelen biedt. Eén van de geinterviewden daarover: "Vroeger heb ik altijd m'n werk voorop gesteld. Maar we zijn nu thuis een stuk gelukkiger. Eigenlijk mag je dat als werkloze niet zeggen, maar ik heb het gevoel dat ik eindelijk miljonair ben".
Het komt erop neer, dat oudere werklozen betaalde arbeid ter discussie stellen, al is dat uit nood geboren en hebben ze het daar "van huis uit" moeilijk mee. Een paar vragen, opgeroepen door een vergeten groep oudere werklozen uit Twente. Waarom zo intensief
en lang werken ten koste van andere waardevolle zaken in het leven? Waarom betaalde arbeid en vrije tijd niet eerlijker delen onder die mensen die dat willen en kunnen? Zou dat de samenleving niet vriendelijker maken?

zaterdag 21 januari 2012

Betaald voetbal in Overijssel anno 1962

De winterstop is voorbij. De tweede helft van het seizoen gaat beginnen met twee Overijsselse clubs in de Ere- en twee in de Eerste Divisie. Hoe was de situatie precies 50 jaar geleden op 21 januari 1962?
In Overijssel speelden acht clubs betaald voetbal. In de Eredivisie speelde Sportclub Enschede, in de Eerste divisie Go Ahead, Heracles en Enschedese Boys en in de Tweede divisie PEC, Zwolse Boys, Tubantia en Oldenzaal. Het Enschedese Rigtersbleek was in 1961 gestopt met betaald voetbal.

Eredivisie


(stand op 21 januari 1962)

Sportclub Enschede won dit weekend met 2-0 van Ajax dankzij twee doelpunten van Helmut Rahn, maar bleef onder de degradatielijn. Toch zou Sportclub niet degraderen, maar wel drie jaar later opgaan met de Enschedese Boys in FC Twente. Tegenwoordig speelt Sportclub Enschede in de 1ste klasse.



Eerste divisie A

Juist in het seizoen 1961-1962 zouden de beide Eerste divisies worden teruggebracht tot één afdeling met zestien clubs. Vandaar de scheidingslijnen in de stand.



Go Ahead eindigde dit seizoen als vierde en plaatste zich voor de nieuwe Eerste divisie. Het jaar erop promoveerde Go Ahead (vanaf 1971 GA Eagles) naar de Eredivisie. Daar verbleef de club 24 jaar tot 1987, evenals in de periode 1992-1996.

Eerste divisie B



Heracles werd in 1962 kampioen en promoveerde naar de Eredivisie, waar het tot 1966 speelde, evenals in het seizoen 1985-’86. Na twintig jaar 1e divisie speelt Heracles sinds 2005 weer op het hoogste niveau.



Enschedese Boys wist zich in 1962 ook bij de bovenste zeven te handhaven en ging in de nieuwe Eerste divisie spelen, om drie jaar later op te gaan in FC Twente. De Boys spelen nu 4e klasse en gaan misschien fuseren met Udi Enschede.

Tweede divisie

De ploegen die onder de lijn eindigden in de beide Eerste divisies werden in het seizoen 1962-1963 toegevoegd aan de Tweede divisie die uit twee afdelingen ging bestaan. In 1966-’67 werd de Tweede divisie teruggebracht tot één afdeling met 23 clubs en in 1971 werd de Tweede divisie opgeheven en vond een grote sanering plaats, waarbij veel clubs teruggezet werden naar de amateurs.



PEC werd in 1962 14e (van de 15 clubs) en zou naar de amateurs moeten degraderen, maar ontliep de dans omdat andere clubs vrijwillig het betaald voetbal verlieten. In 1971 promoveerde PEC naar de Eerste divisie en de clubnaam veranderde in FC Zwolle. Tussen 1978 en 1989 speelde FC Zwolle, op één seizoen na, Eredivisie. Daarna werd er gejojood. De laatste periode Eredivisie was tussen 2002 en 2004. Dit seizoen mag FC Zwolle een nieuwe promotie eigenlijk niet meer ontgaan.



Zwolse Boys zou in 1962 ook moeten degraderen naar de amateurs, maar kon om dezelfde reden als PEC betaald voetbal blijven spelen. Echter niet lang meer, in 1969 is het einde verhaal en keren de Boys vrijwillig terug naar de amateurs. Anno nu speelt Zwolse Boys 2e klasse zaterdagamateurs.

Tubantia behaalde in 1962 een 7e plaats in de eindstand. Het beste resultaat dat Tubantia zou bereiken was een vijfde plaats in het seizoen 1964/65. Na het seizoen 1966/67, waarin het op een 22e plaats van de 23 ploegen in de Tweede divisie eindigde, keerde Tubantia terug naar de amateurs. Tegenwoordig speelt het 1e klasse.



Oldenzaal is een apart verhaal. Het werd elfde en ontliep net niet de degradatiewedstrijden. Het won het beslissende degradatieduel van PEC en voorkwam rechtstreekse degradatie naar de hoogste klasse (1e klasse) bij de amateurs. Echter de club kon handhaving van de betaalde status financieel in het daaropvolgende seizoen niet aan en vertrok vrijwillig naar de amateurs. Volgens de regels werd men teruggezet naar de 4e klasse. Had men maar gewoon van PEC verloren, dan was de stap terug (naar de 1e klasse) veel minder groot geweest. Oldenzaal speelt nu 3e klasse.

maandag 16 januari 2012

Regionale uitgaven 2012-2

Rubriek met aanschafinformaties voor collectioneurs in de bibliotheken van Overijssel, maar uiteraard ook voor iedere belangstellende.

Ga voor bestellingen (bibliotheken) naar Bicat Wise – Titels – Besteladministratie – Kies voor IAI’s – Week 2012-3

IAI’s 2012-2

De zoogdieren van Overijssel : leefwijze en verspreiding in de periode 1970 t/m 2010 / eindred. Theo Douma, Cees Zoon en Ton Bode. - Bedum : Profiel, 2011. – 175 p. – ISBN 9789052945101. - € 29,95



Er leven 51 verschillende soorten zoogdieren in het wild in Overijssel. Twaalf jaar is gewerkt aan deze atlas, die een opvolger is van het in 1999 verschenen gelijknamige boek. Vrijwilligers van de Zoogdierenwerkgroep Overijssel, waarvan veel leden zijn gespecialiseerd in een of meerdere soorten zoogdieren, trokken vele malen het veld in. Bij de totstandkoming van de atlas werkten Landschap Overijssel en Natuur en Milieu Overijssel samen en werd financiële steun geboden door tal van instellingen. Behalve feitelijke informatie bevat de atlas kaarten en ook prachtige foto’s. Veel informatie en kaartmateriaal is ook terug te vinden op de website Zoogdierenatlas.nl

Natuurlijk Twente : op ontdekkingstocht / Jan Parmentier en Eric W.A. Mulder. - Denekamp : Boekwinkel Heinink, 2011. – 120 p. – ISBN 9789081590723. - € 24,95



Geen boek voor de gewone toerist, maar wel voor de echte natuurliefhebber. De flora en fauna van een aantal Twentse natuurgebieden wordt beschreven en met veel mooie natuurfoto’s in beeld gebracht. Ook is er aandacht voor het ontstaan van het landschap en voor geologie. Het boek laat ook zien welke inspanningen zijn verricht om natuurgebieden aan te kopen, te herstellen en te beheren.

Varend langs de Regge / Gerrit Kraa. - Regionale Stichting Enterse Zomp, 2011. – 183 p. – ISBN 9789090264950. - € 17,50



Een ‘ratjetoe van verhalen’ noemt Gerrit Kraa in een interview zijn boek over de Regge en de Enterse zompen, maar hij doet zichzelf te kort. Aanleiding voor dit boek is de nieuw gebouwde Waarf in Enter waar onlangs de zelfgebouwde zomp ‘De Vriendschap’ te water werd gelaten. Wat er de laatste tientallen jaren met en op de Regge gebeurd is wordt in korte hoofdstukken geschetst, waarbij de auteur allerlei zijsprongen maakt, die het boek juist zeer lezenswaardig maken.

Keskaat'n en implantaat'n / Jan Schoenaker. - Oldenzaal : Stichting JAS, 2011. – 108 p. – ISBN 9789081826303. - € 17,50



Dit boek geeft een overzicht van alle kerstkaarten die de bekende kunstenaar Jan Schoenaker tekende vanaf de jaren ’50 tot nu toe, in opdracht en voor zijn eigen relaties. Het zijn allemaal zwartwit tekeningen gebaseerd op het kerstgebeuren veelal tegen de achtergrond van het Middeleeuwse Oldenzaal. De begeleidende teksten schreef Jan Schoenaker altijd in het Twents. Hij nam daarin ook de Oldenzaalse bestuurders en notabelen op de hak en becommentarieerde en bekritiseerde hun daden. Achter in het boek worden de afbeeldingen nader verklaard en zijn specifiek Twentse woorden door Albert Wiggers van een Nederlandse vertaling voorzien.

De laatste akte; de historie van de Varossieau familiebioscoop / Natalie Hartgers. – Amsterdam : De Graveinse Abeel, 2011. – 144 p. – ISBN 9789490902919. - € 18,80



De Almelose Bioscoop Theater Varossieau of Frosjoooo in de volksmond, volgens Tom Egbers in zijn voorwoord, was 71 jaar lang een familiebedrijf, voordat het in 2005 de deuren sloot.
Natalie Hartgers, behorend tot de jongste generatie, beschrijft hoe ze als jong meisje de volle zalen zag, maar ook het pure overleven begin jaren tachtig meemaakte, toen er films gedraaid werden voor slechts twee bezoekers. De komst van de video was daar debet aan. De introductie van breedbeeld deed de bezoekersaantallen weer stijgen, maar bioscopen werden afhankelijk van filmdistributeurs die een flink deel van de recettes opeisten. Grappig zijn onder meer de typeringen van de regelmatige pornofilmbezoekers. Het goed geschreven boek geeft een mooie schets van een zeer specifiek bedrijf, met er doorheen verweven veel persoonlijke herinneringen.

Lievie, mag ik met je mee; een fietstocht naar Rome / Rieta Henderiks. - Soest : Boekscout, 2011. – 214 p. – ISBN 9789461765147. - € 17,95



Een man besluit rond zijn vijftigste een fietstocht te maken van Staphorst naar Rome. Tijdens de lange voorbereidingen krijgt zijn vrouw zin om mee te gaan. Zij schreef dit boek over de fietstocht. Geen literair hoogstandje, maar in gewone taal worden de aanloop naar en de belevenissen en emoties tijdens de reis beschreven.

De speeltuin van het leven : het ontstaan van de onsterfelijke mens / Theo Ibes. - Luttenberg : Theo Ibes, 2011. – 207 p. - € 19,95



Autobiografie van een kleurrijke en eigenzinnige huisarts die in 1962 een praktijk begon in Luttenberg. Hij maakte indruk door met een judogreep een agressieve cliënt uit te schakelen en door als KVP-gemeenteraadslid tijdens de raadsvergadering condooms rond te laten gaan en daarbij te pleiten voor de verkrijgbaarheid van anti-conceptiemiddelen. Intrigerend is zijn verslag van het verloop van zijn eigen doodsbedreigende ziekte, waarbij hij forse kritiek uit op de huidige geneeskunde die gericht is op protocollen en productie, waarbij wetenschappelijke nieuwsgierigheid veelal ontbreekt. Een apart hoofdstuk is gewijd aan bijna-dood-ervaringen.

Jan Veerman : biografie / Marjet Schippers. - Wijhe : Primera Schippers, 2011. – 96 p. - € 14,95



De schrijfster kwam zelf op het idee van de biografie. Jan Veerman stemde aarzelend in, maar hoefde geen foto van zichzelf op de omslag. Jan Veerman, Veessenaar van geboorte en tientallen jaren onderwijzer in Wijhe, heeft een tiental boeken over Wijhe op zijn naam staan, schrijft columns en artikelen, was mede-oprichter van de plaatselijke historische vereniging, stichtte een heemtuin met IJsselflora en bestudeerde het Wijhese dialect.

Wonen, werken en leven in Hardenberg; een kijkje van bovenaf / Günter Brandorff. - Denekamp : Boekwinkel Heinink, 2011. – 120 p. – ISBN 9789081590747. - € 24,95



De gemeente Hardenberg (van voor de herindeling) in luchtfoto’s. De foto’s van bovenaf van Hardenberg en de dorpen en kernen van de ‘oude’ gemeente zijn genomen tussen 1958 en 2000.

zondag 15 januari 2012

Zoogdieren in Overijssel: atlas en website



Er leven 51 verschillende soorten zoogdieren in het wild in Overijssel, onder te verdelen in verschillende soorten insecteneters, vleermuizen, haasachtigen, knaagdieren, roofdieren en evenhoevigen. In De zoogdieren van Overijssel: verspreiding en leefwijze van in het wild levende zoogdieren staan ze allemaal vermeld.

Volgens de samenstellers van deze atlas gaat het goed met de zoogdieren in Overijssel. Weliswaar heeft de waterspitsmuis het moeilijk, maar de grote bosmuis is Overijssel binnengetrokken en de otter en de bever zijn teruggekeerd. Dassen en boommarters breiden hun leefgebieden uit.

Twaalf jaar is gewerkt aan deze atlas. Vrijwilligers van de Zoogdierenwerkgroep Overijssel, waarvan veel leden zijn gespecialiseerd in een of meerdere soorten zoogdieren, trokken vele malen het veld in. Bij de totstandkoming van de atlas werkten Landschap Overijssel en Natuur en Milieu Overijssel samen en werd financiële steun geboden door tal van instellingen.

Behalve feitelijke informatie bevat de atlas uiteraard kaarten en ook prachtige foto’s. Het mooie is dat veel informatie en kaartmateriaal ook terug te vinden is op de website Zoogdierenatlas.nl

dinsdag 10 januari 2012

Overijsselse sportverkiezingen (2002-2011)

Afgelopen zondag werd zwemmer Job Kienhuis uit Denekamp uitgeroepen tot Overijssels sportman van het jaar, schaatster Pien Keulstra uit Boekelo tot sportvrouw en het kampioensteam van FC Twente vrouwen tot sportploeg. Wie weet nog wie de winnaars waren van deze titel in de afgelopen 10 jaar? Ik heb even gegoogeld en dat leverde het volgende lijstje op:

Overijssels sportman van het jaar
2011 Job Kienhuis (zwemmer)
2010 Mark Tuitert (schaatser)
2009 Wouter Olde Heuvel (schaatser)
2008 Wouter Olde Heuvel (schaatser)
2007 Gerco Schröder (springruiter)
2006 Gerco Schröder (springruiter)
2005 Erben Wennemars (schaatser)
2004 Erben Wennemars (schaatser)
2003 Erben Wennemars (schaatser)
2002 Gert Jan Bruggink (springruiter)



Overijssels sportvrouw van het jaar
2011 Pien Keulstra (schaatster)
2010 Hinkelien Schreuder (zwemster)
2009 Hinkelien Schreuder (zwemster)
2008 Marleen Veldhuis (zwemster)
2007 Marleen Veldhuis (zwemster)
2006 Marleen Veldhuis (zwemster)
2005 Marleen Veldhuis (zwemster)
2004 Marleen Veldhuis (zwemster)
2003 Marleen Veldhuis (zwemster)
2002 Gretha Smit (schaatster)



Overijsselse sportploeg van het jaar
2011 FC Twente Vrouwenteam
2010 FC Twente
2009 FC Twente
2008 FC Twente
2007 HHC Hardenberg (voetbal)
2006 Nationale Ruiterploeg (met Schröder en Dubbeldam)
2005 Heracles
2004 Deventer Kano Vereniging (kanopolo)
2003 Arke Pollux (volleybal)
2002 FC Zwolle

Hennie Kuiper Talenten trofee voor het grootste talent
Tot 2005 werd aan het grootste talent de Jaap Mulder trofee uitgereikt.
2011 Kirsten Lanz (roeien)
2010 Merle van Benthem (fietscross)
2009 Rachel Klamer (triathlon)
2008 Sharina van Dort (handbal)
2007 Justin Eleveld (tennis)
2006 Ceriel Klein Kromhof (motorcross)
2005 Karel Krabbe (biljarten)
2004 Jan Smeekens (schaatsen)
2003 Wouter Spoelman (schaken)
2002 ?

Jaap Stam Award
Deze prijs wordt uitgereikt aan personen die veel hebben gedaan voor de sportieve promotie van Overijssel. Tot 2006 werd op dit gebied de Pers Prijs uitgereikt.
2011 Karin Kuipers (waterpolo)
2010 Erben Wennemars (schaatsen)
2009 Gretha Smit (schaatsen)
2008 Marieke van den Ham & Rianne Guichelaar (waterpolo)
2007 Jaap Stam (voetbal)
2006 Elles Leferink (volleybal)
2005 Han Vaanhold (wielrennen)
2004 Johan Huls (dammen, postuum uitgereikt)
2003 Vincent Wevers (turntrainer)
2002 Hendri Markvoort (vrijwilliger triathlon)