donderdag 13 augustus 2009

Museum van het Twents in wording

Wanneer je een museum van de Twentse taal gaat oprichten met als doel alle Twentse taaluitingen te inventariseren, registreren en waar mogelijk te verzamelen erken je impliciet dat het bergafwaarts gaat met het Twents als dagelijks gesproken taal. Dat laatste wordt ook bevestigd door voorzitter Jan van Alsté van de Oudheidkamer Twente en Goaitsen van der Vliet, uitgever van streektaalboeken. Volgens hen moet een op te richten Twentse Taalbank er voor zorgen dat de kennis van dit culturele erfgoed niet verloren gaat. Het gaat om het in kaart brengen van alle uitingen, dus naast boeken en tijdschriften ook cd’s met regionale muziek, Twentse revues, gesproken woord, films en reclames etc. Van der Vliet, die de taalbank moet gaan leiden, wil er overigens niet echt een museum van maken. Het moet een kennisinstituut worden, waar niet alleen verzameld, maar ook geregistreerd wordt waar zich elders materiaal bevindt. En daaraan gekoppeld een website waarop alles voor iedereen toegankelijk wordt gemaakt.
De Twentsche Courant Tubantia besteedde vanochtend een voorpagina-artikel en de pagina’s 2 en 3 aan dit ambitieuze plan.


Afbeelding: Alle Twentse taaluitingen zullen worden verzameld.

Op zich is het een mooi streven en gelukkig zijn er (nog) vele vervroegde uittreders die graag wat om handen willen hebben. Prachtig dus. Tenslotte hanteert de OBD t.a.v. haar eigen Overijssel Collectie de doelstelling dat er zo compleet mogelijk boeken en andere media over Overijssel verzameld worden. Hoewel, soms moet je besluiten dat bepaald materiaal beter op één punt bij elkaar gebracht kan worden. Zo heeft de OBD haar omvangrijke videocollectie via het Audiovisueel Documentatiecentrum Overijssel aan het HCO geschonken.

Bij de toekomstige taalbank zal het Tweanter Brulfteleed, het oudste Twentse gedicht, niet ontbreken. Johan Gigengack schreef hier in 1958 in Twenterlaand en –leu en –sproake over:
Jan Bernard Blydenstein (1756-1826), fabrikeur en maire (börgemeister) van Eansche ( 1811-1813) dichen biej geleagenheed van 't houwlik van Catharina Blydenstein en Herman Stroink 't "Tweanter Brulfteleed". 't HouwIik wör slötten oop de 25 Juni 1812, kot vuurdat de Fraanske soldaoten in 1813 duur de verbonden en (Kozakken) oet oons laand wadden veansterd. Blydenstein hef d'r vuur zaorgt, dat' n antal interessaante Tweanske weurde bewaard zint blewwen, dee aans verloren wadden gaon. 't Is daorbiej 't ooldste stuk in de Tweantske spraok, wat wiej riek zint. Al met al dus wisse wal van betaansie.


Afbeelding: Het Tweanter Brulfteleed uit de Overijsselsche Almanak 1836. Erop klikken voor vergroting.

maandag 10 augustus 2009

Stichting Historische Projecten Hardenberg zet foto’s op Flickr



Pas heb ik nog aandacht besteed aan archieven, musea en andere instellingen die foto’s op Flickr plaatsen en vanmorgen ontving ik een bericht van de Stichting Historische Projecten Hardenberg dat ook zij hiermee begonnen zijn.
De stichting gaf al eerder Monumenten in de gemeente Hardenberg en Toen geluk nog heel gewoon was, deel 1 uit. Voor de laatste uitgave maakten ze gebruik van diaseries aan hen geschonken door de nabestaanden van (amateur)fotografen. Voor een volgend deel van Toen geluk nog heel gewoon was is men bezig dia’s te selecteren en informatie te verzamelen over de foto’s. En natuurlijk is Flickr daar het aangewezen instrument voor.
Degenen die (nog) geen Yahoo-account hebben, kunnen ook gewoon op de website van de stichting reageren.

Een mooi initiatief!

zondag 9 augustus 2009

Digitaal Erfgoed meter augustus 2009



Een jaar of tien geleden raakten archieven, musea, erfgoedinstellingen, bibliotheken met bijzondere collecties ervan overtuigd dat hen, door de nieuwe mogelijkheden die het internet bood, een bijzondere taak wachtte: het digitaliseren van hun collecties. Als belangrijkste voordeel werd gezien, dat de objecten nog maar één keer gescand of gefotografeerd en gedigitaliseerd hoefden te worden, waarna ze veilig konden worden opgeborgen. De digitale weergave kwam vervolgens voor iedereen beschikbaar en niet, zoals voorheen, alleen voor de enkeling die de weg wist in archief of museum.

Honderden projecten zijn inmiddels uitgevoerd. Beeldbanken, erfgoedportalen, virtueel bezoek aan collecties, genealogische databanken kwamen beschikbaar. Jammer dat er vaak éénmalig subsidie verstrekt werd, waardoor succesvolle voorbeeldprojecten niet verder kwamen dan de eerste stap en de beoogde uitrol achterwege bleef omdat het geld op was. Meestal werd zo’n project dan nog wel geadopteerd door een instelling, maar veel voortgang zat er niet meer in. Gelukkig zijn een aantal projecten wel blijven doorgroeien, het Geheugen van Nederland en GenLias bijvoorbeeld om twee voorbeelden te noemen die me het eerst te binnen schieten.

Digitaal Erfgoed Nederland (DEN) – het nationale kenniscentrum voor ICT in het cultureel erfgoed – houdt een Digitaal Erfgoed meter bij, die vorige week weer met een update kwam. De Digitaal Erfgoed meter laat zien welke projecten momenteel lopen, welke zijn afgesloten en welke op stapel staan om uitgevoerd te worden. Het gaat om digitalisering van kranten, beeldbanken, erfgoedportals, erfgoedthesauri en nog veel meer. Grasduinen in de erfgoedmeter levert (althans voor mij) verrassende onbekende websites op en helaas ook de projecten die een zachte dood zijn gestorven.

zaterdag 8 augustus 2009

Historische foto's op Flickr

Wie dit weblog bezoekt weet dat ik graag (nieuwe) lijstjes maak, waarbij ik over een bepaald onderwerp informatie verzamel en dat vervolgens op een rij zet. Voorbeelden: Welke Overijsselse wielrenners hebben de Tour gereden, wat is de aantrekkelijkste en de minst aantrekkelijke gemeente van Overijssel, welke festivals en evenementen zijn er zomer 2009 in Overijssel, wat zijn de belangrijkste beeldbanken en fotoarchieven op internet, welke canons zijn op internet te vinden (deze lijst moet alweer aangevuld worden).


Historische foto op Flickr: Pastoor in een ezelkar (1890)

Als anderen dergelijke lijsten maken verwijs ik daar graag naar. De Digitale archivaris maakte een opsomming van collecties met historische foto’s die tot nu toe op Flickr zijn gezet. Hij heeft allerlei initiatieven op dit gebied mooi op een rij gezet en het is een lange lijst geworden. Zeer de moeite waard om te bekijken.

woensdag 5 augustus 2009

Historie van de tabaksindustrie in Ootmarsum



Ootmarsum is één van de oudste plaatsen van Twente en was lange tijd ook één van de belangrijkste. Bij de aanleg van spoorlijnen werd Ootmarsum vergeten en werd het een slapend stadje. Na een grondige renovatie en restauratie van het stadscentrum is het nu een toeristische trekpleister. Door de slechte verbindingen werd er weinig industrie gevestigd in Ootmarsum. Een uitzondering vormde de tabaksindustrie. Ootmarsum telde opmerkelijk veel tabaksfabrieken en sigarenmakerijen en de laatste nog zelfstandige tabaksfabriek in Nederland (Heupink & Bloemen) staat in Ootmarsum.

Het 240 pagina’s dikke Historie van de tabaksindustrie in Ootmarsum, uitgegeven door de Ben Morshuis Stichting en geschreven door Ben Morshuis, Harrie Oude Elberink en Hans Bolscher, gaat achtereenvolgens over de tabaksteelt en –verwerking in het algemeen, alle sigaren- en tabaksfabrieken die Ootmarsum ooit gekend heeft, de detailhandel (sigarenwinkels e.d.), reclame, de merken, uitdrukkingen en gebruiken, een lijst van alle sigarenmakers en bedrijven in Ootmarsum en een aantal uitvoerige interviews.
In deze interviews komt niet alleen alles aan bod wat met de tabaksindustrie te maken heeft, maar ook het dagelijks leven tot honderd jaar terug wordt besproken.

Kortom: het boek is interessant voor Ootmarsummers die in de geschiedenis van hun woonplaats zijn geïnteresseerd, voor degenen die meer willen weten over de geschiedenis van de tabaksindustrie in het algemeen en voor geneaologen, vanwege de grote hoeveelheid namen en bijzonderheden die vermeld worden.

dinsdag 4 augustus 2009

‘Gratis’ stadswandelingen van o.a. Zwolle en Kampen op internet



In deze komkommertijd liggen de onderwerpen niet voor het oprapen. Toch kwam ik net iets zeer toepasselijks tegen. De zomer is nog niet voorbij en dus is het aanlokkelijk om op mooie dagen steden te bezoeken, incl. terrasbezoek etc.
Jan Geerling, die volgens eigen zeggen sinds kort behoort tot de categorie actieve post-actieven, oftewel ‘gouden genieters’, heeft tijdens vele stadswandelingen allerlei feiten en feitjes verzameld en veel foto’s gemaakt. Het verzamelde materiaal heeft hij op de website InZicht microtoerisme: stadswandelingen & geschiedenis gezet. Tot nu toe zijn van 15 Nederlandse steden (waaronder Zwolle en Kampen) gratis stadswandelingen te downloaden. Vooraf kun je de wandeling alvast virtueel maken met behulp van de beschrijvingen en foto’s op de website.

maandag 3 augustus 2009

Muziek uit het oosten (18): Willem Wilmink - Frekie

Een speciale rubriek – voor de liefhebbers van muziek. Van alles wat – in ’t Engels of in ’t plat. Goud en oud, nieuw of fout.


Frekie werd vooral bekend door Joost Prinsen. Maar in de jaren 90 trad Willem Wilmink op met Quasimodo en vertolkte daarbij zijn eigen werk. Tijdens de optredens zat Willem Wilmink het liefst achter een tafeltje met een glas bier. De foto bij het YouTube ‘filmpje’ is gemaakt tijdens een optreden bij de OBD.