Rubriek met aanschafinformaties voor collectioneurs in de bibliotheken van Overijssel, maar uiteraard ook voor iedere belangstellende.
Ga voor bestellingen (bibliotheken) naar Bicat Wise – Titels – Besteladministratie – Kies voor IAI’s – Week 2012-19
IAI’s 2012-9
Van Eversberg tot Eerde : op zoek naar kastelen en landhuizen langs de Regge / Ester Smit, Dinand Webbink ; fotogr.: Willem Wijnen ; [eindred.: Anita Schuurman]. - Nijverdal : Uutgeverieje 'n Boaken, 2012. - 96 p. – Fietsroute. – ISBN 9789076272252. - € 9,50
In dit boek nemen Ester Smit en Dinand Webbink de lezer letterlijk en figuurlijk mee op een tocht door verleden en heden van zeven kastelen en vijf landhuizen langs de Regge. Van elk kasteel of havezate en van elk landhuis wordt de geschiedenis beschreven. Het is geen dorre opsomming van feiten, jaartallen en bewoners, maar het zijn spannende verhalen die het verleden doen herleven. Verder wordt van elke havezate en landhuis nauwkeurig verteld wat er tegenwoordig nog te zien is. Soms is dat een compleet kasteel, met tuinen, lanen en boerderijen, zoals Eerde, soms is dat een romantische ruïne met vervallen maar interessante tuinen, grachten, een vijver en lanen, zoals bij Eversberg. In enkele gevallen is er praktisch niets over, zoals bij de havezaten Rhaan en Den Dam. Maar ook dan wordt er een boeiend beeld geschetst van het kasteel en is het mogelijk je ter plekke een voorstelling te maken van hoe het ooit was. Als bijlage bevat het boek een fietsroute langs alle kastelen en landhuizen door de mooie natuur van de gemeentes Hellendoorn, Twenterand en Ommen.
Kind in oorlogstijd : "ik vond een thuis, ver van huis" / Els van der Heijden-Offermans. - [Rijswijk] : Van der Heijden-Offermans, 2011. - 100 p. – ISBN 9789491324000. - € 17,50
Herinneringen van de schrijfster aan de Tweede Wereldoorlog, toen zij als meisje uit de Randstad op een boerderij bij Weerselo terecht kwam om aan te sterken. Ze zou er zes weken blijven, het werd uiteindelijk een jaar. Ze voelde zich er helemaal thuis. Haar verhaal, omlijst met persoonlijke brieven en foto’s, brengt deze roerige en bijzondere tijd uniek in beeld.
Vassies uut het Oldambt van Beerzerveld / Lammie de Wilde-Knol. – Nieuwleusen : De Meele, 2012. – 80 p. - € 10,-
Lammie de Wilde-Knol (1923-2000) won prijzen met haar liedjes en gedichten bij wedstrijden georganiseerd door onder meer Dagblad Tubantia en de IJsselacademie. Ook verzorgde ze veel voordrachtavonden bij allerlei gelegenheden. Een groot aantal van haar ‘vassies’ zijn in deze uitgave gebundeld.
200 jaar Protestantse kerk in Denekamp : MDCCCX (1810) - MMXI (2011) / samenst. en eindred. S. Wynia, G.F. Lutters en J.D. Hans. - Denekamp : Protestantse Gemeente Denekamp, 2011. - 176 p. - € 25,-
Uitgegeven ter gelegenheid van het 200-jarig bestaan van het kerkgebouw van de Protestantse gemeente in Denekamp over het kerkelijk leven in Denekamp, van de overdracht van de oude dorpskerk aan de Rooms Katholieken, de bouw van de "nieuwe" Hervormde Kerk en het kerkelijke Protestantse leven vanaf 1810. Door middel van een "inkijk" in de vergaderingen van kerkenraad en kerkvoorgdij krijgt de lezer een indruk van de problemen waarmee de voorgangers te maken hadden. Ook wordt er aandacht besteed aan orgels en organisten, predikanten en kosters, begraafplaatsen en verenigingsactiviteiten in en rond de kerk.
Memoriesbank : Vechtgenotenhuis / met foto's van Ineke Wunnink ; onder red. van Klari Nanning en Erna Ekkelkamp. - [Ommen] : Stichting Vechtgenoten, 2012. - 86 p. - € 15,-
Het Vechtgenotenhuis is een inloophuis voor kankerpatiënten is een ontmoetingsplek voor patiënten, ex-patiënten en hun naasten. In de zomervakantie 2011 hebben vele mensen meegewerkt aan het maken van een memoriesbank in de tuin van het Vechtgenotenhuis. De bank is gemozaïekt met herinneringen van, en herinneringen aan mensen die ziek zijn of zijn geweest en aan mensen die het niet hebben overleefd. De verhalen, gedachten, dromen en gedichten van de deelnemers aan de bank zijn gebundeld in dit boekje.
Henri Lambooij (1885-1974) kunstschilder & de overige bewoners van het Lambooijhuis te Hengelo Overijssel / Geertruida Maria ter Horst-Lambooij. - Hengelo : Van Marle Grafische Bedrijven, 2010. -
16 p. - € 9,90
Biografie van de Hengelose kunstschilder, tevens decoratie-, toneel- en huisschilder en tekenleraar.
Antieke tegels met Bijbelse beelden / Paul Janse. - Hellendoorn : Oald Heldern de Noaberschop, 2012. - 72 p. - € 9,95
Uit de flaptekst: ‘Erve Hofman is een oude boerderij in Hellendoorn, waarin gedurende enkele eeuwen markevergaderingen werden gehouden. Inmiddels heeft de Stichting Oald Heldern de Noaberschop dit pand ingericht als museumboerderij. In de negentiende eeuw werd deze ruimte waar mens en dier samen verbleven gescheiden. Die scheidingsmuur werd aan de kant van het woonvertrek geheel betegeld. Deze antieke tegels tonen ons diverse voorstellingen van Bijbelse verhalen.’
dinsdag 8 mei 2012
zaterdag 5 mei 2012
Bekendste Overijsselaar
Afgelopen week werd door Radio Oost de verkiezing van de Ultieme Overijsselaar georganiseerd. Guus Meeuwis was dit jaar al uitgeroepen tot Ultieme Nederlander en nu mochten luisteraars kandidaten voordragen voor de provinciale titel. Uit 15 kandidaten werd een top 5 gekozen:
1. Willem Wilmink
2. Herman Finkers
3. Helligen Hendrik
4. Marga Bult
5. Bertolf
In 2005 werd de verkiezing Grootste Overijsselaar georganiseerd met een wat ‘officiëler’ karakter – verschillende instellingen waren er bij betrokken. Na enkele voorronden kwam er de volgende top 5 uitrollen, waarbij de bij het grote publiek minder bekende uitvinder van de kunstnier tot winnaar werd gekozen en waarbij de invloed van een supportersvereniging van een voetbalclub groot bleek:
Afbeelding: De kunstnier van Kolff
1. Willem Kolff
2. Epi Drost
3. J.R. Thorbecke
4. Willem Wilmink
5. Herman Finkers
Elke verkiezing zal weer een nieuwe uitslag opleveren. Wordt de verkiezing georganiseerd door een historisch tijdschrift dan zullen personen uit het verleden meer kans krijgen, een radioprogramma levert de hierboven vermelde uitslag op. Nu hebben we dus al de Grootste en de Ultieme Overijsselaar. Hoe zit het met de Bekendste? Internationaal en nationaal. Hoe meet je dat? Het aantal treffers met ‘googelen’, hoe uitgebreid beschreven in Wikipedia (NL en Engels), aantal lemmata in het Biografisch Portaal. Zo zullen er vast nog meer criteria te bedenken zijn. Hier serieus mee aan de slag gaan slokt (te)veel vrije tijd op. Ik mag graag lijstjes maken, maar wil het niet te gek maken, dus heb ik me beperkt tot het aantal treffers in Google. Ik ben uitgegaan van de ruim 500 Overijsselaars die beschreven worden op de website WIEISWIEinOverijssel. Personen die wel in Overijssel geboren zijn, maar er niet zijn opgegroeid (Sweelinck, Johan Jongkind etc.) heb ik buiten beschouwing gelaten.
Op de uitslag valt nogal wat af te dingen. Musici en schrijvers ontlenen aan hun werk (cd’s, boeken) veel treffers op internet en nog levende personen zijn in het voordeel. Dit laatste heb ik opgelost door twee categorieën te maken van overleden en nog levende personen.
Bekendste Overijsselaars van nu
1. Ilse DeLange - zangeres
2. Edwin Evers - discjockey
3. Herman Finkers - cabaretier
4. Jaap Stam - voetballer
5. Daphne Bunskoek – TV presentatrice
6. Jos Lansink - springruiter
7. Joke Damman (Jomanda) - medium
8. Erben Wennemars - schaatser
9. Jan Cremer – schrijver en schilder
10. Ellen van Langen - hardloopster
Bekendste Overijsselaars van nu – Internationaal
1. Ilse DeLange – zangeres
2. Ton Koopman – musicus en dirigent
3. Jaap Stam – voetballer
4. Hans Theessink – (blues)zanger
5. Johanna ter Steege - (actrice)
Bekendste Overijsselaar uit het verleden
1. Herman Brood – popmuzikant
2. J.R. Thorbecke – staatsman
3. R.J. Schimmelpenninck – staatsman
4. Johannes van Vloten – historicus, humanist en publicist
5. Alfons Ariëns – priester
6. Henk van Ulsen – acteur
7. Willem Wilmink – (liedjes)schrijver en dichter
8. Thomas a Kempis – geestelijk schrijver
9. Jacobus van Deventer – kartograaf
10. Etty Hillesum - dagboek- en brievenschrijfster
Bekendste Overijsselaar uit het verleden - Internationaal
1. Thomas a Kempis – geestelijk schrijver
2. Etty Hillesum – dagboek- en brievenschrijfster
3. Jacob(us) van Deventer – kartograaf
4. Gerard ter Borch – schilder
5. Geert Groote – grondlegger Moderne Devotie
Tot de volgende lijst van Overijsselaars …
1. Willem Wilmink
2. Herman Finkers
3. Helligen Hendrik
4. Marga Bult
5. Bertolf
In 2005 werd de verkiezing Grootste Overijsselaar georganiseerd met een wat ‘officiëler’ karakter – verschillende instellingen waren er bij betrokken. Na enkele voorronden kwam er de volgende top 5 uitrollen, waarbij de bij het grote publiek minder bekende uitvinder van de kunstnier tot winnaar werd gekozen en waarbij de invloed van een supportersvereniging van een voetbalclub groot bleek:
Afbeelding: De kunstnier van Kolff
1. Willem Kolff
2. Epi Drost
3. J.R. Thorbecke
4. Willem Wilmink
5. Herman Finkers
Elke verkiezing zal weer een nieuwe uitslag opleveren. Wordt de verkiezing georganiseerd door een historisch tijdschrift dan zullen personen uit het verleden meer kans krijgen, een radioprogramma levert de hierboven vermelde uitslag op. Nu hebben we dus al de Grootste en de Ultieme Overijsselaar. Hoe zit het met de Bekendste? Internationaal en nationaal. Hoe meet je dat? Het aantal treffers met ‘googelen’, hoe uitgebreid beschreven in Wikipedia (NL en Engels), aantal lemmata in het Biografisch Portaal. Zo zullen er vast nog meer criteria te bedenken zijn. Hier serieus mee aan de slag gaan slokt (te)veel vrije tijd op. Ik mag graag lijstjes maken, maar wil het niet te gek maken, dus heb ik me beperkt tot het aantal treffers in Google. Ik ben uitgegaan van de ruim 500 Overijsselaars die beschreven worden op de website WIEISWIEinOverijssel. Personen die wel in Overijssel geboren zijn, maar er niet zijn opgegroeid (Sweelinck, Johan Jongkind etc.) heb ik buiten beschouwing gelaten.
Op de uitslag valt nogal wat af te dingen. Musici en schrijvers ontlenen aan hun werk (cd’s, boeken) veel treffers op internet en nog levende personen zijn in het voordeel. Dit laatste heb ik opgelost door twee categorieën te maken van overleden en nog levende personen.
Bekendste Overijsselaars van nu
1. Ilse DeLange - zangeres
2. Edwin Evers - discjockey
3. Herman Finkers - cabaretier
4. Jaap Stam - voetballer
5. Daphne Bunskoek – TV presentatrice
6. Jos Lansink - springruiter
7. Joke Damman (Jomanda) - medium
8. Erben Wennemars - schaatser
9. Jan Cremer – schrijver en schilder
10. Ellen van Langen - hardloopster
Bekendste Overijsselaars van nu – Internationaal
1. Ilse DeLange – zangeres
2. Ton Koopman – musicus en dirigent
3. Jaap Stam – voetballer
4. Hans Theessink – (blues)zanger
5. Johanna ter Steege - (actrice)
Bekendste Overijsselaar uit het verleden
1. Herman Brood – popmuzikant
2. J.R. Thorbecke – staatsman
3. R.J. Schimmelpenninck – staatsman
4. Johannes van Vloten – historicus, humanist en publicist
5. Alfons Ariëns – priester
6. Henk van Ulsen – acteur
7. Willem Wilmink – (liedjes)schrijver en dichter
8. Thomas a Kempis – geestelijk schrijver
9. Jacobus van Deventer – kartograaf
10. Etty Hillesum - dagboek- en brievenschrijfster
Bekendste Overijsselaar uit het verleden - Internationaal
1. Thomas a Kempis – geestelijk schrijver
2. Etty Hillesum – dagboek- en brievenschrijfster
3. Jacob(us) van Deventer – kartograaf
4. Gerard ter Borch – schilder
5. Geert Groote – grondlegger Moderne Devotie
Tot de volgende lijst van Overijsselaars …
donderdag 3 mei 2012
Overijsselse boeken als streaming e-books beschikbaar voor bibliotheekleden
Het streamen van e-books is vanaf nu mogelijk bij de bibliotheek. Het is te vergelijken met het bekijken van een filmpje op YouTube of het beluisteren van muziek via Spotify. Bibliotheekleden loggen in op de website van de Public Library Online en kunnen vervolgens online boeken lezen.
Bij streaming is het niet nodig om het boek te downloaden en op te slaan op een op een e-reader, smartphone of tablet. Wel is het belangrijk dat het apparaat met internet verbonden is en Flash ondersteunt. De streaming e-books kunnen dus niet op de iPhone of iPad worden gelezen, omdat die geen Flash ondersteunen. Waarschijnlijk zal dit na de zomer wel mogelijk zijn.
Voor de realisatie van streaming e-books maakt de stichting Bibliotheek.nl gebruik van het Engelse platform Public Library Online. Deze website is ontwikkeld door de Britse uitgever Bloomsbury en wordt al gebruikt door bibliotheken in Groot-Brittannië, Duitsland, Denemarken, Canada, Australië en de Verenigde Staten.
Het aanbod streaming e-books omvat ruim 100 titels, waarvan zo’n 40 Engelse titels. En er komen voortdurend nieuwe boeken bij.
Als bibliotheeklid kun je direct inloggen, het aanbod bekijken en beginnen met lezen! Klik op deze link en volg de stappen. Log in met je bibliotheekpas. Je krijgt een beveiligingswaarschuwing te zien, klik op ‘doorgaan’ of ‘verstuur’. Daarna kun je de boekenplankjes bekijken, de boeken aanklikken en beginnen met lezen!
Het onderste boekenplankje bevat tien Overijsselse titels, alle uitgegeven door de IJsselacademie:
- Wielent Harms. Het geheim van de smid; De vervaardiging en bewerking van Staphorster gebruikszilver.
- Suzan Jurgens, Marten Jansen, Henk Frons. Hooibergen in Nederland; Geschiedenis en behoud van een agrarisch cultuurmonument.
- Riek van der Wulp-Heutink. Om het spel en de knikkers; 495 kinderspelen uit de jaren veertig en vijftig.
- Henk Heideveld. Rembrandt in Zwolle; Verkenningen van een kunstenaar.
- Bruno Klappe, Wim Veer. Schokland verlaten; Een reconstructie van de ontvolking in 1859.
- D. Kok. Ter ere van de trouw; Hofmakerij in Staphorst in historisch perspectief.
- Ed.E. Kemperman, A.I. Bierman, M. Barendsen. Thesaurus van Gramsbergen; Een 17de-eeuws medisch handschrift ontsloten.
- Tjirk van der Ziel. Verzet en verlangen; Het platteland in de greep van mkz en stedeling.
- Geraart Westerink. Villa's, veestallen en fabrieken; Leven en werk van architect G.B. Broekema (1866-1946).
- J.L. Schotman. Zij vielen rondom Zwolle; Geallieerde piloten en hun vliegtuigen, 1940-1945.
Frits de Zwerverprijs uitgereikt
Onder de schuilnaam Frits de Zwerver opereerde verzetsstrijder ds. F. Slomp, die in de bezettingstijd predikant was in Heemse-Hardenberg. Hij gaf daar de aanzet voor de oprichting van één van de grootste organisaties voor hulp aan onderduikers en vervolgden in ons land. Het Frits de Zwerverfonds is in 2000 opgericht met het doel de belangstelling voor de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog, speciaal bij jongeren, levend te houden. Daarbij richt het zich op het Overijsselse gedeelte van het samenwerkingsverband Regio IJssel-Vecht.
Jongeren van 14 tot en met 18 jaar konden hun schrijftalent beproeven op het thema Het lege huis. De prijswinnende opstellen werden gekozen uit de 75 die de IJsselacademie dit jaar ontving. De prijswinnaars ontvangen een aardig geldbedrag en de winnende verhalen worden gepubliceerd op de website van de IJsselacademie.
De eerste prijs in de Frits de Zwerverprijsvraag 2012 is toegekend aan Charlotte Polman (15 jaar) uit Ommen, met haar opstel Het lege huis. De tweede prijs ging naar een opstel met dezelfde titel, geschreven door Eline Bruintjes (17 jaar) uit Kampen. De derde prijs is gewonnen door Rachel Sebens (16 jaar) uit Zwolle. Haar opstel kreeg de titel Geluid van liefde.
woensdag 2 mei 2012
Website Stadsbrand Enschede 1862
Op 7 mei is het 150 jaar geleden dat Enschede grotendeels in de as gelegd werd. In artikelen in de Tubantia en elders werd hier deze maand al veel aandacht aan besteed. Nu is er ook een speciale website in het leven geroepen door de beheerders van de website Enschede in Ansichten. Zij ontwierpen de website Stadsbrand Enschede 1862, waarop in het kort en overzichtelijk informatie over deze ramp voor Enschede te vinden is, een ramp die wel zou leiden tot een snelle groei van de textielindustrie.
Op de website van het gemeentearchief zijn fragmenten van getuigenverslagen te vinden. Complete verslagen zijn via email aan te vragen.
Een van de ooggetuigen was Hermanus Gerardus Hartman Jakobusz (1831-1894). In de brochure Feest en Ramp doet hij verslag van hetgeen zich op 7 mei 1962 heeft afgespeeld. Hieronder een fragment:
Het was op den middag van den 7 Mei dat de brand ontdekt werd. De berigten , die wij inwonnen, omtrent de plaats zoowel als de oorzaak van het ontstaan, waren te uiteenloopend , dan dat wij nu reeds met zekerheid een en ander zouden nederschrijven. De eene sprak van eene armoedige woning in de Kalanderstraat, de andere van een klein huisje in de Gulanenstraat , een derde van een schamel verblijf op den weg naar Knalhutte en een vierde noemde zelfs niet eens een woning, huisje of verblijf, maar wees de openbare straat aan, als de plaats waar de brand ontstond. Hier verhaalde men dat de schoorsteen het eerst vlam had gevat, daar zeide men dat het vuur van den haard zich aan den grond had medegedeeld, ginds sprak men van de gloeijende cintels , die de naburige daken had aangestoken, en elders wilde men in het onschuldig vermaak van eenige knapen, om de vroeger gebruikte guirlandes en versieringen te verbranden de oorzaak van het onheil zien. En dit alles werd later weder tegengesproken door de omstandigheid, dat een ongelukkige geboeid naar Almelo werd getransporteerd, als verdacht van misdadig den brand te hebben veroorzaakt. Doch onverschillig wat de oorzaak moge zijn, de uitkomst was zooveel te zekerder: .Enschedé werd in een puinhoop veranderd, en de 7 Mei 1862 is een dag geworden, die in de jaarboeken der stad ten eeuwigen dage eene treurige herinnering zal bewaren.
Ongelukkig genoeg woedde er dien dag een hevige wind , die telkens van rigting veranderde, en den brand zoo spoedig deed toenemen, dat aan geen blusschen of redden te denken viel. Naauwelijks had men een bedreigd punt beveiligd, of onverwachts sloeg de vlam op een ander met vernieuwde kracht naar buiten en vóór men hier den vuurgloed kon beteugelen, werd de hulp weer elders gevraagd, om daar ook te vergeefs te worden aangewend. Ja, zoo hevig en met zulk eene kracht werden de vlammen in de straten voortgejaagd, dat zelfs de brandspuiten, die spoedig in werking waren, niet langer konden bediend worden en de brandweer zich moest verwijderen, wilde zij zelve niet in het vuur omkomen. Wat men de vorige week als eene weldaad had aangemerkt, vermeerderde nu nog het onheil: het schoone weder had de grachten doen uitdroogen, en gebrek aan water ontzenuwde de pogingen tot redding. Wat de vorige week de vreugde had vermeerderd, (een bezoek van Koning Willem III aan Enschede) werkte nu de tot grootere uitgebreidheid der ramp: de guirlandes en het verdroogde groen waren eene begeerlijke en ligt verteerbare prooi voor het vuur en gaven de vlammen een nog hoogeren gloed. Wat de vorige week de gemoederen te meer had opgewekt tot feestelijke stemming, vermeerderde nu de droefheid en den angst; want alom was jammer en ellende op ieders gelaat te lezen, en duizenden dwaalden ontsteld en verslagen rond. Zij zagen het ontzettend schouwspel aan, en vergaten zelfs voor een oogenblik hun eigen leed, om de verpletterende ramp, die allen trof.
Doch loopen wij met onze beschouwingen het verhaal der ramp niet vooruit. Later zullen wij nog stof tot nadenken genoeg vinden.
Naauwelijks was de brand ontdekt of de klok, die zoowel tot zinnebeeld van vreugde als van droefheid wordt gebruikt, werd geluid. Zij, de verkondigster uit den hoogen toren, die weinig dagen te voren den volke had gepredikt, dat Neêrlandsch Koning de veste bezocht, riep de ingezetenen nu om getuige te zijn van een geheel ander tooneel. Een ander monarch, niet zoo edelmoedig en weldadig als Willem III, maar veel meer gevreesd en geducht zwaaide zijnen scepter en bereidde geene feestvreugde, maar ramp en droefheid voor de ontstelde bewoners. Wederom moest de schutterij hare diensten bewijzen, doch nu niet om tot eerewacht of begeleiding van den Vorst te strekken, maar om orde en regel te handhaven, terwijl men den gevreesd en dwingeland zocht te stuiten in zijne vaart. Wederom werd de geheele stad opgeroepen om deelgenoot van een groot schouwspel te zijn, doch nu niet om den koning hare vreugde te betoonen , maar om den despoot, die verwoestend om zich heengreep , te stuiten op zijnen zegetogt. Even als op 1 Mei waren ook op 7 Mei spoedig vele vreemdelingen binnen de nijvere veste bijeen, doch nu niet om werkelooze toeschouwers te zijn, maar om mede de handen uit te steken en te redden, wat uit de klaauwen van den verwoester kon gered worden.
Evenwel, menschelijke krachten vermogten niets tegen het geweld des vuurs , dat door hevige dwarlwinden voortgejaagd, en door de langdurige droogte begunstigd al verder en verder zich verspreidde. De brand nam steeds toe, te meer daar er vooral uit gebrek aan water bijna aan geen blusschen te denken viel, en ofschoon er bij een opkomend onweder een vrij overvloedigen regen viel, had die evenmin eene gunstige uitwerking als de brandspuiten, die door de bedienende manschappen waren verlaten geworden, wilden zij zelve niet in de vlammen omkomen. Hulp aan anderen te bewijzen werd dan ook allengs minder, daar zelfbehoud aller kracht en inspanning vorderde. De brandweer uit de naburige gemeenten mogt al opkomen, ook deze kon weinig of niets uitrigten en alleen de spuit van het bijgelegene Hengelo mogt nog eenige voldoening smaken, doordat zij eene fabriek - de groote katoenspinnerij, die ook reeds door het vuur was aangetast, redde.
Naar alle zijden werden telegrammen en boden afgezonden, en de zware rookkolommen, die men tot op een afstand van drie uren ontwaardde , en die aanvankelijk aan een gewonen veenbrand deden denken, bevestigde de waarheid dier berigten.
De eerste telegram, die ten 3 ure te Deventer ontvangen werd, luidde kortaf: “Enschedé staat aan alle kanten in brand, " en weldra werd ook den heer Commissaris des Konings berigt van bet onheil gegeven met dezelfde korte mededeeling. Deze laatste begaf zich onmiddellijk derwaarts en wat hij bij zijne komst zag, was alleen de bevestiging van de woorden der onderscheidene vlugtelingen : “Enschedé bestaat niet meer."
Des avonds ten 9 ure had het vuur voor een groot gedeelte zijne taak volbragt en was het alleen gemis aan brandstoffen, die den koning der verschrikking zijn verwoestenden arbeid deed eindigen. Er waren geene huizen meer om aan te tasten, bijna geene fabrieken meer om te vernielen, geene openbare gebouwen meer aanwezig om ze te verdelgen.
Op de website van het gemeentearchief zijn fragmenten van getuigenverslagen te vinden. Complete verslagen zijn via email aan te vragen.
Een van de ooggetuigen was Hermanus Gerardus Hartman Jakobusz (1831-1894). In de brochure Feest en Ramp doet hij verslag van hetgeen zich op 7 mei 1962 heeft afgespeeld. Hieronder een fragment:
Het was op den middag van den 7 Mei dat de brand ontdekt werd. De berigten , die wij inwonnen, omtrent de plaats zoowel als de oorzaak van het ontstaan, waren te uiteenloopend , dan dat wij nu reeds met zekerheid een en ander zouden nederschrijven. De eene sprak van eene armoedige woning in de Kalanderstraat, de andere van een klein huisje in de Gulanenstraat , een derde van een schamel verblijf op den weg naar Knalhutte en een vierde noemde zelfs niet eens een woning, huisje of verblijf, maar wees de openbare straat aan, als de plaats waar de brand ontstond. Hier verhaalde men dat de schoorsteen het eerst vlam had gevat, daar zeide men dat het vuur van den haard zich aan den grond had medegedeeld, ginds sprak men van de gloeijende cintels , die de naburige daken had aangestoken, en elders wilde men in het onschuldig vermaak van eenige knapen, om de vroeger gebruikte guirlandes en versieringen te verbranden de oorzaak van het onheil zien. En dit alles werd later weder tegengesproken door de omstandigheid, dat een ongelukkige geboeid naar Almelo werd getransporteerd, als verdacht van misdadig den brand te hebben veroorzaakt. Doch onverschillig wat de oorzaak moge zijn, de uitkomst was zooveel te zekerder: .Enschedé werd in een puinhoop veranderd, en de 7 Mei 1862 is een dag geworden, die in de jaarboeken der stad ten eeuwigen dage eene treurige herinnering zal bewaren.
Ongelukkig genoeg woedde er dien dag een hevige wind , die telkens van rigting veranderde, en den brand zoo spoedig deed toenemen, dat aan geen blusschen of redden te denken viel. Naauwelijks had men een bedreigd punt beveiligd, of onverwachts sloeg de vlam op een ander met vernieuwde kracht naar buiten en vóór men hier den vuurgloed kon beteugelen, werd de hulp weer elders gevraagd, om daar ook te vergeefs te worden aangewend. Ja, zoo hevig en met zulk eene kracht werden de vlammen in de straten voortgejaagd, dat zelfs de brandspuiten, die spoedig in werking waren, niet langer konden bediend worden en de brandweer zich moest verwijderen, wilde zij zelve niet in het vuur omkomen. Wat men de vorige week als eene weldaad had aangemerkt, vermeerderde nu nog het onheil: het schoone weder had de grachten doen uitdroogen, en gebrek aan water ontzenuwde de pogingen tot redding. Wat de vorige week de vreugde had vermeerderd, (een bezoek van Koning Willem III aan Enschede) werkte nu de tot grootere uitgebreidheid der ramp: de guirlandes en het verdroogde groen waren eene begeerlijke en ligt verteerbare prooi voor het vuur en gaven de vlammen een nog hoogeren gloed. Wat de vorige week de gemoederen te meer had opgewekt tot feestelijke stemming, vermeerderde nu de droefheid en den angst; want alom was jammer en ellende op ieders gelaat te lezen, en duizenden dwaalden ontsteld en verslagen rond. Zij zagen het ontzettend schouwspel aan, en vergaten zelfs voor een oogenblik hun eigen leed, om de verpletterende ramp, die allen trof.
Doch loopen wij met onze beschouwingen het verhaal der ramp niet vooruit. Later zullen wij nog stof tot nadenken genoeg vinden.
Naauwelijks was de brand ontdekt of de klok, die zoowel tot zinnebeeld van vreugde als van droefheid wordt gebruikt, werd geluid. Zij, de verkondigster uit den hoogen toren, die weinig dagen te voren den volke had gepredikt, dat Neêrlandsch Koning de veste bezocht, riep de ingezetenen nu om getuige te zijn van een geheel ander tooneel. Een ander monarch, niet zoo edelmoedig en weldadig als Willem III, maar veel meer gevreesd en geducht zwaaide zijnen scepter en bereidde geene feestvreugde, maar ramp en droefheid voor de ontstelde bewoners. Wederom moest de schutterij hare diensten bewijzen, doch nu niet om tot eerewacht of begeleiding van den Vorst te strekken, maar om orde en regel te handhaven, terwijl men den gevreesd en dwingeland zocht te stuiten in zijne vaart. Wederom werd de geheele stad opgeroepen om deelgenoot van een groot schouwspel te zijn, doch nu niet om den koning hare vreugde te betoonen , maar om den despoot, die verwoestend om zich heengreep , te stuiten op zijnen zegetogt. Even als op 1 Mei waren ook op 7 Mei spoedig vele vreemdelingen binnen de nijvere veste bijeen, doch nu niet om werkelooze toeschouwers te zijn, maar om mede de handen uit te steken en te redden, wat uit de klaauwen van den verwoester kon gered worden.
Evenwel, menschelijke krachten vermogten niets tegen het geweld des vuurs , dat door hevige dwarlwinden voortgejaagd, en door de langdurige droogte begunstigd al verder en verder zich verspreidde. De brand nam steeds toe, te meer daar er vooral uit gebrek aan water bijna aan geen blusschen te denken viel, en ofschoon er bij een opkomend onweder een vrij overvloedigen regen viel, had die evenmin eene gunstige uitwerking als de brandspuiten, die door de bedienende manschappen waren verlaten geworden, wilden zij zelve niet in de vlammen omkomen. Hulp aan anderen te bewijzen werd dan ook allengs minder, daar zelfbehoud aller kracht en inspanning vorderde. De brandweer uit de naburige gemeenten mogt al opkomen, ook deze kon weinig of niets uitrigten en alleen de spuit van het bijgelegene Hengelo mogt nog eenige voldoening smaken, doordat zij eene fabriek - de groote katoenspinnerij, die ook reeds door het vuur was aangetast, redde.
Naar alle zijden werden telegrammen en boden afgezonden, en de zware rookkolommen, die men tot op een afstand van drie uren ontwaardde , en die aanvankelijk aan een gewonen veenbrand deden denken, bevestigde de waarheid dier berigten.
De eerste telegram, die ten 3 ure te Deventer ontvangen werd, luidde kortaf: “Enschedé staat aan alle kanten in brand, " en weldra werd ook den heer Commissaris des Konings berigt van bet onheil gegeven met dezelfde korte mededeeling. Deze laatste begaf zich onmiddellijk derwaarts en wat hij bij zijne komst zag, was alleen de bevestiging van de woorden der onderscheidene vlugtelingen : “Enschedé bestaat niet meer."
Des avonds ten 9 ure had het vuur voor een groot gedeelte zijne taak volbragt en was het alleen gemis aan brandstoffen, die den koning der verschrikking zijn verwoestenden arbeid deed eindigen. Er waren geene huizen meer om aan te tasten, bijna geene fabrieken meer om te vernielen, geene openbare gebouwen meer aanwezig om ze te verdelgen.
zondag 29 april 2012
Overijsselaars op reis (18): In het spoor van Napoleon.
In een groot artikel in de Twentsche Courant Tubantia onder de kop ‘Sappelen in het spoor van Napoleon’ vatten de auteurs Hennie Talens en Rob Wissink in enkele zinnen samen waar de hieronder beschreven reis per koets over gaat: ‘Het is 5 december 1812. Napoleon Bonaparte staat met zijn volledig ontredderde manschappen voor de Litouwse grens. Zijn Russische tocht is op een fiasco uitgelopen. Van de 400.000 soldaten waarmee hij begon zijn er nog 20.000 over. De Franse keizer vreest een couppoging en vertrekt halsoverkop naar Parijs om orde op zaken te stellen. In de bittere kou legt hij in dertien dagen en nachten 2300 kilometer af per slee en koets. Tweehonderd jaar na dato doen Twentse koetsiers en een Amsterdamse ‘Napoleon’ die tocht over.‘
Het idee voor de tocht is afkomstig van historicus Joost van Hövell tot Westerflier, de geestelijke vader van de expeditie. Hij doet onderzoek naar het reizen per koets in de negentiende eeuw en hij wilde de gedetailleerd beschreven vlucht uit Rusland graag eens over doen.
Vijf leden van de Twentse rijtuigvereniging Koets’n Keerls fungeren als koetsier en zitten op de bok van het in rond 1900 gebouwde rijtuig terwijl de als Napoleon verkleedde historicus in de koets plaatsneemt. Eén van de koetsiers bestuurt de vrachtwagen met een immense trailer, waarin ruimte is voor een keuken, slaapplaatsen en een mobiele paardenstal voor vijf paarden, inclusief hooizolder. Men reist iets minder primitief dan Napoleon destijds. Twee studentes reizen mee om verslag te doen van de tocht. De opbrengst gaat geheel – de deelnemers betalen hun onkosten zelf – naar een goed doel: Stichting Gichon, die zich inzet voor een jeugdtehuis voor slachtoffers van de kernramp in Tsjernobyl.
Voor koetsier Gerrit Haakmeester is het de tweede keer dat hij een dergelijke tocht maakt. In 1992 legde hij samen met anderen per koets de route af, die de Vriezenveense Rusluie altijd namen naar Sint-Petersburg om daar hun linnen te verkopen.
Afgelopen vrijdag ging men onder grote belangstelling en met veel ceremonieel vertoon van de start in Vilnius, de hoofdstad van Litouwen. Op 23 mei hoopt men na 2300 km in Meaux, vlakbij Parijs, aan te komen.
Volg de tocht op de website.
donderdag 26 april 2012
Regionale uitgaven 2012-8
Rubriek met aanschafinformaties voor collectioneurs in de bibliotheken van Overijssel, maar uiteraard ook voor iedere belangstellende.
Ga voor bestellingen (bibliotheken) naar Bicat Wise – Titels – Besteladministratie – Kies voor IAI’s – Week 2012-17
IAI’s 2012-8
Staphorst op de Catwalk : klederdracht uit de mode in de mode / een initiatief van : Gerard van Oosten, Annet van Strik, Greetje Kroonenburg-Kolk ... [et al.]. - LK mediasupport, 2012. – 240 p. – ISBN 9789078914006. - € 25,-
Modeshows met creaties van ontwerpers uit Staphorst en omgeving trokken veel belangstellenden. Er werden oorspronkelijke stukken klederdracht, gecombineerd met moderne kledingstukken getoond, maar ook klederdrachtstukken vermaakt tot eigentijdse mode en haute couture van Staphoster stoffen. Het enthousiasme voor het onderwerp heeft geleid tot dit boek. Met voorbeelden, uitleg, patronen en ideeën. Typisch Staphorster gebruiken worden getoond op de DVD achter in het boek. Het project 'Tradities' heeft kinderen geïnspireerd om ouderen in de gemeente Staphorst te laten vertellen over vroeger en dit is digitaal door hen vastgelegd.
Poëzie, zo moeilijk nie : verzamelde verzen / Herman Finkers. - Amsterdam : Rap, 2012. - 190 p. – ISBN 9789400401242. - € 14,90
In 2011 ontving Herman Finkers de Groenman Taalprijs voor goed en creatief gebruik van de Nederlandse taal. Reden voor deze heruitgave van versjes en liedteksten. Finkers: ‘Als je heel diep over iets nadenkt dan kom je altijd uit op iets wat niet klopt. Probeer maar eens, klopt altijd.’
Wat steet doar op 't huus? : geveltekens in Oost-Nederland / Jan Bornebroek. - De Heurne : Geunhuis Producties, 2012. - 204 p. – ISBN 9789079864171. – ca. 35 euro
Afbeeldingen van circa zeshonderd verschillende in Twente en de Achterhoek voorkomende geveltekens met daarbij voor zover te achterhalen de verklaring van de op de geveltekens voorkomende motieven en de daarmee samenhangende symboliek.
De extra dimensie van het platteland : sporen van magie, volksgeloof en volksgeneeskunst in het oosten van Nederland / Bornebroek, Jan. - De Heurne : Geunhuis Producties, 2012. - 142 p. - ISBN
9789079864188. - € 19,90
Magie, volksgeloof en volksgeneeskunde en daarmee samenhangende gebruiken, rituelen en symboliek speelden een belangrijke rol op het platteland. In dit boek worden hier vele voorbeelden van beschreven. Aan bod komen onder meer geveltekens, kruisen, stenen, huisornamenten, bomen, planten en kruiden.
Van heidezuiveraar tot vogelaar : 'De natuur is het onvervangbare meubilair in het huis waarin wij allen gelukkig wonen' / onder red. van Jan Vos en Janny Niehoff. - Staphorst : Natuurbeschermingsvereniging IJhorst en Staphorst, 2011. - 96 p. - € 12,50
Jubileumboek over de Natuurbeschermingsvereniging IJhorst-Staphorst e.o. met verhalen, herinneringen en interviews en artikelen over de natuur rond Staphorst en wijde omgeving.
Wie is die man? : Klaas Schilder in de eenentwintigste eeuw / onder red. van: Marius van Rijswijk ... [et al.]. - Barneveld : Vuurbaak, 2012. - 331 p. – ISBN 9789055604715. - € 24,75
Veertien artikelen van verschillende auteurs over de voorman van de Vrijmaking. Het boek staat onder redactie van theologie-studenten, die een nieuwe invalshoek zochten ten aanzien van deze veelbeschreven persoon. Het antwoord op de vraag ‘Wie is die man?’ blijkt te zijn: een diepgelovig en begaafd denker, met een brede blik op de wereld.
Haar gerucht gehoord : uit het leven van ds. D.Th. Keck / [bijdr. van H. Hille en J. Mulder]. - Staphorst : Hersteld Hervormde Gemeente Staphorst, 2011. - 120 p. - € 12,50
Biografie van de Staphorster predikant (1930-1943), die volgens de samenstellers richtinggevend is geweest voor de hervormde gemeente in Staphorst.
StraatnamenLexicon : Gemeente Hellendoorn / samenst. R. Smit. – 2011. - 216 p. - € 21,50
De betekenis en achtergrond van de straatnamen in de gemeente Hellendoorn-Nijverdal wordt uit de doeken gedaan.
Jaarboek 2012 Vereniging Heemkunde Ootmarsum. - Jrg. 29 (2012). - Ootmarsum : Vereniging Heemkunde Ootmarsum en Omstreken, 2012. - 108 p. – ISBN 9789073965003. - € 15,50
Artikelen over onderwerpen uit de geschiedenis van Ootmarsum, met ook aandacht voor het recente verleden, afgewisseld met foto’s en gedichten en een kroniek over 2011.
Bommen op Diffelen : 28 november 1944 / Jan Altena. - Hardenberg, Uitgeverij en Boekhandel Heijink, 2012. - 47 p. – ISBN 9789491391019. - € 9,95
In de nacht van 28 november 1944 wordt een Engelse Mosquito geraakt en laat om gewicht te verliezen en daarmee hoogte te kunnen houden haar bommen vallen op Diffelen, waarbij een aantal boerderijen getroffen worden.
Ga voor bestellingen (bibliotheken) naar Bicat Wise – Titels – Besteladministratie – Kies voor IAI’s – Week 2012-17
IAI’s 2012-8
Staphorst op de Catwalk : klederdracht uit de mode in de mode / een initiatief van : Gerard van Oosten, Annet van Strik, Greetje Kroonenburg-Kolk ... [et al.]. - LK mediasupport, 2012. – 240 p. – ISBN 9789078914006. - € 25,-
Modeshows met creaties van ontwerpers uit Staphorst en omgeving trokken veel belangstellenden. Er werden oorspronkelijke stukken klederdracht, gecombineerd met moderne kledingstukken getoond, maar ook klederdrachtstukken vermaakt tot eigentijdse mode en haute couture van Staphoster stoffen. Het enthousiasme voor het onderwerp heeft geleid tot dit boek. Met voorbeelden, uitleg, patronen en ideeën. Typisch Staphorster gebruiken worden getoond op de DVD achter in het boek. Het project 'Tradities' heeft kinderen geïnspireerd om ouderen in de gemeente Staphorst te laten vertellen over vroeger en dit is digitaal door hen vastgelegd.
Poëzie, zo moeilijk nie : verzamelde verzen / Herman Finkers. - Amsterdam : Rap, 2012. - 190 p. – ISBN 9789400401242. - € 14,90
In 2011 ontving Herman Finkers de Groenman Taalprijs voor goed en creatief gebruik van de Nederlandse taal. Reden voor deze heruitgave van versjes en liedteksten. Finkers: ‘Als je heel diep over iets nadenkt dan kom je altijd uit op iets wat niet klopt. Probeer maar eens, klopt altijd.’
Wat steet doar op 't huus? : geveltekens in Oost-Nederland / Jan Bornebroek. - De Heurne : Geunhuis Producties, 2012. - 204 p. – ISBN 9789079864171. – ca. 35 euro
Afbeeldingen van circa zeshonderd verschillende in Twente en de Achterhoek voorkomende geveltekens met daarbij voor zover te achterhalen de verklaring van de op de geveltekens voorkomende motieven en de daarmee samenhangende symboliek.
De extra dimensie van het platteland : sporen van magie, volksgeloof en volksgeneeskunst in het oosten van Nederland / Bornebroek, Jan. - De Heurne : Geunhuis Producties, 2012. - 142 p. - ISBN
9789079864188. - € 19,90
Magie, volksgeloof en volksgeneeskunde en daarmee samenhangende gebruiken, rituelen en symboliek speelden een belangrijke rol op het platteland. In dit boek worden hier vele voorbeelden van beschreven. Aan bod komen onder meer geveltekens, kruisen, stenen, huisornamenten, bomen, planten en kruiden.
Van heidezuiveraar tot vogelaar : 'De natuur is het onvervangbare meubilair in het huis waarin wij allen gelukkig wonen' / onder red. van Jan Vos en Janny Niehoff. - Staphorst : Natuurbeschermingsvereniging IJhorst en Staphorst, 2011. - 96 p. - € 12,50
Jubileumboek over de Natuurbeschermingsvereniging IJhorst-Staphorst e.o. met verhalen, herinneringen en interviews en artikelen over de natuur rond Staphorst en wijde omgeving.
Wie is die man? : Klaas Schilder in de eenentwintigste eeuw / onder red. van: Marius van Rijswijk ... [et al.]. - Barneveld : Vuurbaak, 2012. - 331 p. – ISBN 9789055604715. - € 24,75
Veertien artikelen van verschillende auteurs over de voorman van de Vrijmaking. Het boek staat onder redactie van theologie-studenten, die een nieuwe invalshoek zochten ten aanzien van deze veelbeschreven persoon. Het antwoord op de vraag ‘Wie is die man?’ blijkt te zijn: een diepgelovig en begaafd denker, met een brede blik op de wereld.
Haar gerucht gehoord : uit het leven van ds. D.Th. Keck / [bijdr. van H. Hille en J. Mulder]. - Staphorst : Hersteld Hervormde Gemeente Staphorst, 2011. - 120 p. - € 12,50
Biografie van de Staphorster predikant (1930-1943), die volgens de samenstellers richtinggevend is geweest voor de hervormde gemeente in Staphorst.
StraatnamenLexicon : Gemeente Hellendoorn / samenst. R. Smit. – 2011. - 216 p. - € 21,50
De betekenis en achtergrond van de straatnamen in de gemeente Hellendoorn-Nijverdal wordt uit de doeken gedaan.
Jaarboek 2012 Vereniging Heemkunde Ootmarsum. - Jrg. 29 (2012). - Ootmarsum : Vereniging Heemkunde Ootmarsum en Omstreken, 2012. - 108 p. – ISBN 9789073965003. - € 15,50
Artikelen over onderwerpen uit de geschiedenis van Ootmarsum, met ook aandacht voor het recente verleden, afgewisseld met foto’s en gedichten en een kroniek over 2011.
Bommen op Diffelen : 28 november 1944 / Jan Altena. - Hardenberg, Uitgeverij en Boekhandel Heijink, 2012. - 47 p. – ISBN 9789491391019. - € 9,95
In de nacht van 28 november 1944 wordt een Engelse Mosquito geraakt en laat om gewicht te verliezen en daarmee hoogte te kunnen houden haar bommen vallen op Diffelen, waarbij een aantal boerderijen getroffen worden.
Abonneren op:
Posts (Atom)
























