Overijsselaars op reis (18): In het spoor van Napoleon.

In een groot artikel in de Twentsche Courant Tubantia onder de kop ‘Sappelen in het spoor van Napoleon’ vatten de auteurs Hennie Talens en Rob Wissink in enkele zinnen samen waar de hieronder beschreven reis per koets over gaat: ‘Het is 5 december 1812. Napoleon Bonaparte staat met zijn volledig ontredderde manschappen voor de Litouwse grens. Zijn Russische tocht is op een fiasco uitgelopen. Van de 400.000 soldaten waarmee hij begon zijn er nog 20.000 over. De Franse keizer vreest een couppoging en vertrekt halsoverkop naar Parijs om orde op zaken te stellen. In de bittere kou legt hij in dertien dagen en nachten 2300 kilometer af per slee en koets. Tweehonderd jaar na dato doen Twentse koetsiers en een Amsterdamse ‘Napoleon’ die tocht over.‘

Het idee voor de tocht is afkomstig van historicus Joost van Hövell tot Westerflier, de geestelijke vader van de expeditie. Hij doet onderzoek naar het reizen per koets in de negentiende eeuw en hij wilde de gedetailleerd beschreven vlucht uit Rusland graag eens over doen.
Vijf leden van de Twentse rijtuigvereniging Koets’n Keerls fungeren als koetsier en zitten op de bok van het in rond 1900 gebouwde rijtuig terwijl de als Napoleon verkleedde historicus in de koets plaatsneemt. Eén van de koetsiers bestuurt de vrachtwagen met een immense trailer, waarin ruimte is voor een keuken, slaapplaatsen en een mobiele paardenstal voor vijf paarden, inclusief hooizolder. Men reist iets minder primitief dan Napoleon destijds. Twee studentes reizen mee om verslag te doen van de tocht. De opbrengst gaat geheel – de deelnemers betalen hun onkosten zelf – naar een goed doel: Stichting Gichon, die zich inzet voor een jeugdtehuis voor slachtoffers van de kernramp in Tsjernobyl.

Voor koetsier Gerrit Haakmeester is het de tweede keer dat hij een dergelijke tocht maakt. In 1992 legde hij samen met anderen per koets de route af, die de Vriezenveense Rusluie altijd namen naar Sint-Petersburg om daar hun linnen te verkopen.
Afgelopen vrijdag ging men onder grote belangstelling en met veel ceremonieel vertoon van de start in Vilnius, de hoofdstad van Litouwen. Op 23 mei hoopt men na 2300 km in Meaux, vlakbij Parijs, aan te komen.

Volg de tocht op de website.

Regionale uitgaven 2012-8

Rubriek met aanschafinformaties voor collectioneurs in de bibliotheken van Overijssel, maar uiteraard ook voor iedere belangstellende.

Ga voor bestellingen (bibliotheken) naar Bicat Wise – Titels – Besteladministratie – Kies voor IAI’s – Week 2012-17

IAI’s 2012-8

Staphorst op de Catwalk : klederdracht uit de mode in de mode / een initiatief van : Gerard van Oosten, Annet van Strik, Greetje Kroonenburg-Kolk ... [et al.]. - LK mediasupport, 2012. – 240 p. – ISBN 9789078914006. - € 25,-

Modeshows met creaties van ontwerpers uit Staphorst en omgeving trokken veel belangstellenden. Er werden oorspronkelijke stukken klederdracht, gecombineerd met moderne kledingstukken getoond, maar ook klederdrachtstukken vermaakt tot eigentijdse mode en haute couture van Staphoster stoffen. Het enthousiasme voor het onderwerp heeft geleid tot dit boek. Met voorbeelden, uitleg, patronen en ideeën. Typisch Staphorster gebruiken worden getoond op de DVD achter in het boek. Het project 'Tradities' heeft kinderen geïnspireerd om ouderen in de gemeente Staphorst te laten vertellen over vroeger en dit is digitaal door hen vastgelegd.

Poëzie, zo moeilijk nie : verzamelde verzen / Herman Finkers. - Amsterdam : Rap, 2012. - 190 p. – ISBN 9789400401242. - € 14,90

In 2011 ontving Herman Finkers de Groenman Taalprijs voor goed en creatief gebruik van de Nederlandse taal. Reden voor deze heruitgave van versjes en liedteksten. Finkers: ‘Als je heel diep over iets nadenkt dan kom je altijd uit op iets wat niet klopt. Probeer maar eens, klopt altijd.’

Wat steet doar op 't huus? : geveltekens in Oost-Nederland / Jan Bornebroek. - De Heurne : Geunhuis Producties, 2012. - 204 p. – ISBN 9789079864171. – ca. 35 euro

Afbeeldingen van circa zeshonderd verschillende in Twente en de Achterhoek voorkomende geveltekens met daarbij voor zover te achterhalen de verklaring van de op de geveltekens voorkomende motieven en de daarmee samenhangende symboliek.

De extra dimensie van het platteland : sporen van magie, volksgeloof en volksgeneeskunst in het oosten van Nederland / Bornebroek, Jan. - De Heurne : Geunhuis Producties, 2012. - 142 p. - ISBN
9789079864188. - € 19,90

Magie, volksgeloof en volksgeneeskunde en daarmee samenhangende gebruiken, rituelen en symboliek speelden een belangrijke rol op het platteland. In dit boek worden hier vele voorbeelden van beschreven. Aan bod komen onder meer geveltekens, kruisen, stenen, huisornamenten, bomen, planten en kruiden.

Van heidezuiveraar tot vogelaar : 'De natuur is het onvervangbare meubilair in het huis waarin wij allen gelukkig wonen' / onder red. van Jan Vos en Janny Niehoff. - Staphorst : Natuurbeschermingsvereniging IJhorst en Staphorst, 2011. - 96 p. - € 12,50

Jubileumboek over de Natuurbeschermingsvereniging IJhorst-Staphorst e.o. met verhalen, herinneringen en interviews en artikelen over de natuur rond Staphorst en wijde omgeving.

Wie is die man? : Klaas Schilder in de eenentwintigste eeuw / onder red. van: Marius van Rijswijk ... [et al.]. - Barneveld : Vuurbaak, 2012. - 331 p. – ISBN 9789055604715. - € 24,75

Veertien artikelen van verschillende auteurs over de voorman van de Vrijmaking. Het boek staat onder redactie van theologie-studenten, die een nieuwe invalshoek zochten ten aanzien van deze veelbeschreven persoon. Het antwoord op de vraag ‘Wie is die man?’ blijkt te zijn: een diepgelovig en begaafd denker, met een brede blik op de wereld.

Haar gerucht gehoord : uit het leven van ds. D.Th. Keck / [bijdr. van H. Hille en J. Mulder]. - Staphorst : Hersteld Hervormde Gemeente Staphorst, 2011. - 120 p. - € 12,50

Biografie van de Staphorster predikant (1930-1943), die volgens de samenstellers richtinggevend is geweest voor de hervormde gemeente in Staphorst.

StraatnamenLexicon : Gemeente Hellendoorn / samenst. R. Smit. – 2011. - 216 p. - € 21,50

De betekenis en achtergrond van de straatnamen in de gemeente Hellendoorn-Nijverdal wordt uit de doeken gedaan.

Jaarboek 2012 Vereniging Heemkunde Ootmarsum. - Jrg. 29 (2012). - Ootmarsum : Vereniging Heemkunde Ootmarsum en Omstreken, 2012. - 108 p. – ISBN 9789073965003. - € 15,50

Artikelen over onderwerpen uit de geschiedenis van Ootmarsum, met ook aandacht voor het recente verleden, afgewisseld met foto’s en gedichten en een kroniek over 2011.

Bommen op Diffelen : 28 november 1944 / Jan Altena. - Hardenberg, Uitgeverij en Boekhandel Heijink, 2012. - 47 p. – ISBN 9789491391019. - € 9,95

In de nacht van 28 november 1944 wordt een Engelse Mosquito geraakt en laat om gewicht te verliezen en daarmee hoogte te kunnen houden haar bommen vallen op Diffelen, waarbij een aantal boerderijen getroffen worden.

Canadees fotoarchief Faces of War bevat ook Overijsselse foto's

Dankzij een blogpost van collega-blogger Groninganus (interessant blog!) maakte ik kennis met de Canadese website Faces of War, dat een fotoarchief bevat van meer dan 2600 foto’s bevat, die gemaakt zijn tijdens de Canadese opmars in West-Europa in 1945. Onder de honderden foto’s over Nederland bevinden zich ook enkele tientallen foto’s uit Overijssel.

Foto: Intocht in Zwolle van de 7th Canadian Infantry Brigade op 14 April 1945.


Je kunt het best zoeken via Advanced search, dan Location aanklikken, en op pagina 3 en 4 de Nederlandse plaatsen aanklikken. Vervolgens geen Enter, maar klikken op Submit.

De Overijsselse plaatsen waarvan foto’s te vinden zijn: Almelo, Balkbrug, Bathmen, Dalfsen, Dortherhoek, Hengelo, Holten, Rijssen, Wierden, Zwolle.

Verdwijnen er wel of geen kernen in Overijssel?

Nutter is één van de 22 bedreigde kernen in Overijssel op de rode lijst van Plaatsengids.

Er was een mini-hype in het Overijssels nieuws deze week. De Plaatsengids publiceerde een rode lijst van verdwijnende kernen in Nederland. Hierop staan 22 Overijsselse kernen. De criteria om op de lijst te komen zijn o.a. het ontbreken van plaatsnaamborden en het niet meer in de Basisadministratie Adressen en Gebouwen (BAG) of in atlassen voorkomen.

De lijst omvat meer dan driehonderd namen van kernen in Nederland en bracht in diverse media en ook in Overijssel commotie teweeg. RTVOost pakte het bericht op en via camera en microfoon gingen voorzitter Anton Bosch van de Overijsselse Vereniging van Kleine Kernen (OVKK) en Martin Stevens, medewerker van Plaatsengids met elkaar in debat. De voorzitter vond dat de rode lijst de prullenbak in kon. Volgens hem bruist het in de kernen die op de lijst voorkomen juist van de activiteiten. En dat is volgens hem het belangrijkste criterium om vast te stellen of een kern een eigen identiteit bezit.

Plaatsengids is een prachtig initiatief van oprichter Frank van den Hoven en kent een aantal enthousiaste medewerkers. Er staan al meer dan 6000 plaatsen, gehuchten en buurtschappen in tekst en beeld gedetailleerd beschreven op de website, die wil uitgroeien tot het ‘ultieme topografische, cultuurhistorische en toeristische internetportaal over Nederland’.

De helft van de buurtschappen in ons land mist nog eigen plaatsnaamborden. Om dit kenmerk van identiteit te stimuleren, heeft Plaatsengids tegelijk met het publiceren van de rode lijst afgelopen donderdag een Plaatsnaambord Award ingesteld.

Drie nieuwe ‘historische’ websites in Overijssel

De afgelopen twee weken werden de hieronder websites gepresenteerd. Deels gaat het om nieuwe websites, deels om een flinke uitbreiding.

Polder Mastenbroek toen en nu

Op 12 april werd de nieuwe website Polder Mastenbroek gepresenteerd. De website bevat foto’s en verhalen over de polder Mastenbroek. Het zijn de verhalen van de mensen die er wonen, werken en leven en ze gaan over de polder, het vee, de boerderijen etc. De website bestaat uit twee gedeelten. Het linker gedeelte bevat de genoemde foto’s en verhalen uit het verleden, het rechter gedeelte informatie over de polder nù, b.v. nieuws, een kalender, foto’s en een blog.

Huis Breckelenkamp

Op 10 april werd de website van het Huis te Breckelenkamp uitgebreid met een digitaal archief. Hierdoor is nu veel informatie over dit Huis voor iedereen toegankelijk gemaakt. Wat kun je vinden in het digitale archief:
- Evenementen: concerten, open dagen en andere gebeurtenissen; affiches van evenementen die de afgelopen decennia in het Huis te Breckelenkamp hebben plaatsgevonden.
- Afbeeldingen: afbeeldingen die in dit archief zijn opgenomen worden op de een of andere manier exemplarisch geacht; zij zijn bijvoorbeeld van uitzonderlijke kwaliteit, markeren een tijdsbeeld of leggen een belangrijke gebeurtenis uit de geschiedenis van het Huis vast.
- Documenten: deze stukken, voornamelijk oude brieven, geven inzicht in de ontwikkelingen rond het Huis te Breckelenkamp sinds het begin van de 17e eeuw.
- Media: voornamelijk krantenberichten over ontwikkelingen rond het Huis te Breckelenkamp, concerten en open dagen.
- Ansichtkaarten: deze stammen voornamelijk uit de tijd dat het Huis in gebruik was als jeugdherberg.
Via de knop Categorieën is ook nog een grote hoeveelheid afbeeldingen, genealogische informatie, historische kaarten e.d. te vinden.

Hello Ootmarsum: lokale historie voor basisscholen

Op basisschool de Meander werd de website Hello Ootmarsum gelanceerd. De basis van deze site wordt gevormd door de teksten uit het boek over de lokale geschiedenis ‘Van Kennis naar Vriendschap’ dat is geschreven door de leden van de Ben Morshuisstichting. Leerkrachten van de groepen 5 tot en met 8 kunnen deze website gebruiken voor hun geschiedenislessen om daarmee een link te leggen tussen de vaderlandse geschiedenis en de lokale historie. Het is een interactieve website, die dus steeds gevuld kan worden met inbreng van de leerlingen in de vorm van werkstukken en projecten, maar ook bestaat er de mogelijkheid om filmpjes met ‘nieuwe’ geschiedenis of een andere kijk op gebeurtenissen toe te voegen aan de website. Het woord Hello is een afkorting van Historisch Elektronische Lokale Leeromgeving en dat leidde tot de naam van de website www.hello-ootmarsum.nl.

Uitbreiding website Wieiswieinoverijssel.nl

De website www.wiesiswieinoverijssel.nl is het afgelopen jaar dankzij financiële bijdrages van de provincie Overijssel en het Prins Bernhard Cultuurfonds stevig uitgebreid en bevat nu artikelen over meer dan 500 Overijsselaars. Om deze uitbreiding te markeren houden de Overijsselse Bibliotheek Dienst (OBD), Stadsarchief en Athenaeumbibliotheek (SAB) en het Historisch Centrum Overijssel (HCO) op donderdag 26 april een feestelijke bijeenkomst.

Aanwezigen krijgen deze middag in het Huis van Cultuur en Bestuur in Nijverdal een virtuele tour door de uitgebreide website met geïllustreerde levensbeschrijvingen van personen die van betekenis zijn geweest voor of in de provincie Overijssel.

Lezing Ad van Liempt
Annelies van der Zouwen en Matthijs Dicke, redacteuren van een serie met biografieën van Nederlandse ondernemers, vertellen meer over dit lopende project. De regionale journalist, publicist en programmamaker Ad van Liempt verzorgt deze middag bovendien een lezing met de titel: Waarom WIEISWIE in Overijssel? Omtrent de regionale biografie.

Om te testen hoe het met de Overijsselkennis van de aanwezigen is gesteld, wordt de middag afgesloten met een ludieke quiz over de Overijsselaars die een plekje hebben gekregen op www.wieiswieinoverijssel.nl.

Iedereen is welkom!
Iedereen is welkom om deze bijeenkomst in het Huis van Cultuur en Bestuur in Nijverdal bij te wonen. De bijeenkomst start om 14.30 uur en duurt tot 17.00 uur. Aanmelden kan tot uiterlijk maandag 23 april via info@obd.nl.

Twee prijzen Geertjan Lassche voor documentaire over voormalig Moluks kamp bij Rouveen

Geertjan Lassche heeft gisteren voor zijn documentaire ‘Vreemdelingen en Bijwoners’ de journalistieke vakprijs 'De Tegel' gekregen. Hij kreeg een Tegel in de categorie 'publieksprijs' en een Tegel in de categorie 'achtergrond'.



In 2011 maakte hij Vreemdelingen en Bijwoners over de opvang van Molukkers in het voormalige Kamp Conrad bij Rouveen. Het is een zowel indrukwekkend als pijnlijk verhaal over drieëntwintig Molukse gezinnen die tijdens de kampperiode (1954 – 1966) nauwelijks contact hadden met de bevolking. De documentaire werd na de première bij het Historisch Centrum Overijssel uitgezonden bij RTV Oost en werd genomineerd voor de journalistieke jaarprijs De Tegel. Gisteren ontving hij dus twee prijzen voor deze documentaire.

Regisseur en journalist Geertjan Lassche maakt (film)documentaires en reportages. Persoonlijk was ik (als wielerliefhebber) onder de indruk van zijn documentaire Thomas Dekker: Niemand kent mij. Hij maakte al eerder naam met enkele historische documentaires die geregeld leidden tot nieuwe inzichten en onthullingen. Daaronder zijn ‘God Bless Montgomery’ (over de rol van de Poolse militairen bij de slag om Arnhem), 'Het was maar een mof’ (over een Duitse soldaat die twee Nederlandse kinderen redde) en 'Nooit meer laf' (over verzetsman Gerrit Gunnink die in 2009 onthult dat de KP Meppel de onderduiker Pieter Hoppen heeft geëxecuteerd, naar later bleek ten onrechte).

Voor wie de documentaire over Kamp Conrad nog niet gezien heeft: een aanrader!