dinsdag 15 april 2014

App Damslachtoffers 7 mei 1945 wint Jan Kompagnie Prijs 2014


De Stichting Memorial 2015 voor de Damslachtoffers 7 mei 1945 heeft voor haar app over dit onderwerp de Jan Kompagnie Prijs gewonnen.

De Jan Kompagnie Prijs is ingesteld voor een persoon of instelling die op basis van archiefonderzoek in een Nederlandse archiefinstelling een voor een breed publiek bestemd digitaal product heeft gemaakt.
Het betreffende digitale product vertelt de grote geschiedenis aan de hand van een klein en persoonlijk verhaal. De prijs is vernoemd naar de in 2011 overleden archivaris van het Nationaal Archief, drs. Jan H. Kompagnie en wordt jaarlijks uitgereikt.De winnaar van de Jan Kompagnie Prijs ontvangt een geldprijs van € 1.250.

De Jan Kompagnie Prijs 2014 werd vanmiddag uitgereikt door het Nationaal Archief, dit jaar in samenwerking met IsGeschiedenis.nl en Geschiedenis Magazine.

Kijk hier voor alle inzendingen van dit jaar.

De eerste Jan Kompagnie Prijs werd in februari 2013 uitgereikt aan de makers van de website Oude Begraafplaats Gouda.


BAM! Festival Hengelo op zaterdag 24 mei


Ik ben nog niet toegekomen aan mijn jaarlijkse Overijsselse festivaloverzicht. Hierbij maak ik als voorproefje het mij toegestuurde persbericht over het BAM! Festival in Hengelo ook op dit weblog wereldkundig.

Waarom? Omdat het zo’n mooi gratis festival is, omdat het op zo’n mooie locatie tegenover het station Hengelo wordt gehouden, en omdat er altijd veel werk wordt gemaakt van het nevenprogramma met kunst en theater.

Uit het persbericht:
Van 12:00 tot 00:00 is er op deze dag weer een programma vol bandjes, singer-songwriters, theater, sport, dans en kunst. Het doel van de BAM! organisatie is een fantastische dag te verzorgen voor zowel jong als oud. Terwijl de kinderen spelen in de speeltuin, zich laten schminken of genieten van een theatervoorstelling, kunnen ouders genieten van een hapje en een drankje of in het gras genieten van de live optredens.

Onder meer de volgende bands zijn uitgenodigd: Fratsen, The Tightropes, The Road Home, Lois Lane, Wooden Saints, Leopold Tears en het Twents Songwriters Gilde. Zie verder de website.

zaterdag 5 april 2014

Voornamen in Overijssel van 1880 tot nu


Het Meertens Instituut publiceerde deze week een onderzoek naar de meest voorkomende voornamen sinds 1880. Opmerkelijk is dat de ijzeren top 5 van jongens- en meisjesnamen tussen 1880 en 1970 in een bijna vaste volgorde dezelfde namen bevatte. Pas de laatste decennia is de naamgeving veel trendgevoeliger geworden.
Die top 5 1880-1970 was als volgt amengesteld:
Johannes – Jan – Hendrik – Gerrit – Hendrikus
Johanna – Maria – Hendrika – Aaltje – Gerritdina/Geertruida

De informatie over voornamen is te vinden in de Nederlandse Voornamen Databank, waarin 500.000 verschillende officiële voornamen opgenomen zijn die in Nederland voorkomen. Het gaat hierbij om z.g. eerste namen en volgnamen. In de databank kan gezocht worden op voornaam, waarbij geografische kaartjes getoond worden over het verspreidingsgebied en een tijdlijn met de populariteit van de naam in de loop der jaren.
Via de link populariteitslijsten komt informatie tevoorschijn over de populairste namen per jaar vanaf 1880 en kan er gezocht worden op regio en zelfs op (grotere) plaats.

Kanttekening: lange tijd werden doopnamen geregistreerd. Van de naam Antonius, om een voorbeeld te geven, werden roepnamen als Anton, Tonny, Toon, Ton, Twan afgeleid. Deze roepnamen komen in de lijsten tot midden vorige eeuw vrijwel niet voor. Sinds de jaren vijftig maken doopnamen steeds vaker plaats voor een enkele (roep)naam. Daardoor is de verscheidenheid nu ook groter. Bekijk hier de lijsten van meest populaire namen.

Vanaf ca. 1960 meer variatie
In 1960 bevatte de top 20 in Overijssel de volgende namen:
Johannes – Jan – Hendrik – Gerrit – Hendrikus – Willem – Albert – Johan – Gerhardus – Bernardus – Antonius – Peter – Hermanus – Gerardus – Wilhelmus – René - Herman - Franciscus – Berend - Robert
Johanna – Maria – Hendrika - Elisabeth - Anna – Wilhelmina – Gerritdina – Yvonne – Catharina – Geertruida – Hermina – Aaltje – Hendrikje – Berendina – Margaretha – Ingrid – Janna - Karin – Willemina - Geertje

De jaren daarna verschenen de volgende namen in de top 20 en verdrongen uiteraard andere die ik niet allemaal ga noemen.
1961 Roelof – Jacqueline, Aleida
1962 Ronald – Jolanda, Grietje, Monique
1963 Marcel, Erik
1964 Richard – Petra, Anita
1965 Edwin – Esther, Ellen
1966 Martin – Astrid
1967 Frank - Sandra
1968 Patrick
1969 Jeroen, Marco – Miranda, Saskia, Mirjam
1970 Erwin, Michel – Nicole, Renate
1971 Marc, Roy – Anna, Henriëtte
1972 Arjan, Mark – Bianca, Natasja, Chantal, Angelique
1973 Dennis, Martijn – Wendy, Cindy, Simone, Daniëlle
1974 Marieke, Judith
1975 Sander - Manon
1976 Marloes, Linda
1977 Wouter – Maaike
1978 Tom, Maarten - Kim, Patricia
1980 Marleen, Marjolein
1981 Bart, Thijs, Niels, Rob – Jessica, Ilona
1982 Sabine
1983 Leonie, Joyce
1984 Danny, Niek - Laura
1985 Stefan – Anne, Sanne
1986 Rick, Tim, Thomas – Lotte, Inge
1987 Nick - Nathalie
1988 Kevin – Anouk, Sharon
1989 Robin – Denise
1990 Iris, Nienke, Michelle, Lisa, Kelly
1991 Bas, Daniël – Melissa, Eline, Lisanne
1992 Ruben, Jeffrey
1993 Tessa, Melanie
1994 Jordy, Lars, Bram – Eva, Kimberley, Daphne
1995 Amber, Naomi
1996 Demi, Danique
1997 Koen – Emma, Romy
1998 Daan, Stijn, Jesse, Jelle, Mike – Sophie, Britt, Julia
1999 Luuk, Max – Fleur, Femke
2000 Mart - Ilse, Maud, Esmee
2001 Sam, Sven – Noa
2002 Sem – Isa
2003 Lucas, Milan, Gijs, Stan – Lieke, Marit
2004 Lynn
2005 Roos
2006 Jasper, Thijmen – Jasmijn
2007 Jayden, Cas – Tess
2008 Finn, Julian
2009 Levi – Nikki
2010 Luca, Teun – Elin
2011 Liam – Saar
2012 Tijn – Zoë, Noor, Liv
2013 Tygo, Noud - Sarah

Tot slot: het uitzoeken van bovenstaande kostte ruim een uur van mijn vrije weekend. Het maken van dit soort lijstjes – op welk terrein dan ook – is een hobby van me. Dat scheelt. Met de databank als bron zijn tal van andere lijstjes te maken.

vrijdag 4 april 2014

Regionale uitgaven 2014-6

Rubriek met aanschafinformaties voor collectioneurs in de bibliotheken van Overijssel, maar uiteraard ook voor iedere belangstellende.

Ga voor bestellingen (bibliotheken) naar Bicat Wise – Titels – Besteladministratie – Kies voor IAI’s – Week 2014-15

IAI’s 2014-6

Haaksbergen nu / Fotogroep Haaksbergen. – 2014. - 96 p. - foto's. – ISBN 9789491640186. - € 19,95


Ter gelegenheid van het 40-jarig Jubileum van fotogroep Haaksbergen zijn twintig leden in en rond Haaksbergen op pad geweest en hebben een honderdtal foto’s gemaakt van bijzondere gebouwen, kunstwerken, het buitengebied, de bedrijvigheid en sportieve en recreatieve evenementen.

Succes krijg je niet cadeau: het levensverhaal van een eerste-generatie-gastarbeider in Nederland / Nurettin 'Nuri' Bakaryildi ; [red. Martine van der Deijl]. – Zwolle, 2014. - 360 p. – ISBN 9789081713962. - € 21,95


De auteur is eigenaar van een aantal wasstraten en benzinestations in Zwolle. Als 23-jarige kwam hij in 1965 naar Nederland. Van medewerker bij een benzinestation wist hij zich stap voor stap op te werken. Hoe hij hierin slaagde beschrijft hij in dit boek. ‘Er zijn verschillen in cultuur, religie, denken en handelen tussen Nederlanders en Turken. Die verschillen botsen soms. Mensen begrijpen elkaar daardoor vaak verkeerd. Terwijl, als je elkaar probeert te begrijpen, de verschillen wegvallen’. Pogingen om met zijn bedrijf voet aan de grond in Turkije te krijgen mislukten: ‘Ik ben daarvoor te veel Nederlander geworden’.

Jij en het Magische Boek / Anja Luchies. - [Arnhem] : Uitgeverij aquaZZ, 2014. - 195 p. – ISBN 9789491897047. - € 14,95


Debuut van de schrijfster die het boek schreef voor haar kleinzoon en werd geïnspireerd door het ‘Overijsselsch Sagenboek’ (1936). Flaptekst: ‘Fernando logeert bij zijn opa en oma. Als hij op de trampoline aan het springen is, komt er ineens een dichte mist opzetten. Lopend door de dikke mist probeert hij het huis terug te vinden. Ineens botst hij tegen iemand aan. Het is Tiemen, die op zoek is naar zijn verloofde, Elske. Zij is door de Witte Wieven ontvoert en meegenomen naar hun holenpaleis bij de Lonnekerberg. Zij hebben Elske uitgekozen als bruid voor hun koning Elverik. Fernando merkt dat hij in een ander tijdperk terecht is gekomen en besluit met Tiemen mee te gaan om Elske te zoeken. Ze hebben echter hulp nodig. Hulp van de lezer. Via het magische boek kan de lezer ze helpen om verder te komen. De helden van het boek zullen de hulp van de lezer inroepen op het moment dat ze een keuze moeten maken’. Het boek leest als een computergame, waarbij de leze kriskras door het boek wordt geleid. Vanaf 9 jaar.

Leam dut smangs zeer / Rob Berg. - [Rijssen] : Dannenberg Twenthe Tekst, cop. 2014. - 36 p. – ISBN 9789082149814. - € 3,75


Gedichten in dialect van Almeloër Rob Berg (1946-2002). De auteur was aanvankelijk administrateur en werd later verpleger in een verzorgingstehuis. Thema’s zijn onder meer de textiel en sociale omstandigheden, maar ook het geloof.

donderdag 3 april 2014

Oerijssel – Overijsselse oercultuur

Foto: magazine Jij en Overijssel

Filmmaker Geertjan Lassche, onder meer winnaar van de journalistieke vakprijs ‘De Tegel’, en presentatrice Margje Korevaar maakten de film Oerijssel, die als volgt beschreven wordt: ‘Een film over oeroude inspiratie uit natuur, sages en gebruiken. Onder het vernislaagje van het heden, schuilen resten oercultuur uit het verleden. Veel voor-christelijke inspiratie; uit de natuur, de gebruiken en verhalen, uit wat lang bijgeloof werd genoemd’.
De makers zijn op zoek gegaan naar het ‘oergevoel’ in Overijssel en zochten mensen op die met het authentieke in hun omgeving verbonden zijn.
De première van de film is op het Zunnewendefestival in Hellendoorn op 27 juni. Vervolgens wordt de film in de zomermaanden op een aantal ‘verrassende, geheimzinnige plekken in de natuur’ vertoond. In het najaar zijn er vertoningen in filmhuizen door heel Overijssel en aan het eind van het jaar zal de film op RTV Oost te zien zijn.

Meedoen
Op de website Jij en Overijssel wordt een oproep gedaan om mee te doen door een tekst, foto, geluid of filmpje in te zenden over bijvoorbeeld een legende die nog leeft of een stuk landschap met een diepere betekenis. Op de inzendingen kan gestemd worden. Het stukje oercultuur met de meeste stemmen wordt beloond met een VIP behandeling rond de spannende ‘geheime’ premières van de documentaire van Oerijssel.

woensdag 2 april 2014

SAB exposeert zusterboeken en dodenboek in Geert Groote Huis


Van 2 tot en met 19 april exposeert het Geert Groote Huis drie unieke, handgeschreven boeken uit de Moderne Devotie in haar pand aan het Lamme van Dieseplein 4 in Deventer. De handschriften zijn afkomstig uit de collectie van Stadsarchief en Athenaeumbibliotheek (SAB). Het komt zelden voor dat deze kwetsbare middeleeuwse boeken de schatkamers van SAB verlaten.

Het gaat om twee zusterboeken en één dodenboek (zie foto), een overlijdensregister. Zusterboeken bevatten levensbeschrijvingen van vrouwen uit een religieuze leefgemeenschap. Er zijn in totaal slechts vijf Middelnederlandse zusterboeken bewaard gebleven.

Zie voor meer informatie de website van SAB

dinsdag 1 april 2014

Alles over zomertijd


Meer gegaap op het werk dan gemiddeld. Op weg naar het werk is het nog fris voor zo’n mooie dag. Maar het is dan eigenlijk nog een uur vroeger. Sommige mensen zien op tegen de datum dat de zomertijd weer van kracht wordt. Ze raken ontregeld, slapen slecht of hebben andere klachten.

Het is al weer 37 jaar geleden (1977) dat de zomertijd opnieuw werd ingevoerd. Van 1945 tot 1977 was er geen zomertijd.
Waarom is er zomertijd en wanneer werd deze voor de eerste keer ingevoerd? Het Institute for History and Foundations of Science van Universiteit Utrecht heeft een website over de Wettelijke tijd in Nederland.
Hier wordt zeer uitgebreid ingegaan op de wettelijke tijdregeling in Nederland met een overzicht van de zomertijdregeling vanaf 1916. Een interessante website!