De bruggen over de IJssel: historische filmbeelden

Vandaag is door het onvolprezen VPRO Geschiedenis een webpagina toegevoegd over met name de Overijsselse bruggen over de IJssel. Veel Polygoon-beelden van verschillende data, vóór, tijdens en na de Tweede Wereldoorlog.

Eerder, in 2004, besteedde VPRO Geschiedenis (Andere Tijden) ook al uitgebreid aandacht aan de opnamen in de omgeving van de Deventer IJsselbrug voor de film A Bridge too Far.

Onderzoek naar historische stadsstudie van Enschede en aanstelling hoogleraar regionale geschiedenis?

De datum waarop bovenstaand nieuws aangekondigd werd was 1 april. Toch komt het redelijk geloofwaardig over.
De Amerikaanse professor Lissa Roberts was per 1 maart aangesteld om de vakgroep Science Technology and Policy Studies (STePS) aan de UT Twente te gaan leiden.
Een jaar geleden werd er door o.a. de Oudheidkamer Twente en TwentseWelle gepleit voor de aanstelling van een bijzonder hoogleraar regionale geschiedenis aan de UT. Deze zou dan na professor Maarten Duijvendak (RUG) de tweede hoogleraar in Nederland zijn op dit speciale wetenschapsgebied.



In het UTnieuws van 1 april, jaargang 45, nr. 11 staat dit bericht:

Onderzoek naar stadsgeschiedenis
MOGELIJK NIEUWE LEERSTOEL
De MB-vakgroep Science Technology and Policy Studies (STePS) inventariseert dit voorjaar de mogelijkheden voor een historische stadsstudie van Enschede. Onderzoeksleider Lissa Roberts, hoogleraar lange termijn ontwikkeling van wetenschap en techniek, verwacht dat dit uitmondt in een gestructureerd onderzoeksprogramma en de aanstelling van een bijzonder hoogleraar regionale geschiedenis.
De opdracht voor de inventarisatie komt van de gemeente Enschede. Zij wil de ontwikkeling van de Twentse identiteit in kaart brengen om de publieke betrokkenheid bij stadsontwikkeling te versterken. Als eerste stap is de groep van hoogleraar Lissa Roberts gevraagd om een inventarisatie te maken van beschikbare bronnen, lokale expertise en belangstelling. De bedoeling is dat het historisch materiaal wordt ontsloten en kan worden gepresenteerd aan een breed geïnteresseerd publiek. Roberts verwacht de inventarisatie in juni klaar te hebben.
Naast de inventarisatie zal tevens advies worden uitgebracht over hoe het onderzoek naar de geschiedenis van Enschede verder moet worden ingericht, en welke vorm het moet krijgen. Roberts mikt op de ontwikkeling van een gestructureerd onderzoekprogramma met de aanstelling van een bijzonder hoogleraar regionale geschiedenis. Ze blikt voorzichtig vooruit: `Het moet geen smal wetenschappelijk programma zijn, maar het moet worden ingebed in de regio. Er zijn in Enschede veel mensen en verenigingen bezig met geschiedenis en erfgoed. Die moeten we erbij betrekken. Dit is een prachtige gelegenheid om te werken aan de ontwikkeling van de Twentse identiteit.'
De hoogleraar stelt zich bij het onderzoek meer voor dan de publicatie van een enkel historisch boek. Ze verwacht dat er ook producten ontwikkeld worden als onderwijsmodules en tentoonstellingen.

Of was het toch een 1 april grap…

Winnaars quiz rond Overijssels boek van het jaar 2009 bekend

Zoals beloofd hier de uitslag van de quiz die de OBD rond de verkiezing van het Overijssels boek van het jaar heeft georganiseerd.
De antwoorden op de vragen:
1. Kunst, katoen en kastelen: J.H. van Heek/ door Wim H. Nijhof
2. Teun
3. Hellendoorn

Uit de inzenders zijn drie winnaars geloot, zij hebben inmiddels bericht ontvangen en ontvangen als prijs een boek uit de genomineerden van 2009 en 2008.
De gelukkige winnaars zijn:
J. van Dijk uit Kampen
G. Nijhof uit Borne
A. Koolen uit Deventer

Tweede Wereldoorlog en Bevrijding o.a. bij RTVOost en HCO

Door het Historisch Centrum Overijssel in Zwolle wordt wordt op diverse manieren aandacht besteed aan de Tweede Wereldoorlog. Tot 7 mei loopt de tentoonstelling Vóór de vrede, Zwolle 1940-1945, die is gemaakt door leerlingen uit de 2e en 3e klas van de Thorbecke scholengemeenschap en is bedoeld voor leerlingen uit groep 7 en 8 van het basisonderwijs.
Op 9 april werd de expositie over Hans Georg Calmeyer (‘Dader of mensenredder?’) geopend.
Op 22 april vindt een symposium plaats onder de titel Daders, slachtoffers, omstanders: erfgoed en erfenis van de Tweede Wereldoorlog.
Het HCO beschikt ook over een grote Collectie Tweede Wereldoorlog.

RTV Oost zendt in de weel van 12 tot 16 april dagelijks om 21.50 en 22.50 een speciaal bevrijdingsjournaal uit, waarbij aan de hand van ooggetuigeverslagen en verhalen wordt teruggeblikt op de bevrijding van Overijssel.

Al eerder heb ik bericht over de activiteiten die de Bibliotheek Enschede organiseert.
Op 14 april, op de dag dat Zwolle 65 jaar geleden bevrijd werd, vindt in Bibliotheek Zwolle Stadshagen de try-out plaats van de nieuwste voorstelling van Theatergroep De Jonge Honden. Wie niet weg is, is gezien is een voorstelling over ondergedoken kinderen in oorlogstijd.

De OBD maakte al eerder een speciale website over de bevrijding van Overijssel.


Ook het eerste nummer van het nieuwe historische tijdschrift voor Overijssel Mijn Stad Mijn Dorp staat in het teken van de Tweede Wereldoorlog.

‘Het Boek van Rheeze en Diffelen’ is Overijssels boek van het jaar 2009

Vanavond werd in het Historisch Centrum Overijssel door Bert de Vries, directeur van het HCO, een oorkonde en een geldbedrag van 1000 euro uitgereikt aan de makers van Het boek van Rheeze & Diffelen, dat door een jury, bestaande uit journalisten en historici, werd verkozen tot Overijssels Boek van het Jaar 2009.



Als medeorganisator was ik al een paar dagen op de hoogte van de uitslag, des te leuker was het te zien hoe, naarmate de avond vorderde, de spanning werd opgebouwd. Na de interviews die Peter Schoof hield met de auteurs en het voorlezen van het juryrapport door juryvoorzitster Lamberthe de Jong, leken er nog steeds meerdere kandidaten te zijn. Grappig was dat de beide prijswinnende boeken ook de meeste bij de totstandkoming van de boeken betrokkenen naar het HCO hadden getrokken. Was vorig jaar het winnende boek het werk van één auteur, dit jaar wonnen juist boeken waaraan meerdere auteurs, illustratoren etc. hadden gewerkt.

Volgens de jury hebben de samenstellers van het Het boek van Rheeze & Diffelen, inwoners van beide buurtschappen, in samenwerking met Uitgeverij Heijink uit Hardenberg, ‘een voorbeeldig stukje geschiedschrijving geschapen van een oud agrarisch cultuurlandschap en de mensen die daarin door de eeuwen heen leefden en er vorm aan gaven. Met name de ‘papieren wandeling’ door beide dorpen verbindt op heel herkenbare wijze het verleden met het heden. Een door de fraaie vormgeving en uitvoering monumentaal boek voor een kleine gemeenschap. Maar niet alleen de kleine gemeenschap van Rheeze & Diffelen zal zich in de boek herkennen, maar iedereen in vergelijkbare kleine plattelandsgemeenschappen in Overijssel. Dit boek laat overtuigend zien dat geschiedenis haast letterlijk bij iedereen op de stoep voor het grijpen ligt’, aldus de jury.



Originaliteitsprijs voor De thesaurus van Gramsbergen.

Tijdens de verkiezing, georganiseerd door het Historisch Centrum Overijssel, de Overijsselse Bibliotheekdienst en Stadsarchief en Athenaeumbibliotheek, werd door de jury die naast Lamberthe de Jong bestond uit Gerard Lage Venterink, Ben Siemerink, Jan ten nHove en Michael Amtsman, de originaliteitsprijs toegekend aan het door de IJsselacademie te Kampen uitgegeven ‘De thesaurus van Gramsbergen’, een prachtig uitgegeven transcriptie van een medisch handboek met veel recepten uit de 17de eeuw, destijds samengesteld door regionale plattelandsdokters.
In het juryverslag staat onder meer: ‘Kosten noch moeite hoefden kennelijk te worden gespaard voor deze opmerkelijke proeve van minutieus historisch ‘monnikenwerk’.

De twee boeken werden gekozen uit een tiental boeken. Kijk hier voor de overige genomineerde boeken.

Ronde van Vlaanderen

Vanmiddag is ie er weer, Vlaanderens mooiste, in Vlaanderen ook bekend als Vlaamse hoogmis. Wat de Elfstedentocht is voor Nederlanders, is de Ronde voor Vlamingen. Weer afstemmen op Sporza dus, niet op de NOS. Beste jongens die Dijkstra en Ducrot, maar hun cliché’s (‘hier worden de mannen van de jongens gescheiden’) zijn niet meer om aan te horen. Liever luister ik naar de commentaren en interviews van Michel Wuyts, José De Cauwer, Karl Vannieuwkerke en naar de hobbelende (kasseien) stem van Renaat Schotte vanaf de motor: hun commentaren zijn uiterst deskundig en gelardeerd met droge humor.
De Belgische kranten zijn er de hele week al mee bezig. Nu Pozzato (ziek) niet meedoet, blijven er vier grote kanshebbers over: Cancellara, Boonen, en de momenteel in topvorm verkerende Breschel en Flecha. Er is ook een tweede garnituur dat voor een verassing kan zorgen: Stijn Devolder (winnaar van 2008 en 2009), Eisel (won vorige week Gent-Wevelgem), veteraan Hincapie, Gilbert (rijdt altijd sterk), de Italiaanse ‘Flandriën’ Ballan, Ivanov (hoe zwaarder de wedstrijd hoe beter hij fietst) en Björn Leukemans, de geheime tip van de Vlamingen. Nederlanders worden niet genoemd.

Er is een tijd geweest dat de Nederlanders wel meetelden. Ter illustratie hier een kort historisch overzicht:
Jaren 50: totaal 3x bij de eerste 10, één overwinning (Wim van Est, 1953).
Jaren 60: 10x bij de eerste 10, één overwinning (Jo de Roo, 1965)
Jaren 70: 15x bij de eerste 10, drie overwinningen (Evert Dolman, 1971; Cees Bal, 1974; Jan Raas, 1979)
Jaren 80: 17x bij de eerste 10, vier overwinningen (Hennie Kuiper, 1981; Jan Raas, 1983; Johan Lammerts, 1984; Adri van der Poel, 1986)
Jaren 90: 6x bij de eerste 10, geen overwinningen
Jaren 00: 11x bij de eerste 10, geen overwinningen.
De topjaren waren 1979, toen vijf Nederlanders bij de eerste 10 eindigden (Raas, van Katwijk, Schipper, Kuiper, Zoetemelk) en 1981, toen er een geheel Nederlands podium was (Kuiper, Pirard, Raas).
Zie ook VPRO/Geschiedenis.

Uiteraard willen we weten wie de meest succesvolle Overijsselse renner is. Drie keer raden. Heel goed, Hennie Kuiper. Hij finishte 3x bij de eerste 10 en won in 1981.
Ik kan ook nog een nummer 2 en 3 aanwijzen. Jos Lammertink werd begin jaren 80 onder meer 12e, 16e en 35e en begin jaren 90 werd Rob Harmeling 20e, 36e en 40e.
Het heeft weinig zin een klassement op te maken van de overige wielrenners uit Overijssel. Je moest het geluk hebben gehad in een ploeg te zitten, die werd uitgenodigd voor de Ronde, en dan moest je ook nog eens geselecteerd worden.
Vandaag doen liefst 23 Nederlanders mee aan de koers, waarvan drie Overijsselaars (allen Tukkers): Joost Posthuma, Tom Veelers en Tom Stamsnijder.

Zijn er Nederlanders, die vanmiddag voor een ereprijs gaan? – de hoofdprijs zit er niet in. Van de deelnemers vanmiddag hebben alleen Karsten Kroon en Martijn Maaskant al eens een top 10 klassering gehaald. Sterk reden in de Ronde in voorgaande jaren ook Sebastiaan Langeveld, Johnny Hoogerland en Nikki Terpstra. Ik gok op debutant Lars Boom vanmiddag als beste Nederlander. Overigens voor de echte wielerliefhebber is dit allemaal niet het belangrijkst, als er maar strijd geleverd wordt. Anders dan bij Milaan-San Remo, waar behalve het laatste halfuur niets te beleven valt, wordt in de Ronde tijdens de eerste helft van het parcours op de Oude Kwaremont, Taaienberg, Koppenberg en Eikenberg al bepaald wie er beter af kunnen stappen en wie doorgaan voor de overwinning.

Van over de Iessel: eerste digitale tijdschrift in Overijssel

Een tijdschrift dat alleen op internet verschijnt, dat was er nog niet in Overijssel. En het is ook nog een echt Overijssels tijdschrift want alle teksten zijn in een Overijssels dialect: het Twents, het Sallands of het Noordwest-Overijssels of in één van de locale varianten.

Van over de Iessel is een initiatief van de Schrieversbond Oaveriessel en van de dialectconsulenten van de IJsselacademie en TwentseWelle.

Waarom niet gewoon een blad uitgeven, zodat de bijdragen van de auteurs in gedrukte vorm verschijnen en daarmee ook echt ‘gepubliceerd’ zijn? Redacteur Bert Wolbert zegt er in de Twentsche Courant Tubantia het volgende over: ‘het digitale tijdschrift geeft schrijvers in dialect een podium en biedt ze een grotere kans om gelezen te worden’. Bovendien bestond er in Twente zelfs geen tijdschrift meer in papieren vorm, waarin dialectschrijvers konden publiceren. Het gat is nu opgevuld op een eigentijdse manier.

De redactie van het tijdschrift kende al wel soortgelijke digitale tijdschriften, die tot voorbeeld dienden. In de Stellingwerven (Zuidoost Friesland) is er al An de Liende en de Groningers hebben Dideldom.com

Het tijdschrift ‘verschijnt’ vier keer per jaar. Wie zich (uiteraard gratis) wil abonneren of zelf een bijdrage wil leveren kan daarvoor terecht op de website.