donderdag 30 oktober 2014

Athenaeumbibliotheek opent permanente expositie Schatkamer Deventer Boekenstad


Bewoners en bezoekers van Deventer kunnen vanaf 17 november gratis 'De Schatkamer van Deventer Boekenstad' binnenwandelen. In de hal van de Athenaeumbibliotheek, aan Klooster 12, komt een permanente tentoonstelling over de geschiedenis van het boek en de belangrijke rol die Deventer Boekenstad al eeuwen speelt. Naast de vaste expositie zijn er steeds wisselende thema's. 'De schatkamer van Deventer Boekenstad' moet een begrip voor Deventer worden!

Monnikenwerk is eerste thema-expo
In de eerste thema-expositie (die tot en met 30 januari te zien is) staat 'Monnikenwerk' centraal. Het waren niet alleen monniken, maar ook zusters en ambachtslieden, die al die prachtige middeleeuwse boeken schreven en versierden. Maar monnikenwerk was het wel! Met uiterste precisie en groot vakmanschap werden gebedenboeken, bijbels, psalteria, medische werken en kronieken gemaakt. Eerst gebeurde dit op perkament, later ook op papier. In 'Monnikenwerk' worden handschriften van de 9e eeuw tot circa 1500 getoond. De expositie belicht de rijke geschiedenis van de West-Europese boekproductie, uiteraard met voorbeelden uit Hanzestad Deventer.

Kijk verder op de website van SAB

woensdag 29 oktober 2014

Nieuwe gratis E-zine 'Vertelcultuur'


Het Meertens Instituut heeft vorige week het gratis e-tijdschrift Vertelcultuur gelanceerd. In Vertelcultuur verschijnen wetenschappelijk verantwoorde, toegankelijke Nederlandstalige artikelen, die voornamelijk zijn geschreven door onderzoekers, studenten en verhalenvertellers.

In het tijdschrift staan mondelinge overleveringen en (volks)verhalen vertellen centraal, in heden en verleden. In principe gaat Vertelcultuur over (volks)verhalen en vertellen.Wel zal aandacht worden besteed aan boeken óver vertelcultuur, en kunnen er uitstapjes worden gemaakt naar aanverwante performing arts, naar balladen, troubadours, liedcultuur en cabaret. Er zal ook aandacht worden besteed aan jeugdliteratuur, games, blogs, evenementen, opleidingen, studies, documentaires en films die een duidelijke band hebben met de mondelinge vertelcultuur en tradities. Het tijdschrift is als PDF te downloaden via de website Doc Volksverhaal.

De eerste aflevering is een dubbelnummer. Vanaf 2015 zal het tijdschrift vooralsnog twee maal per jaar verschijnen. In het eerste nummer staan onder meer bijdragen van Cynthia Hensen over het kunstsprookje De Sneeuwkoningin, van Melanie Plag over het relatief nieuwe fenomeen van de storyslam, en van Theo Meder over de baron van Münchhausen en het Duitse stadje Bodenwerder.

Het Meertens Instituut werkt in het tijdschrift samen met het Documentatie- en OnderzoeksCentrum (DOC) Volksverhaal, de Stichting Vertelcultuur, het Nederlands Centrum voor Volkscultuur en Immaterieel Erfgoed en de Stichting Vertellen.

dinsdag 28 oktober 2014

Lezingen over Twentse avant-garde, deel 2: Riemko Holtrop

Het Historisch Museum Hengelo organiseert een lezingen circuit waarbij speciaal aandacht wordt besteed aan beeldende kunstenaars die behoorden tot de Twentse avant-garde van na de oorlog. Daar waar de COBRA kunstenaars door Willem Sandberg, de charismatische directeur van het Stedelijke Mudeum, al vroeg 'ontdekt' werden, leden in Twente de avant-gardistische kunstenaars een verhoudingsgewijs geïsoleerd bestaan. Ze stonden niet zozeer in de schijnwerpers, maar verdienen echter toch zeker een plaats in de vaderlandse kunstgeschiedenis die hen meer recht doet. Ook in Twente zijn grote kunstenaarspersoonlijkheden werkzaam geweest die heel bijzondere oeuvre's hebben geschapen; geheel eigen onafhankelijke geesten die ons de laatste decennia weer verbaasd hebben doen staan.
Tijdens de lezingen zullen leven en werk besproken worden van de Twentse kunstenaars Jan van der Leest, Riemko Holtrop, Eef de Weerd en Theo Wolvecamp. Stuk voor stuk bijzondere kunstenaars die - buiten Theo Wolvecamp - te lang ten onrechte relatief onbekend zijn gebleven en nu weer wat meer de aandacht krijgen die ze verdienen. De lezingen worden gegeven door kunsthistoricus Harry de Roij.

Aldus een persbericht van het Historisch Museum Hengelo.

Riemko Holtrop - Zelfportret

Voor de goede orde, de eerste (goed bezochte) lezing over Jan van der Leest is al geweest in oktober. A.s. zondag 2 november om 11.30 uur vindt in het museum de tweede lezing plaats, die over Riemko Holtrop gaat. Toegang 5 euro (donateurs € 2,50). Bezoekers die een schilderij van Holtrop bezitten, kunnen dat meebrengen.
Informatie over de lezingen over Eef de Weerd (in januari) en Theo Wolvecamp zal t.z.t. op de website van het Historisch Museum Hengelo verschijnen.

zaterdag 25 oktober 2014

Bijzonderer weblogs en websites (10): Het Zuiderspoor (Enschede)


Er zijn mensen met een passie voor een heel specifiek onderwerp. Albert Platvoet was al vanaf zijn jeugd besmet met het (model)treinen virus. Hij besloot zo'n 15 jaar geleden zijn oude hobby weer op te pakken. Jarenlang had hij al foto's verzameld van Het Zuiderspoor dat vanaf 1903 in gebruik was en plaatsen Enschede en Ahaus met elkaar verbond. Hij begon met maken van maquettes van de gebouwen langs het traject, een plek voor de spoorbaan had hij niet. Daar was hij zo’n vijf jaar mee bezig, toen hij van een medewerker van Pijp-Lines aan de Pijpenstraat 43 in Enschede te horen kreeg dat de modelbouwwinkel over een kelder van 9 bij 15 meter beschikte, die hij voor de bouw van een modelbaan kon gebruiken. Een jongensdroom kon in vervulling gaan. De modelbaan is wekelijks op vaste tijden voor iedereen te bezichtigen.

De website bestaat uit twee delen. Een historisch overzicht van alles wat met de geschiedenis van de spoorlijn te maken heeft. Hier lezen we ook dat toevallig vandaag precies 40 jaar geleden voor het laatst van het emplacement Enschede-Zuid gebruik gemaakt werd.
Het tweede deel gaat over de bouw van de modelspoorbaan, waarvan liefhebbers van deze hobby nog iets kunnen opsteken.
Mooi dat mensen met veel kennis op een bepaald terrein deze willen delen met anderen middels een website. Bekijk de website hier.

vrijdag 24 oktober 2014

Honderdste column over de Kop van Overijssel

Al eerder schreef ik over de website Varen in de Kop van Overijssel. Vaste columnist is Herman Slurink. Deze week schreef hij zijn honderdste column. Over zijn columns zegt hij zelf: 'Simpel gezegd vertel en droom ik tijdens mijn zwerftochten over heden en verleden, hier en daar, het oude en het nieuwe, het gaat over de mens die even uitstijgt boven de dagelijkse beslommeringen'.
En omdat deze columns waard zijn om gelezen te worden besteed ik er nu weer aandacht aan. Bij de columns worden altijd prachtige foto's geplaatst zoals onderstaande.

maandag 20 oktober 2014

Regionale uitgaven 2014-14

Rubriek met aanschafinformaties voor collectioneurs in de bibliotheken van Overijssel, maar uiteraard ook voor iedere belangstellende.

Ga voor bestellingen (bibliotheken) naar Bicat Wise – Titels – Besteladministratie – Kies voor IAI’s – Week 2014-43

IAI’s 2014-14

Canon van Overijssel: vijftig vensters op de provinciale geschiedenis / Ewout van der Horst; fotografie: Ernst Hupkes; eindredactie Kay-leigh de Weerdt en Jeroen Kummer. - Zwolle : IJsselacademie, 2014. - 223 p. – ISBN 9789066972360. - € 34,95


Jarenlang heeft de IJsselacademie, onder leiding van historicus Ewout van der Horst, gewerkt aan het project www.canonvanoverijssel.nl. Deze website bevat 35 lokale historische canons, met in totaal 1.370 verhalen, samengesteld door honderden vrijwilligers van –met name- de lokale historische verenigingen. Dit boek kan gelden als de kroon op al dit werk. In aanvulling op het digitale overzicht op de website wordt in vijftig vensters de integrale verhaallijn van de gewestelijke geschiedenis verteld. Bij elk van de provinciale vensters is ook een bijpassend verhaal uit een lokale canon opgenomen. De Canon van Overijssel is een fraai vormgegeven en bevat vele illustraties.

Weggetjes naar de vrijheid: Kinderen in Kampen 1940-1945: Kampen - Grafhorst - Kamperveen - 's-Heerenbroek - Wilsum - IJsselmuiden - Zalk / Daan van Driel & Jaap van Gelderen. - [Wezep] : [Van Driel], 2014. - 223 p. – ISBN 9789082256406. - € 15,-


In dit boek zijn verhalen gebundeld van Kampenaren die als kind de Tweede Wereldoorlog hebben meegemaakt. In het in 1990 verschenen boek 'Kinderen verhalen van de oorlog' waren dat verhalen van kinderen uit de stad Kampen. Nu, met het ook op het herdenkingsjaar 2015, zijn die verhalen aangevuld met verhalen uit Grafhorst, IJsselmuiden, Wilsum, 's-Heerenbroek, Zalk en Veecaten, Kamperveen; zij wonen immers vanaf 1 januari 2001 in de ene Gemeente Kampen. De generatie die aan het woord komt in dit boek, is de laatste die nog kan vertellen over de jaren 1940-1945.

Nijntje in 'n derentuin (in Twente) / Dick Bruna ; vert. Harry Nijhuis. - Gorredijk : Bornmeer, 2014. - 28 p. – ISBN 9789056153304. - € 6,-


Eerder werd 'Opa en oma Pluus in Twente' uitgebracht. Nu verschijnt opnieuw een boekje uit de Nijntje serie in Twents dialect. Korte inhoud: In de dierentuin ziet Nijntje een vreemd paard. Een 'heel vrömd peerd. Nijn reup, dat is ampat, dat mot wa wis nen zebra wean, met striepen van kop tot gat’.

Ingewikkeld / Sietske van Niekerk. – 2014. - 217 p. - € 14,95


Sietske van Niekerk is een pseudoniem voor twee Overijsselse schrijfters, die in het dagelijks leven ook een schrijvend beroep hebben. De auteurs schreven om beurten een hoofdstuk dat ze steeds afsloten met een cliffhanger, waarmee de ander vervolgens aan de slag moest. Hierdoor zit het verhaal vol onverwachte wendingen. ‘Ingewikkeld' speelt zich hoofdzakelijk af op een manege, waar een bekende springruiter vermoord blijkt te zijn. Een aanrader voor lezers die houden van thrillers, paarden en bijzondere mensen.

Frankhuis niet verdwenen, niet vergeten!: de buurtschap vanaf 1830 tot rond 1970 / Gerrit van Vilsteren. - IJzerlo : Fagus, 2013. - 224 p. – ISBN 9789491634093. - € 24,50


Frankhuis is een voormalige buurtschap, tegenwoordig een buurt, gelegen in de woonwijk Stadshagen van de gemeente Zwolle. Tot de vijftiger jaren, was er redelijk veel bedrijvigheid in deze buurtschap aan de Hasselterdijk en de doorgaande weg naar Kampen. Tegenwoordig bevinden zich er nog wel wat bedrijfjes, maar over het algemeen is het nu een rustig woonbuurtje. Tot 1967 lag het in de nu bij Zwolle gevoegde gemeente Zwollerkerspel. In dit boek worden vanuit de jeugdherinneringen van de auteur uit de jaren vijftig en zestig de ontwikkeling van Frankhuis in beeld gebracht.

Enschede-Elferink es: van enkelgraf tot esgreppel: sporen van bewoning, begraving en agrarisch gebruik uit de prehistorie, middeleeuwen en nieuwe tijd / H.B.G. Scholte Lubberink. - Zwolle : SPA Uitgevers, 2014. - 65 p. – (Publicaties Archeologisch Depot Overijssel; 3). – ISBN 9789089321209. - € 9,95


Het Provinciaal Depot voor Bodemvondsten Overijssel herbergt veel interessant materiaal waarvan vrijwel niemand weet dat het er is. Het provinciaal bestuur van Overijssel heeft besloten een deel van het oud onderzoek alsnog uit te laten werken en te publiceren en heeft hiervoor de reeks Publicaties Archeologisch Depot Overijssel in het leven geroepen. Dit is het derde deel in de reeks en gaat over de opgraving op de Elfrink Es te Enschede, uitgevoerd in 1992 en 1993. Tijdens dit onderzoek zijn een graf van de Enkelgrafcultuur en bewoningssporen uit de Brons- en IJzertijd en de Vroege Middeleeuwen, waaronder de plattegronden van boerderijen en bijgebouwen, opgegraven. In de Volle Middeleeuwen is het terrein opnieuw ontgonnen, waarna in de Nieuwe tijd door de toepassing van plaggenbemesting een dik plaggendek is ontstaan.

Alle wegen leiden naar Dalfsen: Amsterdam, Arbedo, Billerbeck, Enschede, Heino, Dalfsen, Hoonhorst, Maastricht, Ommen, Wythmen, Zwolle: meer dan twee eeuwen lief en leed van de familie Nijboer, de Cichoreifabriek, (met völle dialect) / A.J.A. Schrijver. – 2014. - 430 p. – ISBN 9789081910316. - € 49,95


Vijf jaar werkte de auteur aan dit kloeke boek, waarin de historie van de families Nijboer en Siero met hun aftakkingen en hun leef- en werkomgeving beschreven zijn. Veel aandacht is besteed aan de Cichoreifabriek omdat de familie Nijboer ‘vergroeid’ is met deze fabriek. Een flink deel van de teksten zijn in dialect opgeschreven.

zaterdag 18 oktober 2014

Expositie Enschede op de (ansicht)kaart bij TwentseWelle


Tot en met zondag 4 januari 2015 is in Museum TwentseWelle de wisselexpositie Enschede op de kaart te zien. Bij deze expositie zijn zo’n 70 verschillende prentbriefkaarten te zien (uit de gehele collectie van 4.500 kaarten). Deze zijn afkomstig uit de collectie van de Vereniging Oudheidkamer Twente die in bruikleen is bij Museum TwentseWelle. De oudste kaart komt uit 1898 en de jongste uit 2000.

De prentbriefkaarten bestaan voornamelijk uit stads- en dorpsgezichten met treinen, trams en diverse beroepen. Pas vanaf 1892 was het in Nederland toegestaan om kaarten met foto’s uit te geven en sindsdien zie je ze overal opduiken. In Enschede waren er destijds meer dan honderd uitgevers van kaarten. Prentbriefkaarten waren in die tijd mede bedoeld om nieuws te illustreren. Zo zijn er kaarten uit 1910 bij waarop een ondergelopen Haverstraat (Enschede) te zien is. In kranten kwamen destijds geen foto’s te staan, die wel gedrukt werden op prentbriefkaarten. De prentbriefkaart was zo een echte nieuwsbrenger.